Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye-İtalya Dördüncü Hükümetlerarası Zirvesi ve İtalya-Türkiye İş Forumu’na katılmak üzere geldiği İtalya’da Başbakan Giorgia Meloni ile ortak basın toplantısı düzenledi. Başkent Roma’daki tarihi Villa Doria Pamphili rezidansında hükümetlerarası zirve ve iki ülke arasında ticaret, savunma sanayi, uzay ve kültür dahil birçok alanda 11 anlaşmaya imza atılmasının ardından gerçekleştirilen basın toplantısında Cumhurbaşkanı Erdoğan, şahsına ve Türk heyetine gösterilen misafirperverlik için İtalya Başbakanı Meloni’ye teşekkür etti.
"Yeni ticaret hacmi hedefimizi 40 milyar dolar olarak belirledik"
İki önemli NATO müttefiki ve stratejik ortak olarak, ilkini 2008’de gerçekleştirdikleri zirveden bu yana aralarındaki münasebetlerin her geçen gün daha ileriye gittiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Akdeniz’in güvenliği, Orta Doğu’daki durum, Avrupa’nın istikrarı ve transatlantik bağın muhafazası gibi önemli meselelerde aramızda değerli bir uyum bulunuyor. Bunda İtalya ile tarihten gelen yoğun ilişkilerimize ilave olarak Sayın Meloni’nin birçok konuya cesur ve kararlı yaklaşımının önemli etkisi olduğunu düşünüyorum. Bugünkü görüşmeler ve imzaladığımız belgeler suretiyle İtalya ile yeni iş birliği alanlarını değerlendirmeyi kararlaştırdık. Şüphesiz bu ilişkilerin diğer itici gücünü ekonomi ve ticaret oluşturuyor. Malumunuz İtalya, dış ticaretimizde ilk 5 ülke arasında. Tekstil, kimya, ilaç, otomotiv ve makine başta olmak üzere pek çok sektörde tesis ettiğimiz güçlü ticari bağlar, 2022 yılındaki zirvemizde belirlediğimiz 30 milyar dolar hedefini geride bırakmamızı sağladı. Keza karşılıklı yatırımların da aynı şekilde olumlu seyrettiğini görüyoruz. Son 22 yılda bin 500’den fazla İtalyan firma ülkemizde 5 milyar dolar yatırım gerçekleştirdi. Türk firmaları da özellikle son yıllarda savunma sanayi, havacılık, beyaz eşya, cam üretimi gibi alanlarda İtalya’da önemli yatırımlara imza atarak, iki ülkenin ortaklık ruhuna önemli katkıda bulunuyor. Bu gelişmeler doğrultusunda bugünkü zirvemizde yeni ticaret hacmi hedefimizi 40 milyar dolar olarak belirledik. Bu hedefe de en kısa sürede ulaşacağımıza inanıyorum" dedi.
"Enerji projeleri konusunda da birlikte çalışmaya hazırız"
Basın toplantısının ardından katılacakları Türkiye-İtalya İş Forumu’nun iki ülke arasında ticaret ve karşılıklı yatırımların artırılmasına zemin hazırlayacağına inandığını dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bu yıl içinde Türkiye’de düzenleyeceğimiz Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi 3. Dönem Toplantısı suretiyle bugün aldığımız kararların takibini de yapacağız. İtalya ile savunma sanayi alanında önemli ilerleme kaydeden iş birliğimizi yeni ortaklıklar ve projelerle güçlendirmeye devam edeceğiz. Ortak coğrafyamız olan Akdeniz’de hem ülkelerimize hem de bölgeye fayda sağlayacak enerji projeleri konusunda da birlikte çalışmaya hazırız. İtalya ile düzensiz göçle mücadele alanındaki iş birliğimizi önümüzdeki dönemde de sürdüreceğiz" dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede kültür, eğitim, spor ve vize gibi konuları da ele aldıklarını belirterek, "Malumunuz dostluğumuzun bir göstergesi olarak 2032 Avrupa Futbol Şampiyonası’na İtalya ile birlikte ev sahipliği yapacağız. Tüm bu alanlarla ilgili bakanlarımız pek çok hususu birbiriyle doğrudan istişare etme fırsatı buldular" dedi.
