Orkide ailesine mensup olan ve dağlık ya da çayırlık alanlarda kendiliğinden yetişen Salep bitkisi, birçok faydası ile biliniyor. Özellikle öksürük, bronşit ve soğuk algınlığı gibi göğüs hastalıklarına iyi geldiği bilinen Salep bitkisi dondurma yapımında da kullanılıyor. Kış aylarının vazgeçilmezleri arasında olan Salep fiyatıyla ise dudak uçuklatıyor. Kilogram fiyatı 900 Türk lirası olan salebi satın alıp tüketmek hem sağlam bir bütçe hemde cesaret istiyor. Fiyatı altında yarışan bu şifalı bitki vatandaşlar tarafında gramla alınıyor.
İzinsiz toplayanlara ağır ceza
Bitki türünün yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olması nedeniyle bitkiyi toplayana 73 bin TL ceza uygulanıyor. Sivas’ta aktarcılık yapan Sefa Korkmaz salebin tırtıklı bir bitki olduğunu ve sadece tomurcuk kısmının kullanıldığını belirterek, soğanı ile toplanmasının bitkinin türünün yok olmasına neden olduğunu söyledi. Korkmaz, “Tomurcuk kısmı da ikiye bölünerek iki tomurcuk halinde bulunuyor. Bilinçsiz olarak toplanılan çift tomurcuğu var ve tekrardan toprak üzerinde yetişmesi pek mümkün olmuyor. Salebin kullanım alanları bayağı geniş. Kış aylarında iç ısıtıcı, bağışıklık sistemini artırıcı içecek olarak kullanılıyor. Aynı şekilde yazın da kıvam arttırıcılığının yüksek oranda olması sebebiyle dondurmada kullanılıyor. Salep her türlü alanda, ilimiz de bile yetişim sağlayabiliyor. İklimsel koşulları el verdiği sürece her ortam da yetişmesi mümkün. Fakat salebin toplanması ve işçiliğinin yüksek oranda maliyetli olmasından kaynaklı bunlar her türlü fiyatlara yansıyor. Orijinal salep tek yumru şeklinde toplanmasından kaynaklı bunun fiyatlara yüksek şekilde yansıdığı görünüyor.’’ şeklinde konuştu.
Kullanım alanı oldukça geniş
Korkmaz, salep bitkisinin tomurcuk kısmının da ikiye bölünerek iki tomurcuk halinde bulunduğunu dile getirerek, “ Bilinçsiz olarak toplanılan çift tomurcuğu var ve tekrardan toprak üzerinde yetişmesi pek mümkün olmuyor. Salebin kullanım alanları bayağı geniş. Kış aylarında iç ısıtıcı, bağışıklık sistemini artırıcı içecek olarak kullanılıyor. Aynı şekilde yazın da kıvam arttırıcılığının yüksek oranda olması sebebiyle dondurmada kullanılıyor. Salep her türlü alanda, ilimiz de bile yetişim sağlayabiliyor. İklimsel koşulları el verdiği sürece her ortam da yetişmesi mümkün. Fakat salebin toplanması ve işçiliğinin yüksek oranda maliyetli olmasından kaynaklı bunlar her türlü fiyatlara yansıyor. Orijinal salep tek yumru şeklinde toplanmasından kaynaklı bunun fiyatlara yüksek şekilde yansıdığı görünüyor.’’ ifadelerini kullandı.
Güncel fiyatı 900 TL
Salebin bilinçsiz şekilde toplanmasından ötürü yasaklar konulduğunu söyleyen Aktarcı Sefa Korkmaz, genelde salebin iki şekilde yumrusu bulunduğunu ve bunun bir tanesinin toprakta bırakılması gerektiğini belirtti. Korkmaz, neslinin aktarılması için bunun yapılmasını gerektiğini dile getirerek, “ Bundan ötürü toplanırken biraz daha işin kolaylığına kaçılıp iki yumrusu birden toplanıldığında toprakta tekrardan yetişmesi pek mümkün olmayabiliyor. Bununla ilgili devletimizin yaptırımları yüksek oranda bulunuyor. Biz de bunu gayet olumlu şekilde buluyoruz.Şuanda güncel fiyatı 900 Türk kirası. Tabi ki bunun yan ürünleri bulunuyor. Şekerli salep, orta saf salep ve tam saf salep olarak fiyatları değişebiliyor. Bizim elimizde bulunan salep tamamı ile yumru şeklinde bulunuyor. Yumrudan direk kendimiz kırıp tekrar toz haline getiriyoruz. Dediğim gibi saflığına göre fiyatları değişim gösterebiliyor.’’ dedi.
Ölçek olarak ortalama bir litre süt içerisine bir tatlı kaşığının ucu kadar koyulduğunu belirten Sefa Korkmaz, kıvamının çok yüksek oranda olması kendi mevcut katının neredeyse yüzlerce katını daha da kıvamlı hale getirdiğinden ötürü saf salebin diğer saleplerden yüksek oranda ayrım gösterebildiğini ifade etti.
Demet Karakuş - Mustafa Koçyiğit
