AK Parti Erzurum Milletvekili Fatma Öncü, Birleşmiş Milletler Kadının Statüsü Komisyonu'nun (KSK) 70'inci oturumu kapsamında gerçekleştirdiği temaslar ve engelli bireylere yönelik çalışmalar hakkında değerlendirmelerde bulundu. Parlamentolar Arası Birlik (IPU) Başkan Yardımcısı sıfatıyla toplantılara katıldığını belirten Öncü, hem kadın hakları hem de engelli bireylerin sorunlarının uluslararası platformlarda daha güçlü şekilde gündeme taşınması için çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Fatma Öncü, mesleki geçmişi ve Birleşmiş Milletler'deki görevlerine ilişkin yaptığı açıklamada, "Önceki dönem Aile ve Sosyal Hizmetler Bakan Yardımcılığı yaptım 3 yıl boyunca. Şimdi de Erzurum AK Parti Milletvekili olarak parlamentoda yer alıyorum. Burada da IPU çatısı altında, Dünya Kadın Parlamenterler Başkan Yardımcısı misyonuyla toplantılara katılıyorum. Pazartesi'den bugüne kadar burada ülkemizden birçok arkadaşımız da toplantılarda yer alıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın hem kendi bürokratları, hem Bakan Hanım, hem Türkiye'de aktif sivil toplum örgütlerinde çalışmaları olan büyük bir STK'nın temsilcileri, KAGİDER gibi kadın problemlerini gündeme alan STK'ların temsilcileri de burada" ifadelerini kullandı.
"Temel amacımız kadının sesini daha güçlü şekilde duyurabilmek"
Kadın haklarının uluslararası platformlarda daha güçlü şekilde ele alınması gerektiğini belirten Fatma Öncü, "Farklı platformlarda temel amacımız kadının sesini daha güçlü şekilde duyurabilmek. Biz tabii yol haritamızı çizerken kutuplaştıran, ayrıştıran, kadın ve erkek gibi değil de temelde insan hakları üzerine eşit, adil yol almamız gerektiğine dair bir vizyonla çalışmalarımızı gerçekleştiriyoruz" dedi.
Toplantılarda kadınların karşı karşıya kaldığı sorunların ele alındığını ifade eden Öncü, "Bugüne kadar yaptığımız toplantılarda da genelde bölgesel kadın problemleri, kalkınma, eğitim, istihdamdaki kadın, temsildeki kadına yönelik bütün dünyanın fikirlerinin bir araya geldiği masalar oluşturuldu. Güzel sonuçlar çıktı. Ama umuyorum ki bunları harekete de geçirelim" ifadelerini kullandı.
Kendisinin de engelli bir kadın olduğunu belirten Öncü, uluslararası platformlarda temsiliyetin önemine dikkat çekerek, "Ben de tabii aynı zamanda engelli bir kadınım burada. Engelli bir kadın parlamenter olarak 'Bizler de masada varız'ın sözcüsü olarak buradayım umarım hepimiz için. Çünkü başka dünyamız yok. Yaşadığımız dünya daha iyi, daha barışçıl, yaşanabilir hale gelir ve kadınlar da burada en büyük aktör olur diye umuyorum" şeklinde konuştu.
"Engelli çocuk oranındaki artış ciddi bir sorun"
Engelli birey sayısındaki artışın önemli bir küresel mesele haline geldiğini belirten Öncü, Türkiye'de bu konuda yürütülen çalışmalara değinerek, "Şimdi biz 28. Hükümet olarak öncelikle tüm parlamentomuzdaki partilerin katılımıyla bir araştırma komisyonu kurduk. Buradan Sayın Cumhurbaşkanımıza da çok teşekkür ediyorum. Çünkü onun liderliğiyle gerçekleşti bu. Bütün partiler eşit sayıda komisyona dahil edildiler. Yaklaşık 84 oturum gerçekleştirdik. Bin 200 STK'yı dinledik. Halihazırda da bu komisyonun çalışmaları devam ediyor. Kendi ülkemizdeki komisyonun çalışmaları devam ediyor" ifadelerini kullandı.
Öncü, engellilik oranının düşürülmesine yönelik çalışmaların komisyonun ana gündem maddelerinden biri olduğunu belirterek, "Buradaki en önemli başlıklardan birisi engellik oranı nasıl düşürebiliriz? Çünkü bir taraftan 10 çocuktan bir tanesi Dünya Sağlık Örgütü'nün yaptığı açıklama engelli olarak dünyaya geliyor. Ve engelli bir çocuğun dünyaya gelmesi sadece o annenin babanın değil, devletin en önemli sorunlarından biri haline geldiği için ortak çözüm bulma amaçlı bir komisyon kuruldu" diye konuştu.
"Üç yılda 98 bin otizm tanısı bildirildi"
Otizm tanılarındaki artışın da dikkat çekici boyutlara ulaştığını belirten Öncü, "Şu anda bu komisyon çok hızlı bir şekilde çalışıyor. Sağlık, işte hamilelik öncesi taramanın çok zorunlu hale gelmesi gerektiği, geç yaşta anne olmakla ilgili tedbirlerin çok doğru alınması gerektiği. Düşünün mesela üç yılda bize gelen geri bildirime göre 98 bin otizm tanısı var. Bu çok büyük bir rakam. Çok çok büyük bir rakam" dedi.