"Libya’nın istikrarı için birlikte çalışmaya devam edeceğiz"
Küresel ve bölgesel gelişmelerin Türkiye ve İtalya gibi iki güçlü müttefiki daha yakın iş birliğine yönlendirdiği bir dönemden geçtiklerini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Ülkemizin Avrupa ve Akdeniz’in istikrar ve güvenliğine katkılarını en iyi bilen ve bu doğrultuda Avrupa Birliği’ne üyelik sürecimize başından beri desteğini esirgemeyen İtalya’nın bu yaklaşımını sürdüreceğine inanıyorum. Avrupa’nın güvenliği bağlamında Ukrayna’daki son gelişmelere Sayın Başbakan ile değindik. Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ve egemenliğine olan güçlü desteğimizi vurguladık. Karadeniz’in güvenliğinin sağlanmasında asli aktör olarak Türkiye, çözüme dönük çabalara katkı sağlamaya devam edecek" diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’in insanlık dışı uygulamalarına sahne olan Gazze’nin önemli gündem maddeleri arasında yer aldığına dikkati çekerek, "2 aydan bu yana insani yardımların girişine dahi izin verilmeyen Gazze’deki ateşkese bir an önce geri dönülmesi önceliğimizdir. Libya’nın istikrarı ve refahının muhafazası için uzun vadeli ve sürdürülebilir çözümler üzerinde birlikte çalışmaya devam edeceğiz. Suriye’de ülkenin yeniden inşası, kurumlarının güçlendirilmesi ve toprak bütünlüğünün muhafazasına yoğunlaşmış durumdayız. Bu amaç doğrultusunda İtalya’nın Suriye’de oynadığı yapıcı role ve bilhassa yeniden inşa sürecinde Türkiye-İtalya ortaklığına değindik. Bu konudaki istişarelerimizin devamında mutabık kaldık" dedi.
İtalya ziyareti kapsamında Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella ile de görüşeceğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, İtalya Cumhurbaşkanı Mattarella ve Başbakan Meloni’yi Türkiye’de ağırlamak istediğini ifade etti.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin açıklamalarından satır başları:
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve heyeti Roma’da ağırlamaktan büyük memnuniyet duyduğunu ifade eden İtalya Başbakanı Meloni, basın toplantısında "Dördüncü defa Hükümetlerarası Zirve düzenledik ve sonuçlar çok olumluydu. Ortak bir beyanda bulunuyoruz ve ülkelerimiz arasındaki dört dörtlük ilişkilerin daha da ileri taşınması konusunda temeller atmış olmaktan memnuniyet duyuyorum" dedi.
"30 milyar euroluk ticaret hacmini arzu ettiğimizden 5 yıl erken tutturmuş olduk"
Türkiye ve İtalya arasındaki ekonomik ilişkilerin Akdeniz’de ilk sırada olduğunu ve 2024’te 30 milyar euroyu aşan ticaret hacmiyle rekor kırdıklarını vurgulayan Meloni, İtalya ve Türkiye arasındaki ticari ilişkilerde önemli rakamlar elde ettiklerini ve iki ülkenin birbirini tamamlayan bir ortaklık içerisinde bulunduklarını belirtti. Meloni, "Yüzlerce İtalyan firması Türkiye’de iş yapıyor ve son derece olumlu bir tablo söz konusu. Bir önceki zirvede karar verdiğimiz 30 milyar euroluk ticaret hacmini arzu ettiğimizden 5 yıl erken tutturmuş olduk. Bu çerçevede çıtayı yükselttik ve artık yeni bir hedefimiz var. Orta dönemde artık ikili ticaret ticaret hacmimizin 40 milyar euro seviyesine ulaşmasını hedefliyoruz. Böyle bir hedefe ulaşmak için tabii ki çok çalışmak gerekiyor fakat her ikimiz de firmalarımızın dinamizminden eminiz, kapasitelerini biliyoruz. Karşılıklı yatırımlarla değer ürettiklerini biliyoruz" ifadelerini kullandı.
