İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, haftalık basın toplantısında ABD'nin İran politikaları, Avrupa ülkelerinin tutumu, ateşkes süreci, nükleer görüşmeler ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin açıklamalarda bulundu. ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa'daki ABD askerlerini azaltmaya yönelik kararına değinen Bekayi, Washington'un İran'a yönelik "düşüncesiz" adımlarının geniş sonuçlar doğurduğunu söyledi. ABD'nin İran'a yönelik eylemlerinin yalnızca bölgesel değil, müttefikler arasında da etkilere neden olduğunu belirten Bekayi, "Bu durum, daha önce ABD ile aynı çizgide olan ülkeler arasında ayrışma ve görüş farklılıklarına neden olmuştur. Bu da söz konusu ülkelerin, ABD'nin saldırgan yaklaşımının farkında olduğunu göstermektedir" dedi.
"Avrupa ağır bedel ödedi"
Alman yetkililerin açıklamalarına da değinen Bekayi, "Alman yetkililer, ABD'nin savaşa dahil olmasının Avrupa'ya ağır bedeller ödediğini ve bu adımın herhangi bir stratejiye dayanmadan atıldığını dile getirdi. Bu, durumun açık bir ifadesidir. ABD'nin bu askeri saldırısına ya doğrudan katılan ya da sessiz kalarak destek veren tüm ülkeleri sorumlu tutuyoruz" diye konuştu.
Avrupa'ya çağrıda bulunan İsmail Bekayi, "Artık Avrupa ülkelerinin, ABD politikalarını kayıtsız şartsız takip etmenin sonuçlarıyla yüzleşip, başta Batı Asya'daki gelişmeler ve İran'a ilişkin konular olmak üzere daha bağımsız bir çizgi belirlemesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.
"Karar alma mekanizması tamamen açık"
İran'daki karar alma mekanizmasına ilişkin değerlendirmede de bulunan Bekayi, "İran'da karar alma mekanizması tamamen açıktır. Müzakerelere girme kararı aldığımızda bunu şeffaf bir şekilde yaptık. İran heyetinin, Muhammed Bakır Galibaf başkanlığında İslamabad'daki müzakerelere katılımı, İran'ın uluslararası konulara ilişkin açık gücünü ve sorumlu yaklaşımını gösterdi. Üç-dört hafta içinde kararlarımızı çok net bir şekilde aldık ve uyguladık. Bundan sonra da gelişmelere göre en iyi kararları alacağız" şeklinde konuştu.
"İsrail'i resmiyette tanımıyoruz"
ABD ile İran arasında varılan ateşkesin kapsamına ve İsrail'in bu süreçteki rolüne değinen Bekayi, "Ateşkes anlaşması İran ile ABD arasındaydı. ABD'nin resmi açıklamalarına bakıldığında, bu savaşa İsrail adına dahil olduğunu açıkça dile getirdiği görülüyor. Elbette çok sayıda çelişkili açıklama var, ancak şu net. ABD, 12 gün süren savaşta bu rejime çatışmanın başlaması için yeşil ışık yaktı, ardından da sürece bizzat dahil oldu. Son saldırıda da birlikte hareket ettiler. Eğer İran ile ABD arasında ateşkesin sona erdirilmesine dair bir anlaşma yapılırsa, bu durum İsrail'i de kapsamalıdır. İsrail'e ilişkin politikamız değişmedi ve hala resmiyette tanımıyoruz" dedi.
ABD'nin yanıtı inceleniyor
İran'ın Pakistan arabuluculuğuyla ABD'ye ilettiği teklif ve Washington'dan gelen yanıta da değinen Bekayi, "Görüşmeler Pakistanlı arabulucu üzerinden şeffaf bir şekilde sürdürülüyor. ABD'nin yanıtını aldık ve şu anda inceliyoruz. Görüşlerimizi, bir sonuca vardığımızda Pakistanlı arabulucu aracılığıyla açıklayacağız" ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı vurgusu
Hürmüz Boğazı'ndaki yeni bir düzene ilişkin tartışmalara da değinen Bekayi, "Ülkedeki tüm karar alıcı ve karar verici kurumlarla istişare halindeyiz. İran deniz alanları yasası, ülkenin dış askeri tehdit veya saldırıyla karşı karşıya olduğu durumlarda ulusal güvenliği korumak için gerekli tedbirlerin alınmasına imkan tanımaktadır" dedi.
Bekayi, "Biz Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne taraf değiliz, ancak uluslararası teamül hukuku gereğince tehdit veya saldırı durumlarında gerekli önlemleri alma hakkına sahibiz. Hem iç hukuk hem de uluslararası hukuk, Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin güvenli geçişini sağlamak için mekanizma oluşturulmasına imkan tanımaktadır. Bu boğazdaki güvenlik, bizim için herkesten daha fazla önem taşımaktadır" ifadelerini kullandı.
Aynur Sena Çabuk
