İzmir'in Torbalı ilçesine bağlı Çakırbeyli köyündeki yarım asrı aşkın süredir süren gelenek, hiçbir değişikliğe uğramadan devam ediyor. 1952 yılında kahvehanelerde oyun oynamanın yasaklanması üzerine o günden beri köyde hiçbir şans oyunu oynanmıyor. 65 yıl önce gençlerin gece geç saatlere kadar kahvehanelerde oyun oynamaları yüzünden işlerin aksaması ve şans oyunlarında kaybedenler tarafından çıkan huzursuzluklar nedeni ile dönemin muhtarı Mehmet Başarır ve köydeki sözü geçen insanlar tarafından karar alınarak kahvehanelerde kağıt ve okey oynanması yasaklandı. Köy sakinleri durumdan memnun olsa da bu alışkanlığın köy içerisinde yasak olduğunu bilen bazı vatandaşlar da diğer köylerdeki kahvehanelerde oyun oynayarak, vakit geçiriyor.
Köy sakinleri halinden memnun
Alınan karar üzerinden 65 yıl geçmesine rağmen hiçbir şekilde köyde oyun oynanmıyor. Köy muhtarı İbrahim Kabaca, "1952 yıllarında köyümüzde dönemin muhtarı tarafından yasaklanma sebebi, köydeki gençlerin gece 1-2’lere kadar oyun başlarında olmaları, sabahları işlerine gitmemeleri sebebiyle yasaklanmış. 1952’den bu yana 65 yıl olmuş ve bu yasak o zamandan bu yana devam ediyor Bizde bu geleneği hala sürdürmek istiyoruz, gençlerimizden de bu konuda çok talep var. Eskiden muhtar olmadan önce de hep 'Oyun getireceğim' diye düşünürdüm ama bu sorumluluğu üzerimize alınca daha ağır basıyor. İlerleyen yıllarda ne olur bilemeyiz ama şimdilik böyle bir düşüncemiz yok" dedi.
"Köyümüzde böylece kavga gürültü de olmuyor"
Köyde insanların işine gücüne bakabildiğine işaret eden Muhtar Kabaca, "İnsanlarımız mahallede gündüzleri işine gücüne gider, akşamları kahvehanede gazetesini, kitabını okur muhabbetini yapar. Köylülerin çoğu memnun çünkü köyümüzde kavga gürültü olmuyor, herkes işinde gücünde. Yeni yetişen gençlerden bazıları ısrarcı oyun getirme konusunda ama her köyün de bir özelliği ile anılması lazım. Bizim burası da sessiz sakin bir emekli köyü, emeklilerin şehir olsun şekilde geliştirmek istiyoruz köyümüz. Bir huzur var" ifadelerini kullandı.
"İnsan işini takip edebiliyor"
Köy sakinlerinden Sezai Ekici, "Bu köyde senelerden beri oyun oynanmaz geleneksel olarak. Herkes oyun oynamadığından tarlaya gidiyor, ağaçlarına bakıyor, bamya ekiyor, bir şeyler ekiyor leşberlik (çiftçilik) ilerliyor" dedi.
67 yaşındaki Selahattin İnan ise "İnsan hiç değilse köyde kalmıyor işini takip ediyor. Öteki gibi iki kişi oyun oynuyor, 10 kişi başında bekliyor. Her biri işinden kalıyor ama bu düzen iyi. Eskiden beri böyledir. Boş zamanlarımda bamya çapası yapıyorum şimdi boş olduğu için bulmaca çözmeye geldim" diye konuştu.
Gazete okuyup sohbet ediyorlar
700’e yakın nüfusun bulunduğu köyde kahvehanelerde oturan vatandaş günü gazete okuyup sohbet ederek geçiriyor. Köydeki geleneklerden çok memnun olduklarını dile getiren köy sakinlerinden Mehmet Baştürk, boş zamanlarını gazete okuyarak geçirdiklerini söyledi. Baştürk, "Tarladan çalışmaktan geldim şu anda ama boş zamanlarımı gazete okuyorum. Ben 67 yaşındayım oyun bilmiyorum. Oyun masasına bakmaktan da sıkılırım. Çok güzel bir örnek babalarımızın, dedelerimiz 50’den sonra kaldırmış. Boş zamanlarımızda gazete okuyoruz, çalışmaya gidiyoruz.Kahveye gelip kitap gazete okuruz, diğer günlerde tarlada çalışırız. Tekrar geldik mi kaldığımız yerden kitabımıza devam ederiz" dedi.
"Köydeki eğitim seviyesi diğerlerinden daha yüksek"
Köyde birkaç senedir yaşayan ve uygulamayı duyunca hem şaşırdığı hem de mutlu olduğunu belirten vatandaş ise, "Ben İzmir’den kamudan emekli olduktan sonra bu köyde yaşamayı eski arkadaşlarımdan dolayı tercih ettim. Köyün en güzel geleneklerinden birisi köyde oyun oynanmaması. Çünkü oyun oynandığı takdirde bunun yanına başka şeylerde girecek. Ama baktığımızda bu oranlamayı yaptığımda köydeki eğitim seviyesinin diğer köylere oranla daha yüksek olduğunu gördüm. Onun için bu uygulamanın devam etmesinden yanayım her ne kadar köyün yerlisi olmasam da. Yıllardan beri oyun yok. Oyun olsa insanlar birbirine girer, kavga olur, bıçaklamalar olur" diye konuştu.
Halil Aksoy isimli vatandaş da, "Bir yerde iyi bir yerde kötü. Herkes dışarı gidiyor köyde insan kalmıyor oyun oynamaya gidiyorlar. Paraları oraya yediriyorlar, arabayla motorla gidiyorlar masraf. Eskiden yaşlılar varken vardı bir 50-60 sene önce domino kağıt oynarlardı" ifadelerini kullandı.
En çok köydeki kadınlar memnun
Köydeki kadınlar da eşlerinin kahvehanelerde saatlerce vakit geçirmemesinin işlerine geldiğini söyledi. Yıllardır Çakırbeyli köyünde yaşayan Fatma Aksoy, "Doğduğumdan beri oyun yok burada, ama isteyen dışarıya gidiyor. Ama biz aradığımız zaman beylerimizi burada buluyoruz rahatız o yüzden. Saatlerce oturur sabah gidip akşam gelirler, şükür bize yardımcı oluyorlar. Memnunuz, hiç olmazsa kazançları ceplerinde kalıyor. Öbür türlü akşama kadar hem işinden kalıyor hem de kazancından oluyor. Evinde durması daha iyi, kendi işine bakması daha iyi" dedi.
Amede Alpagut - Mihrap Düzöz - Sinan Yeniçeri