Birçok büyük Türk firmasının İtalya’ya yatırım yapma arzusunda olduğunu vurgulayan Meloni, "Baykar, doğrudan Piaggio Aerospace’i aldı ve Leonardo ile de sistem bakımı ve İHA üretimi konusunda son derece önemli adımlar atıyor. Artık bir ortak girişim, İtalya merkezli olarak var olunca hem kuvvetli noktalarımız daha kuvvetli olacak hem de tüm Avrupa’ya yönelik olarak yeni fırsatlar oluşturacak. Fakat Türkiye ile işbirliğimiz sadece sahada değil. Hükümetlerarası ne kadar çok mutabakat imzaladığımız ortada. Bir yandan da iş dünyasını bir araya getiren bir forum şu anda düzenleniyor. Yüzlerce firma şu anda orada ve sayın Erdoğan’la birlikte öğleden sonra buraya iştirak edeceğiz" dedi.
"Uzayda da iş birliği arzusundayız"
Türkiye ve İtalya arasında bağlantı kurulacak dijital bir omurga oluşturulacağını ve deniz aşırı şekilde iletişimi daha ileri götürmeye kararlı olduklarını vurgulayan Meloni, "Akdeniz aşırı şekilde iletişimi daha ileri götürmek kararındayız. Orta Doğu ve Asya’ya iletişimi götürüyor olacağız. Bunun dışında zaten enerjide doğalgazda zaten stratejik ortaklar durumundayız, fırsatları her zaman değerlendirmeye gayret ediyoruz. Hem yenilenebilir enerji hem de diğer alanlarda daha ileriye gitmeye çalışıyoruz. Uzayda da iş birliği arzusundayız. Hızlı tren, kültür varlıkları, arkeoloji, spor, burada bir parantez açıp unutmayalım; Türkiye ile İtalya bir sorumluluğu paylaştı ve 2032 yılında Avrupa Şampiyonasını birlikte gerçekleştirecek iki ülke oldu, dolayısıyla ilişkimiz stratejik bir ilişki ve ekonomik ilişkilerin çok ötesine geçiyor" açıklamasını yaptı.
"Rusya’nın da Ukrayna’nın yaptığı gibi bir barış iradesi göstermesini umut ediyoruz"
Türkiye ile İtalya’nın aynı zamanda Akdeniz'de müttefik ülkeler ve NATO müttefikleri olduğunu vurgulayan Meloni, "Sayın Erdoğan ile birlikte bunları da uzun uzun istişare ettik. Jeopolitik krizler uzun süredir önceliklerimiz, Sayın Erdoğan’a ayrıca teşekkürlerimi arz ettim. Çünkü kendisi en başından itibaren, Rus işgalinin başından bu yana Ukrayna’da oluşan savaş ortamında her zaman arabuluculuk rolü üstlendi. Biz İtalya olarak Sayın Başkan Trump’ın adil ve kalıcı bir barış yönündeki gayretlerini destekliyoruz. Hepimiz Ukrayna Devlet Başkanı ile yapılan görüşmesinin bir dönüm noktası olmasını ve artık Ukrayna bağlamında gerçek anlamda bir barışın olmasını ümit ediyoruz. Dün, 3 günlük bir ateşkes duyduk, dünya savaşı zaferinin yıl dönümü vesilesiyle gerçekleştirildiği açıklandı fakat bu sadece 3 gün değil sürekli ve kalıcı olsun arzusundayız. Rusya’nın da Ukrayna’nın yaptığı gibi bir barış iradesi göstermesini umut ediyoruz" şeklinde konuştu.
