NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Belçika’nın başkenti Brüksel’deki NATO Savunma Bakanları Toplantısı’nın ardından basın toplantısı düzenledi. Bugünkü görüşmelerin NATO’nun caydırıcılığı ve savunmasını güçlendirme ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesine odaklandığını ifade eden Rutte, bugünkü toplantıda görüp duyduklarının, daha önce katıldığı tüm NATO toplantılarından farklı olduğunu söyledi. NATO müttefiklerinin geçtiğimiz yıl haziran ayında Hollanda’nın Lahey kentinde yapılan NATO Zirvesi’nde GSYH’nin yüzde 5’inin savunmaya ayrılması taahhüdünde bulunduklarını hatırlatan Rutte, "Bu taahhüdün yerine getirildiğini gösteren gözle görülür deliller mevcut. Fakat aynı zamanda bugün NATO’da gerçek bir zihniyet değişimi yaşandığına şahit olduk. Bir birlik vizyonu ve NATO dahilinde çok daha güçlü bir Avrupa savunması" dedi.
Durumun aciliyetinin anlaşıldığını ve ülkelerin savunma harcamalarını buna uygun hale getirdiklerini ifade eden Rutte, "Danimarka, Estonya, Letonya, Litvanya ve Polonya gibi bazı müttefikler, yatırım hedeflerimize şimiden ulaşmış ya da bu hedefleri aşmış durumda. Üstelik takvimden on yıl önce. Almanya gibi bazı müttefikler ise yatırımlarını birkaç yıl öncesine kıyasla iki kat artırma yolunda ilerliyor" dedi.
NATO müttefiklerinin Ukrayna’yı desteklemeye devam ettiğini ve bunun Ukrayna’nın ihtiyaç duyduğu stratejik Amerikan silahlarının Avrupalı müttefikler tarafından sağlanan finansman ile tedarik edilmesini sağlayan Ukrayna'nın Öncelikli İhtiyaçlar Listesi (PURL) girişimi sayesinde olduğunu vurgulayan Rutte, "Ukrayna daha fazlasına ihtiyaç duyuyor. Geçen hafta Kiev’de Başkan Zelenskiy’e söylediğim gibi, NATO Ukrayna’nın yanındadır. Güvenliğimiz birbirine bağlıdır. Hepimiz bu acımasız savaşın, adil ve kalıcı bir şekilde sona ermesini istiyoruz" dedi.
"ABD, NATO’ya tamamen demirlemiş durumda"
Basın toplantısında ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in toplantıya katılmamasına ilişkin bir soruya cevabında Rutte, ABD’nin Hint-Pasifik bölgesine giderek daha fazla ağırlık vermeye başlamakla beraber NATO ittifakına "sağlam bir biçimde demirlemiş" olduğunu söyledi. ABD’nin kendi güvenliği için de NATO dahilinde güçlü bir Avrupa varlığına ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Rutte, "Bugün gördüğümüz şey, ABD’nin tamamen demirlenmiş olduğu bir NATO’dur. Aynı zamanda Avrupa’nın Kanada ile daha fazla sorumluluk aldığı ve daha fazla liderlik rolü üstlendiği bir NATO’dur. Dolayısıyla, daha güçlü bir transatlantik ittifakın varlığı söz konusudur" dedi.
"Ukrayna’ya ABD ekipmanı akışının devam edeceğinden eminim"
Ukrayna’nın Öncelikli İhtiyaçlar Listesi (PURL) girişimi çerçevesinde finansman sıkıntısı yaşanıp yaşanmadığı ve AB’nin 90 milyar euroluk kredisinin bu girişim için kullanılmasının söz konusu olup olmadığı yönünde bir soruya Rutte, "Ukrayna’ya hayati ABD ekipmanı akışının devam edeceğinden eminim" dedi.
Rutte, "Bunu yapmak için yeterli parayı da bulacağız. Paranın tam olarak nereden geleceği ve hangi kalemden karşılanacağı konusunu bana bırakın. Paranın hazır olmasını sağlamak için elimizden geleni yapacağız" ifadelerini kullandı.
NATO’da ittifak içi kriz endişesi olmadığını söyledi
ABD’nin Grönland’a ilişkin toprak talebi sonrasında NATO ittifakının krizin eşiğinden döndüğü ve bunun tekrar etmesini nasıl önleyecekleri yönünde bir soru alan Rutte, "NATO, özgür medyaya sahip demokrasilerin oluşturduğu bir koalisyondur. Bu da NATO dahilinde tartışma ve görüş ayrılıklarının yaşanabileceği manasına gelir. Bunu daha önce de gördük ve bu konuda bir endişem yok" ifadelerini kullandı. Rutte, NATO’nun bir iki yıl öncesine nazaran daha iyi durumda olduğunu söyledi.
Bosna Hersek’in güvenliği konusunda güçlü mesaj verdi
Bosna Hersek’te bir "güvenlik boşluğuna izin verilmeyeceği" yönündeki açıklamasıyla neyi kastettiği şeklinde bir soruya Rutte, "NATO, Bosna Hersek’te bir güvenlik boşluğunu asla kabul etmeyecektir. Bunun manasını biraz muğlak bırakıyorum zira ne demek istediğimi anlayacaklardır. Bunun gerçek ve olumlu olduğunu da garanti ediyorum" ifadelerini kullandı.
"Daha Avrupalı NATO" mesajı
Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius’un NATO’nun "daha Avrupalı" hale gelmesi gerektiğine ilişkin açıklamalarına yorumu sorulan Rutte, "Kendisi haklı. Daha Avrupalı liderliğe sahip olan bir NATO’ya ihtiyacımız var. Bu, Avrupalıların daha fazla savunma harcaması yapması ve daha fazla sorumluluk alması demek" dedi.
Rutte, "Kuzey Amerika ve Avrupa her zaman birlikte kalacak. Ancak Avrupalılar, NATO’nun bu bölümünde daha fazla sorumluluk alacak" ifadelerini kullandı.
İbrahim Aydoğan
