Son yıllarda artan dijitalleşme sağlık sektöründe de etkilerini göstermeye devam ediyor. Artık sağlık alanında pek çok süreç de dijital ve akıllı ortamlara taşınmaktadır. Bu teknolojilerden en önemlilerinden biri de giyilebilir sağlık teknolojileridir. “Giyilebilir sağlık teknolojileri; bireylerin, aile veya sağlık uzmanı yardımı olmaksızın, hareketliliğini, gücünü ve günlük görevlerini yerine getirebilme düzeyini değerlendirmek, hastaların yapamadıkları fonksiyonel motor görevleri yerine getirmek amacıyla küçük sensörlerin cihazlara veya giysilere entegre edilmesidir” diyen İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yükse Okulu Anestezi Programından Öğr. Gör. Güler Önder bu teknolojiler hakkında bilgilendirmelerde bulundu. Giyilebilir cihazların doğrudan bağlantı kurduğu akıllı telefonlar aracılığı ile ilgili kişilere anlık veri akışı sağlayarak uzaktan takip imkânı sunduğunu söyleyen Öğr. Gör. Güler Önder, “Giyilebilir cihazın sağladığı veriler mobil uygulama tarafından işlenerek ihtiyaç duyulan sonuçlar, programda kullanıcıya yansıtılarak kullanıcı sürekli olarak bilgilendirilmektedir” dedi.
Giyilebilir sağlık teknolojilerinin faydaları
Giyilebilir sağlık teknolojilerinin sağladığı faydalar hakkında bilgilendirmelerde bulunan Öğr. Gör. Güler Önder, “Bu teknolojiler, tedaviden önce koruma sağlanması, tedavinin hızlıca başlatılması, tedavi şeklinin belirlenmesi, acil durumlar için hızlı müdahalenin sağlanması, tedavi sürecinin yönetilmesi, hasta yatış süresinin kısaltılması, rehabilitasyon takibi, sağlıklı yaşam takibi, riskli hasta takibinin sağlanması şeklinde sıralanabilir. Böylelikle insanların için daha konforlu hayat sürmelerine yardımcı olunur, sağlık harcamalarının azalması sağlanır, olumlu psikolojik etkiler sağlanır” dedi.
“Giyilebilir cihazlar içerisinde akıllı saat ve bileklikler (örneğin fitness bileklikleri), gözlükler (ör: sanal gerçeklik gözlüğü), kontak lensler, savunma sanayisi için tasarlanan e-tekstil ürünleri, akıllı kumaşlar, yüzükler ve engelli bireyler için işitme cihazları gibi pek çok ürün bulunmaktadır” diyerek sözlerine devam eden Güler Önder, giyilebilir sağlık teknolojilerinin vücudun hangi bölgesinde ve hangi maksatla kullanıldığına dair de açıklamalarda bulundu. Önder; “Baş bölgesinde kullanılan ürünler; sürükleyici deneyim sağlayan teknolojiler, askeri kıyafetler, kasklar ve karışık gerçeklik giysileridir. Bu teknojiler eğitim amacıyla, davranış değişiklikleri gerçekleştirebilmek için, istihbarat ve zeki haberleşme sağlama gibi maksatlarla kullanılmaktadır. Gözde kullanılan teknolojiler ise akıllı kontakt lensler, izleyici gözleri gibi cihazlardır. Akıllı lensler gözyaşından glikoz seviyesinin ölçümüne imkan sağlar. Ayrıca bu lensler görme kusurlarında net görmeye yardımcı olur. Kulakta kullanılan teknolojiler ise işitme cihazlarıdır yani işitme kulaklıkları, izleyici kulaklıklarıdır. Kol ve bilekte kullanılan teknolojiler ise akıllı dövmeler, bantlar, implantlar, akıllı saatler, yüzüklerdir. Bu teknolojiler günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır. Kan basıncı, solunum, vücut sıcaklığı ve nabız gibi parametreleri değerlendirmede, çeşitli kan değerlerinin ölçümünde, uyku düzeninin takibinde kullanılmaktadır. Kandaki stres seviyesini belirlemek için kullanılan bantlar bulunmaktadır. Terden diyabet ölçümü gerçekleştiren yama geliştirilmiştir” şeklinde konuştu.
Duygulara tepki veren akıllı giysi tasarımları
Ayrıca bunların dışında akıllı giysiler ve akıllı ayakkabıların da bulunduğunu aktaran Önder, “Duygulara tepki veren akıllı giysi tasarımları duyguları algılayıp renk veya koku (aroma) değişikliği yaparak tepki vermektedir. Bu giysiler; genellikle vücut sıcaklığı, solunum hızı, nabız hızı ve kan basıncı ölçümü de yapmaktadır. Diyaliz hastalarının diyaliz ihtiyacını gidermek için giyilebilir böbrek cihazı vardır. Akıllı ayak tabanı ise ayak bası yüzeyinin yürüme esnasındaki değişimini aglılayabilmekte ve dengesiz durumları tespit edebilmektedir. Ayrıca yatağa bağımlı hastalarda yatak yarası oluşmasını engellemek için hasta uzun süre aynı pozisyonda kaldığında uyarı veren sistemler bulunmaktadır” diye konuştu.
Yalnız yaşlı kişilerin takibi yapılarak yaşam kaliteleri ve süreleri arttırılıyor
Özellikle bu teknolojilerin yalnız yaşayan yaşlı kişilerin takibinde kullanılması açısından da önemli bir fonksiyon içerdiğini söyleyen Önder, “Giyilebilir sağlık teknolojileri özellikle yalnız yaşayan yaşlı kişilerin 7/24 takip edilmelerine imkan sağlayarak, yaşam kalitelerini ve sürelerini arttırmaktadır. Akıllı giysiler kolay ulaşılabilir hale gelip ucuzladıkça günlük hayatta da daha sık ve kolaylıkla kullanılmaya başlanmıştır. Böylece bu teknoloji kullanıcıların hayatında büyük kolaylıklar sağlamaya başlamıştır. Giyilebilir sağlık teknolojileri pazarına olan talep tüm dünyada giderek artmaktadır ve bu alanda her geçen gün yeni ürünler ve teknolojiler üretilmektedir” diyerek sözlerini sonlandırdı.