"Gazze’de durum hep daha trajik hale geliyor"
Erdoğan ile Orta Doğu’ya ilişkin konuları da istişare ettiklerini duyuran Meloni, "Özellikle Gazze’de durum hep daha trajik hale geliyor. İtalya, Arap ülkelerinin gayretlerine destek veriyor. Ve bu gayretler sayesinde sadece inandırıcı bir yeniden inşa süreci değil, aynı zamanda kalıcı barış yönündeki çabaları da destekliyoruz" dedi.
Suriye’den de bahsettiklerini kaydeden Meloni, "Burada demokratik bir geçiş olsun ve toplumun etnik ve dini azınlıklar dahil olmak üzere kucaklandığı bir geçiş olsun istiyoruz. Aynı zamanda sığınmacıların gönüllü olarak evlerine geri dönebildiği bir ortam olsun istiyoruz. Ayrıca, yeniden terör ortamı oluşmaması temennisinde bulunduk. Türkiye ile İtalya zaten terör konusunda çok etkin mücadele gösteriyor" dedi.
Lübnan’ın geleceği konusunda da istişare etme olanağı bulduklarını ifade eden Meloni, açıklamasını şu şekilde sürdürdü:
"Tam istikrar konusunda, BM arabuluculuğu konusunda hemfikir durumdayız. Göç konusunda da aynı şekilde. Son derece iyi tedbirleri almış olduğumuzu dile getirdik. Türkiye üzerinden göçmen akışı sıfıra indi, Sayın Erdoğan’a ve bakanlarına bu vesileyle çabalarından ötürü teşekkür etmek istiyorum. Bu yönde çalışmayı arzuluyoruz ve bu işbirliğimiz hep devam etsin istiyoruz. Özellikle suç örgütleri ve insan kaçakçılarına hiç imkan vermemeyi istiyoruz" dedi.
Meloni, "İtalya ile Türkiye’nin birlikte ilerlemesi için önlerinde çok uzun yollar var ve bugünkü zirve bunlardan biri. Fakat çok daha fazlasını ileriki yıllarda gerçekleştireceğiz. Şu ana kadar yaptıklarımızdan ötürü gurur duyabileceğimizi düşünüyorum. Bundan sonra da şu ana kadar istifade edemediğimiz potansiyeli de sağlam dostluğumuz ile daha fazla kullanabileceğimizi umuyorum" diye konuştu.
11 anlaşma imzalandı
Türkiye ile İtalya arasında ticaret, sanayi yatırımları, uzay, kültür, spor, sosyal hizmetler, arşiv, ulaştırma ve savunma sanayi alanında anlaşmalar imzalandı. Törende İkili Ticaret İlişkilerinin Geliştirilmesine Dair Anlaşma, Bilim, Teknoloji, Yenilik, Sanayi ve Yatırım Alanlarında İşbirliği Mutabakat Zaptı; Türkiye Uzay Ajansı ile İtalya Uzay Ajansı arasında Barışçıl Amaçlı Uzay Faaliyetlerinde İşbirliği Yapılmasına Dair Mutabakat Zaptı; Kültürel Varlıklarının Yasa Dışı Ticareti ile Mücadele Hakkında Mutabakat Zaptı; Müzeler Arası İşbirliği ve Arkeolojik Mirasın Tanıtımı Hakkında Mutabakat Zaptı imzalandı.
Törende ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı ile İtalya Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı Arşivler Genel Müdürlüğü Arasında İşbirliği Mutabakat Zaptı, Gençlik ve Spor Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı, Sosyal Hizmetler Alanında İşbirliğine Dair Mutabakat Zaptı, Uluslararası Ulaştırma Koridorlarının Kullanımı Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı, Sosyal Hizmetler Alanında İşbirliğine Dair Mutabakat Zaptı imzalandı.
Ayrıca, Baykar ile Avrupa'nın en büyük savunma firmalarından İtalyan havacılık ve savunma sanayi firması Leonardo arasındaki ön protokole imza konuldu.
İbrahim Aydoğan
