Bu sanal savaşların en önemli ayağını Google oluşturuyor ve Google üzerinden de bir algı operasyonu yürütülüyor. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Murat Kırık Amerika’nın yürüttüğü dijital savaşı açıkladı.
Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Murat Kırık, özellikle son günlerde internet ve sosyal medyada algı operasyonlarının yürütüldüğünü belirterek, Amerika merkezli web sitelerinin Türkiye’ye yönelik sanal ortamdaki müdahalelerine dikkat çekti. Birkaç gündür Google’daki değişime dikkat çeken Kırık; “Genel merkezi Amerika’da yer alan Google ekonomik anlamda da oldukça yüksek gelir elde etmektedir. 2017 yılı son çeyreği itibariyle Google’ın çatı şirketi Alphabet’in net karı 6,8 milyar dolar olmuştur. Google hemen hemen herkes tarafından yalnızca bir internet arama motoru olarak biliniyor. Ama Google yalnızca bir arama motoru değil…” dedi.
Google, Türkiye’den büyük gelir elde ediyor
Dünyanın en çok erişilen internet sitesi olan Google’a Türkiye üzerinden de büyük ölçüde reklam verilmektedir. Google SEO (Search Engine Optimization) mantığıyla çalışmaktadır. Google aramalarında üst sıralarda yer almak için birtakım faktörler gerekmektedir. Google’nin botları bir web sitesinin içeriğini, kodlarını, özgünlüğünü taramakta, backlink (bir sitenin başka bir siteye vermiş olduğu link) ve trafik istatistiklerinden de yararlanmaktadır. Meta etiketler, site içi performans, sitenin hızı da Google’ın dikkat ettiği diğer unsurlardır. Bu tarz özelliklere sahip web içerikleri Google tarafından daha üst sıralarda görüntülenmektedir.” dedi.
Vatandaşı rahatlatacak bazı haberler indekslenmiyor
Döviz kurgularındaki dalgalanma sonrası Google tarafından yapılan aramalarda birtakım anormalliklerin yaşandığını belirten Dijital İletişim Araştırmacısı Doç. Dr. Ali Murat Kırık; “Özellikle “dolar”, “euro” ve “döviz” gibi kelimeler aratıldığından daha çok olumsuz türde içeriklerin, haberlerin üst sıralarda yer aldığı açık bir şekilde gözlenmiştir. Hatta bu sitelerinin birçoğunun trafiği son derece düşüktür. Bunun aksine daha yoğun trafiğe sahip, özgün içerikli ve SEO uyumlu birtakım sitelerdeki döviz kurlarına yönelik sağduyulu ve açıklayıcı içeriklerin çok altlarda ya da ilk sayfadan sonra çıktığı tespit edilmiştir. Bu durumun özellikle ABD Başkanı Trump’ın açıklamaları sonrasında meydana gelmesi oldukça düşündürücüdür. Ancak aynı kelimeler Rusya'nın pazar payı bakımından en büyük arama motoru olan Yandex ile sorgulandığında çok farklı sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Elbette her arama motorunun kendine özgü bir yapısı ve işleyişi bulunmaktadır. Ama dönemsel değişikliklere şüpheyle yaklaşmak önemlidir.” şeklinde görüş belirtti.
Duygu analizi ile olumsuz içerikli haberler üst sıralara çıkarılabiliyor
Google’ın duygu analizi özelliği bu noktada devreye girmektedir. Özellikle son dönemlerde kullanımı yaygınlaşan sentiment (duygu) analizi özelliği sayesinde mevcut içeriğin olumlu mu?, olumsuz mu? ya da nötr mü? olduğu sistem tarafından rahatlıkla tespit edilebilmektedir. Böylece olumsuz içeriğe sahip sayfalar sistem tarafından rahatlıkla üst sıralara çıkartılmakta, olumlu ya da nötr içerikler alt sıralara düşebilmektedir. İnternet kullanıcılarının bu tarz durumlara karşı çok dikkatli, hassas ve iyi bir dijital okur-yazar olmaları önem arz etmektedir.
Temel gaye psikolojik üstünlük kurmak ve vatandaşları paniğe teşvik etmek
Bu müdahalelerin altında yatan temel amacın zaten döviz kurundaki dalgalanmadan dolayı panik içerisinde olan vatandaşları daha da sıkıntıya sokmak ve psikolojik olarak üstünlük kurmak olduğunu ifade eden akademisyen Kırık; “Google gizlilik açısından da büyük sorunlar taşımaktadır. Associated Press tarafından paylaşılan bilgilerden de anlaşılacağı üzere gerek Android cihazlarda, gerekse de iPhone’larda Google hizmetlerini kullananların, gizlilik ayarlarını değiştirseler bile bulundukları yerlerin kaydedildiği saptanmıştır. Yalnızca bu durum bile Google’ın dijital iz konusundaki tehdidini gözler önüne sermektedir.” açıklamalarında bulundu.
Sosyal medya da manipülasyon için kullanılıyor
Sosyal medya üzerinden döviz kuru yükselişini provoke edici ve algı oluşturacak şekilde paylaşım yapan 346 sosyal medya hesabının tespit edildiğinin altını çizen Doç. Dr. Kırık; “Özellikle Twitter’da bu tarz dönemlerde anonim hesaplar üzerinden algı oluşturuluyor ve kullanıcılar bilerek ya da bilmeyerek bu suni gündeme ne yazık ki destek veriyorlar. Atılan olumsuz tweetler analiz edildiğinde Amerika, Yunanistan ve Brezilya gibi ülkelerden gönderilen mesajlar ön plana çıkıyor. Amerika’nın ekonomik savaşı, sosyal medya ve internet ortamında da devam ediyor. Milletçe kenetlenmemiz ve devletimize her noktada destek olmamız gerekiyor. Bu tarz manipülatif içeriklerin görüntüler ve linklerler eşliğinde siber@egm.gov.tr adresine gönderilmesi ya da www.ihbarweb.org.tr sitesindeki formun doldurulması büyük önem arz ediyor” diyerek açıklamalarını sonlandırdı.
CANAN BEŞTAŞ
