NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu sabah gerçekleştirilen NATO Kuzey Atlantik Konseyi toplantısının ardından basın toplantısı düzenledi. Rutte, toplantının cuma günü Estonya hava sahasının üç MIG-31 Rus savaş uçağı tarafından ihlal edilmesi sonrasında Estonya’nın Washington Antlaşması’nın 4. maddesi uyarınca Kuzey Atlantik Konseyi’ni istişareye çağırmasının ardından gerçekleştirildiğini belirtti. NATO’nun Rusya’nın gerçekleştirdiği hava sahası ihlaline hızlı ve kararlı bir şekilde yanıt verdiğini vurgulayan Rutte, "Toplantının ardından müttefikler, güçlü bir dayanışma ve kararlılık mesajı yayımladı. Rusya’nın sorumsuz eylemini kınadılar ve bu eylemlerin gerilimi tırmandırıcı nitelikte olduğu, yanlış anlaşılma riski taşıdığını ve hayatları tehlikeye attığını vurguladı. Müttefikler, bir kez daha ortak savunmaya olan sarsılmaz bağlılığımızı teyit etti" dedi.
"Rusya'nın kasıtlı olsun ya da olmasın, bu tehlikeli uygulamayı sürdürdüğünü görmek istemiyoruz"
NATO Genel Sekreteri Rutte, "Rusya’nın kasıtlı olsun ya da olmasın, bu tehlikeli uygulamayı sürdürdüğünü görmek istemiyoruz. Müttefik topraklarının her bir karışını savunmaya hazır ve istekliyiz" şeklinde konuştu. Basın toplantısında NATO’nun bugün yayımladığı açıklamanın NATO’nun bundan böyle ittifak hava sahasını ihlal eden insanlı ya da insanız tüm Rus hava araçlarını vuracağı manasına mı geldiği yönünde bir soru alan Rutte, "İhlal eden uçaklarla angajmana girip girmeme, yani örneğin bunlara ateş açma gibi kararların gerçek zamanlı olarak alındığını söylemek gerek. Bunlar her zaman uçağın neden olduğu tehdide ilişkin mevcut istihbarata dayanır. Niyete, silah donanımına, müttefik güçlere, sivillere ve altyapıya yönelik muhtemel risk gibi yanıtlanması gereken sorulara bağlıdır. SACEUR, yani Yüksek Müttefik Komutanımız, bu konuda nihai yetkiye, sorumluluğa ve tüm imkanlara sahiptir" ifadelerini kullandı. Rutte, "Bugün görüştüğümüz Estonya’daki son hava sahası ihlalinde, NATO güçleri uçağı derhal önledi ve refakat ederek uzaklaştırdı. Herhangi bir acil tehdit değerlendirmesi olmadığı için olay tırmandırılmadı" diye konuştu.
"Eğer kasıtlı değilse, apaçık bir beceriksizlik"
Rusya’ya yönelik angajman kurallarının değişip değişmediğine ve NATO’nun Rusya’ya karşı caydırıcılığını daha inandırıcı hale getirmek için en yapması gerektiğine yönelik bir soru alan Rutte, "Bence Ruslar, bizim müttefik topraklarının her bir karışını savunmaya hazır olduğumuzu görüyor. Polonya’da Hollanda’ya ait bir F-35, Rus dronlarını düşürdüğünde olan tam olarak buydu. Ayrıca Estonya konusunda da Finlandiya, İsveç ve İtalyanlar sayesinde üç MiG-31 (Mikoyan) uçağını Estonya hava sahasından çıkarmayı başardık. Ruslara mesajımız net: Biz müttefik topraklarının her karışını savunacağız" dedi.
Mark Rutte, "Savunma amaçlı bir ittifakız ama saf değiliz. Neler olduğunu ve bunun kasıtlı olup olmadığını görüyoruz. Eğer kasıtlı değilse, bu apaçık bir beceriksizliktir. Tabii bu beceriksizlik dahi olsa, yine de kendimizi savunmak zorundayız" şeklinde konuştu.
"Ruslar ne zaman NATO hava sahasını ihlal etmeye kalkarsa tepki vereceğiz ve kendimizi savunacağız"
NATO’nun 4. maddesinin birkaç gün arayla üst üste uygulamaya konmasının Rusya’ya nasıl bir sinyal gönderdiği yönündeki bir soruya cevabında Rutte, "MiG-31’lerin Estonya hava sahasında bulundukları yer ve kaldıkları süreye baktığınızda, 4’üncü madde çerçevesinde yapılan bu istişarenin oldukça yerinde olduğunu düşünüyorum. Çok net söyleyeyim. Yüksek Müttefik Komutanımızın elinde tüm yetkiler var. Bu ittifak da ihtiyaç duyduğu tüm kabiliyetlere sahip. Ruslar, ister kasıtlı ister kasıtsız olsun, ne zaman pervasız ve sorumsuz davranarak müttefik hava sahasını, NATO hava sahasını ihlal etmeye kalkarsa tepki vereceğiz. Kendimizi savunacağız ve onlar da bunu biliyorlar. Bunda şüphe yok" dedi.
"Doğrudan bir tehdit tespit edilmediği için Rus MiG’lerini düşürmek gerekli değildi"
Rus MiG’lerinin Estonya hava sahasında 12 dakika boyunca dolaştığı ve NATO’nun gerektiğinde uçak düşürme yoluna gidip gitmeyeceği yönünde bir soruya cevabında Rutte, "Sınırı ihlal eden uçaklarla angajmana girilip girilmeyeceği ve potansiyel olarak bunların düşürülmesini de içerebilecek kararlar, az önce söylediğim gibi her zaman tüm unsurlar temelinde değerlendirilecektir. Bu olayda, doğrudan bir tehdit tespit edilmediği için bu MiG’leri düşürmek gerekli değildi. Elbette her zaman orantılı bir şekilde cevap verdiğimizden emin olacağız. Ancak gerekirse, şehirlerimizi, insanlarımızı ve altyapımızı savunmak için gerekeni yapacağımızdan emin olabilirsiniz" diye konuştu. NATO Genel Sekreteri Rutte, "Bu her gördüğümüz uçağı derhal düşüreceğiz demek değildir. Dediğim gibi, belirli kriterlere dayanarak mevcut tüm istihbarat ışığında durumu gerçek zamanlı olarak değerlendiririz. Burada da tam olarak öyle oldu" ifadelerini kullandı.
İbrahim Aydoğan