Türkiye'de engelli bireylere yönelik sosyal destek politikalarına değinen Öncü, "Allah'a hamdolsun biz AK Parti hükümetleri olarak 20 yılda şu anda kamuda 68 bin engelliye bakıyoruz. 541 bin engelliye evde bakım ücreti veriyoruz. Yani 548 bin engelliyi özel sektörde istihdam ettik. 73 bin kişiyi de kamuda istihdam ettik. Bunlar bir sosyal devletin yapması gereken ama önceden olmayan şimdi Cumhurbaşkanımızın engellilik vizyonuyla 2005'teki çıkarılan kanun sonrası inanılmaz dönüşüm gerçekleşti" ifadelerini kullandı.
Öncü savaşların etkisine dikkat çekti
Savaşların engelli birey sayısını artırdığına dikkat çeken Öncü, Türkiye'nin bu alanda önemli bir yük üstlendiğini ifade ederek, "Ama en önemlisi biz temsilde de yer almak istediğimiz için hem uluslararası hem kendi ülkemizin içerisinde bunun çabası içerisindeyiz. Çünkü beni ben temsil etmeliyim şiarıyla yola çıktık. Ama temennimiz tabii ki hiç kimsenin engelli kalmaması.
Bölgemiz savaş açısından oldukça sıkıntılı bir bölge. Biz şu anda mesela Suriye Savaşı'nda bile 452 bin engelliye bakmak zorunda kaldık Türkiye olarak. Gelen sığınmacı ve göçten kaynaklı Türkiye'de zorunlu kalan 452 bin engelliye Türkiye olarak baktık" dedi.
Öncü ayrıca savaşların doğrudan ve dolaylı etkilerine değinerek, "Filistin'de 15 bin kişi ampute oldu. Bugün halihazırda Suriye'de 70 bin kişi. Yanı başımızda İran'da da devam ediyor. Bu aynı zamanda hamile olan kadınların doğum sürecindeki engelli çocuk oranını da artırıyor savaşların gerçeği, çünkü kimyasal etki aynı zamanda" ifadelerini kullandı.
BM çatısı altında engelliler için komite önerisi
Birleşmiş Milletler ve Parlamentolar Arası Birlik bünyesinde engellilere yönelik bir komite kurulması için önerge sunduklarını belirten Öncü, "Biz önergemizi sunmuştuk. Birleşmiş Milletler'in çatısı altında da parlamenterler birliğinin içerisinde de engellilere dair bir komitenin kurulması gerektiği ve tüm problemlerin sağlıkta, eğitimde, istihdamda, doğum öncesi doğum sonrası engelli ailenin psikolojik desteğine dair tüm başlıkların bu komite altında toparlanması gerektiğine dair bir önerge sunduk" dedi.
Önerinin raportörlüğünü Türkiye'nin İsviçre ve Kenya ile birlikte yürüttüğünü belirten Öncü, sürece ilişkin "Bunun raportörlüğünü taraf olarak biz İsviçre ve Kenya yapıyoruz. Türkiye kendi raporunu 2026 Ocak ayında Parlamenterler Birliği'ne sundu, kabul edildi taslak raporu olarak" açıklamasını yaptı.
"Genel Kurul Türkiye'de yapılacak"
Öncü, taslak raporun önümüzdeki süreçte şekilleneceğini belirterek, "Şimdi Genel Kurul ilk defa Türkiye'de gerçekleşecek. Uzun yıllar sonra ilk defa Türkiye'de gerçekleşecek. Ve orada da bu taslak raporun çerçeveleri bütün ülkelerin, 183 ülkenin kendi katmak istediği fikirleriyle birlikte taslak raporunun sınırları kesinleşecek. Ve sonra Tanzanya'da da bu genel kurula sunulup kabul edilecek. Şu anki yol haritamız bu" ifadelerini kullandı.
Öncü, "Bu kabulden sonra önemli olan tabii ki ülkelerin uygulaması. Hemen olmayacak ama bu bir yol başlangıcıdır. Ayağa kalkıp yürümeye başladık. Eminim hedefe de ulaşacağız. Çünkü bu yolculuğun sonrasında dedim bizler geçiciyiz. Bugün varım yarın yok ama benden sonra buraya bir engelli arkadaşım gelecek. Bir başka ülkenin parlamentosunda engelli arkadaşım kendi hakkını savunmak için temsilci olacak. Bir başka partinin çatısı altında da bir engelli milletvekili olacak. Bu bizim için çok büyük bir farkındalık. Umuyorum gerçekleştireceğiz" diye konuştu.
Ezurum Milletvekili Öncü ayrıca, "Bizim tabii ki temel amacımız dediğim gibi insan hakları çatısı altında bütün insanların kadın, çocuk, engelli, yaşlı ayrım gözetmeksizin herkesin eşit ve adil şartlar altında yaşaması gerektiği bizim bütün amacımız bu. Bunu yaparken de ayrıştırmadan, ötekileştirmeden bir başka gruplu diğer grupla çatışmaya sürüklemeden herkesin eşit zeminde adil bir şekilde temsili için mücadele ediyoruz. Umarız gerçekleştireceğiz. Ama birinin başlaması gerekiyordu. Zaten Cumhurbaşkanımız başlamış, devam ettiriyordu. Biz de bunu dünyanın aynı şekilde farkındalığını oluştursun diye bir tık daha ileri götürmeye çalışıyoruz" sözleriyle açıklamasını tamamladı.
Dilek Kaya
