NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Slovakya'da Cumhurbaşkanı Peter Pellegrini ile bir araya geldi. Rutte ve Pellegrini, görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısında Pellegrini ile Slovakya'nın savunma harcamalarının artırılması konusunu görüştüklerini vurgulayan Rutte, "ABD, güçlü bir NATO'ya olan bağlılığını net bir şekilde ortaya koydu. Bundan şüphe duyulmaması gerekiyor. Fakat bu bağlılık, tüm NATO müttefiklerinin adil bir şekilde üstlerine düşeni yaparak katkıda bulunmaları beklentisi ile birlikte geliyor. İttifak genelinde savunma harcamaları arttı. Geçen yıl Avrupa ve Kanada savunma harcamalarını yüzde 20 oranında artırdı. Slovakya, gayri safi yurtiçi hasılasının yüzde 2'sini savunmaya harcıyor ve bu çok önemli. Ancak artan tehditler daha büyük yatırımlar gerektirecek. Bugün görüştüğümüz konuların bir kısmı bununla ilgiliydi. 2014 yılında belirlenen yüzde 2 hedefi, önümüzdeki yıllarda güvenliğimizi sağlamaya yetmeyecek. Müttefikler daha fazla yatırım yapmalı" dedi.
"Her şeyin birkaç gün içerisinde biteceğini düşünüyordu"
Slovakya'daki temaslarında ayrıca Ukrayna'daki savaşı da konuştuklarını ifade eden Rutte, "Bundan 11 yıl önce Rusya, Kırım'ı işgal etti. Üç yıl önce de Putin topyekun işgal başlattı. Her şeyin birkaç gün içerisinde biteceğini düşünüyordu. Fakat Ukrayna'nın direncini hafife aldı. Aynı zamanda müttefiklerin kararlılığını da hafife aldı. Ukrayna sadece bizim müttefikimiz değil, aynı zamanda Slovakya'nın komşusu. Hepimiz, Ukrayna'ya yönelik dehşet verici saldırganlığın sona erdiğini görmek istiyoruz. Ve ulaşılan her türden anlaşmanın kalıcı bir barış getirmesi hayati önem taşıyor. Ayrıca Rusya'nın bir daha tek bir kilometrekare dahi olsa Ukrayna toprağını almaya kalkışmaması gerekiyor. Bu da güçlü güvenlik garantilerini gerekli kılıyor ve NATO müttefikleri de aktif bir şekilde bunun neler gerektireceği konusunu tartışıyor. Hala kararlaştırılması gereken çok mesele var, lakin Avrupa'nın Ukrayna'da barışın tesisi konusunda kritik bir rol oynayacağı tartışmasız bir gerçektir. Bu konuda ABD yönetimiyle her düzeyde yakın temas halindeyiz. Ve hepimiz, Ukrayna'da kalıcı bir barışın gerekli olduğu konusunda hemfikiriz" dedi.
Rutte, "Aynı zamanda Ukrayna'nın elini güçlendirmeye devam etmemiz gerekiyor. Böylece müzakere masasına güçlü bir konumda gelebilirler. İttifak olarak Washington Zirvesi'nde verdiğimiz taahhütleri gerçekleştiriyoruz. Finansal taahhüdü aşmış durumdayız ve geçtiğimiz yıl 50 milyar eurodan fazla güvenlik yardımı sağladık" ifadelerini kullandı.
"Washington'daki çok nazik bir beyefendinin sizi araması gerekebilir"
NATO müttefiki bütün ülkelerin savunma harcamalarını gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 2'si oranına çıkarmaları gerektiğini vurgulayan Rutte, "Halihazırda 22-23 ülkenin yüzde 2 oranında savunma harcaması gerçekleştirmekte olduğunu görmek beni mutlu ediyor. Slovakya da bunlardan biri. Ancak halen yüzde 2 oranında harcama yapmayan birkaç ülke var ve hedefe daha hızlı ulaşmalarını temin etmek için kendileriyle aktif ve yoğun olarak irtibat halindeyim. Bence hepsi bunu önümüzdeki yazdan önce tamamlamalı. Eğer benim telefonlarıma tepki vermezseniz, Washington'daki çok nazik bir beyefendinin sizi araması gerekebilir" dedi.
Müttefiklerin Hollanda'nın Lahey kentinde yapılacak zirvede savuma harcamaları için bir sonraki hedefi belirleyeceklerini ifade eden Rutte, "Yüzde 2 oranının yeterli olmadığı açık bir şekilde görülüyor. Bu oran çok daha yüksek olacak. Yüzde 3'ün oldukça üzerinde olacak diye düşünüyorum ki bu en az bu kadar olacak. Nereye varacağımızı göreceğiz. Ve elbette bir zaman çizelgesi belirlememiz gerekiyor. Yeni hedefe ulaşmak için iddialı bir zaman çizelgesi belirlememiz gerektiğini düşünüyorum. 2014'te olduğu gibi bir durum ortaya çıkmamalı. O dönemde yüzde 2 hedefi belirlendi ama Başkan Trump seçilene kadar hiçbir değişiklik olmadı. Ancak Trump seçildikten sonra birden bire bu rakamlar yükselmeye başladı" dedi.
"Slovakya, Ukrayna'da sadece ateşkes değil, barış istiyor"
Slovakya Cumhurbaşkanı Pellegrini ise, ülkesinin NATO ittifakına bağlılığını ifade ederek, Slovakya'nın ne NATO ne de Avrupa Birliği'ne olan bağlılığını değiştirme gibi bir niyeti olmadığını ifade etti. Slovakya'nın savunma harcamalarını artırma gerekliliğinin farkında olduklarını da ifade eden Pellegrini, NATO müttefiki ülkelerin savunma harcamalarına ilişkin yeni hedefin ne olması gerektiği konusunda zorlu görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirtti. Pellegrini, Slovakya'nın Ukrayna'da sadece ateşkes değil, barış istediğini söyledi.
Başbakan Fico ile görüşme iptal edildi
NATO Genel Sekreteri Rutte'nin Slovakya ziyareti çerçevesinde Başbakan Robert Fico ile planlanan görüşmesi ise beklenmedik bir şekilde iptal edildi. Slovak medyasında Fico'nun görüşmeyi Washington'da gerçekleştirilecek Muhafazakar Siyasi Eylem Konferansı'nda (CPAC) konuşma yapmak üzere ABD'ye seyahat etmesi gerektiği için iptal ettiği bilgisine yer verildi.
İbrahim Aydoğan
