İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis ile işgal altındaki Kudüs’te ayrı ayrı yaptığı ikili görüşmelerin ardından üçlü zirve düzenledi. Zirvenin ardından liderler ortak basın toplantısında konuştu.
Netanyahu, GKRY ve Yunanistan ile ekonomik ilişkiler ve yatırımlara değinerek, İsrail ve GKRY arasında haftada 186 uçuş yapıldığını ve bunun inanılmaz olduğunu söyledi. Netanyahu, "Bir hesaplayın, günde kaç uçuş ediyor? Yunanistan’ı ise ziyaret etmemiş ya da Yunanistan’a yatırım yapmayan pek fazla İsrailli yatırımcı tanımıyorum. Giderek artan bir kısmı orada büyüyor" dedi.
İsrail ile Arap dünyası arasındaki iş birliği çemberini büyütmek istediklerini söyleyen Netanyahu, Rum ve Yunan liderlerle gerçekleştirdiği görüşmede İbrahim Anlaşmalarını genişletme taahhütlerini teyit ettiklerini söyledi. Netanyahu, "Ayrıca Lübnan’ın egemenliğine ve milislerin değil meşru devlet kurumlarının otoriteyi ve askeri gücü elinde tuttuğu bir geleceğe destek verdiğimizi ifade ettik" şeklinde konuştu.
"Güvenlik ve savunma iş birliğini derinleştirme konusunda mutabık kaldık"
Güvenlik ve savunma iş birliğini derinleştirme konusunda mutabık kaldıklarını söyleyen Netanyahu, "Karşı karşıya olduğumuz tehditler gerçektir. Yalnızca kendi ülkelerimizi değil, küresel ekonominin bağlı olduğu hayati deniz yollarını ve kritik altyapıyı da savunuyoruz" dedi. Netanyahu, "Topraklarımız üzerinde yeniden imparatorluklar kurabileceklerini ve hakimiyet tesis edebileceklerini hayal edenlere şunu söylüyorum; unutun bunu. Bu olmayacak. Aklınızdan bile geçirmeyin. Kendimizi savunmaya kararlıyız ve bunu yapabilecek durumdayız. İş birliğimiz de bu kapasiteyi daha da güçlendiriyor. Doğu Akdeniz’deki üç gerçek demokrasi olarak birlikte güvenliği, refahı ve özgürlüğü ileriye taşıyacağız" diye konuştu.
"Kimseyle çatışma arayışında değiliz"
Basın toplantısında Türkiye’ye mesajlarının ne olduğu yönünde bir soruya cevabında Netanyahu, "Kimseyle çatışma arayışında değiliz. İsrail adına konuşabilirim ve burada bulunan iki ortağım adına da şunu söyleyebilirim; kimse çatışma istemiyor. Aksine, hepimizin ifade ettiği gibi istikrarı, refahı ve barışı arıyoruz. Elbette, her birimiz ülkemizi savunmaya kararlıyız. Aynı zamanda uluslararası normlar çerçevesinde ortak olan deniz yollarını ve diğer unsurları da savunmaya kararlıyız. Bunun açık olduğunu düşünüyorum. Dolayısıyla bu, normlar ve istikrar için kurulmuş bir koalisyondur ve umarız ki test edilmek zorunda kalmaz" dedi.
"İran’dan genel beklentilerimiz değişmedi"
ABD Başkanı Donald Trump’tan İran konusundaki beklentilerinin ne olduğu yönünde bir soruya Netanyahu, "İran’a yönelik Yükselen Aslan operasyonu ve İran’la yaşanan 12 günlük savaşta önemli başarılar elde ettik. İran’dan genel beklentilerimiz değişmedi. Zenginleştirme seviyesi ve diğer faaliyetler, bize karşı yürütülen vekalet savaşlarının sona ermesi gibi beklentiler değişmedi. Bunun ABD açısından da değişmediğini biliyoruz. Dolayısıyla bu konu elbette görüşmelerimizde yer alacaktır" dedi.
Diğer yandan Netanyahu, Trump ile görüşmelerinde odağın Gazze ve barış planının ikinci aşaması olacağını ifade etti. Netanyahu ayrıca, Hizbullah, Hamas ve Husilere ilişkin konuların da öncelikli olacağına işaret etti.
"Özellikle AB’nin İsrail dahil olmak üzere bölgeyle ilişkilerinin daha da güçlendirilmesi öncelik"
Hristodulidis ise İsrail, Yunanistan ve GKRY arasındaki üçlü formatın olgunlaştığını ve enerji, güvenlik, savunma, denizcilik ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliğinin derinleştiğini söyledi.
Görüşmede Gazze’de barış planı ve insani yardımlar konusuna da değindiklerini ifade eden Hristodulidis, Gazze’deki durumla ilgili olarak da Başkan Trump’ın 20 maddelik planına ve Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararının tam olarak uygulanmasına desteklerini yinelediklerini belirtti. Rum lider, "Kıbrıs, bildiğiniz üzere Amalthea planı temelinde ekim ayında Şarm el-Şeyh toplantısında ilk kez sunduğumuz altı maddelik plan aracılığıyla insani yardım, güvenlik ve toparlanma çabalarını desteklemeyi sürdürmektedir" dedi.
Yunanistan’ın Girit adasından GKRY'ye, oradan da İsrail’e uzanacak denizaltı kablolu elektrik hattı projesinin de görüşmelerin merkezinde yer aldığını ifade eden Hristodulidis, ayrıca Hindistan’ı Orta Doğu üzerinden Avrupa’ya bağlamayı amaçlayan ekonomik ve lojistik koridor projesi IMEC’in Akdeniz bağlantısının stratejik önemini de teyit ettiklerini vurguladı. Hristodulidis, "Bu projeler, Avrupa’yı Orta Doğu ve ötesine bağlayan güneydoğu kapısı niteliği taşımaktadır. Bu girişimler yalnızca üçlü değil, aynı zamanda bölgesel iş birliğimizi de güçlendirmektedir" dedi.
Bugünkü zirvenin GKRY’nin AB dönem başkanlığını devralmasından sekiz gün önce gerçekleştiğine dikkat çeken Rum lider, "Özellikle AB’nin İsrail dahil olmak üzere bölgeyle ilişkilerinin daha da güçlendirilmesini öncelik olarak göreceğimiz gerçeğini göz önünde bulundurarak fikir alışverişinde bulunma fırsatı yakaladık" diye konuştu.
"Üçlü iş birliğimiz büyük stratejik ağırlık taşıyor"
Yunanistan Başbakanı Miçotakis, bunun Yunanistan, GKRY ve İsrail arasındaki 10'uncu üçlü zirve olduğunu ifade ederek, "En son 2023’te bir araya geldiğimizde tablo çok farklıydı. Artık yeni bir jeopolitik aşamaya girdik. Bu durum ciddi riskler barındırmakla birlikte, bölgesel bir güvenlik mimarisini şekillendirmek ve barış ile refahı sağlayacak bir çerçeve oluşturmak için önemli bir fırsat penceresi de sunmaktadır. Bu bağlamda üçlü işbirliğimiz daha da büyük bir stratejik ağırlık taşıyor" dedi.
Bugünkü görüşmede Gazze’de atılacak adımların ele alındığını söyleyen Miçotakis, "İki yıl süren savaşın ardından Başkan Trump’ın kişisel angajmanını takiben yeni bir fırsat doğduğuna inanıyorum. 20 maddelik barış planının ilerletilmesi ve bir anlaşmanın ikinci aşamasına geçilmesi, ortak bir sorumluluk olmalıdır" şeklinde konuştu.
Lübnan’ın istikrarına verilen desteğin teyit edildiğini ve ayrıca Suriye’yi de konuştuklarını söyleyen Miçotakis, "Esad rejiminin düşüşünden bir yıl sonra, güvenliğin ve istikrarın yeniden tesis edilmesinin yanı sıra tüm dini ve etkin toplulukların haklarına tam saygının önemini vurguladık" ifadelerini kullandı. Miçotakis, Suriye ve Orta Doğu’daki Hristiyan Ortodoks toplulukların korunmasının kalıcı bir siyasi çözüm için temel unsur olması gerektiğini söyledi.
Miçotakis, Yunanistan, GKRY ve İsrail’i birbirine bağlayacak elektrik hattının ortak öncelik olmaya devam ettiğini söyledi. Yunan lider, IMEC koridorunun da Hindistan’ı, Orta Doğu’yu, İsrail’i, Kıbrıs’ı ve Avrupa’yı birbirine bağlayacak büyük bir değer sunduğunu ifade ederek, bu projede büyük bir potansiyel gördüklerini ifade etti.
