ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Elon Musk'ın başında olduğu Hükümetin Verimliliği Departmanı'nın yürüttüğü maliyet düşürme operasyonu kapsamında ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı'nın tasfiye sürecini başlattı.
ABD basının adı açıklanmayan USAID yetkililerine dayandırdığı haberlerde, kaynakların binlerce yerel çalışan ile yurt dışında görevli ABD'li diplomat ve memurların işten çıkarılacağını doğruladığı ifade edildi. Yetkililerden biri, "Bu kesinlikle son kapanış. Ajansın iş gücünün tamamı tasfiye ediliyor" ifadelerini kullandı.
Geçtiğimiz cuma günü Kongre'ye iletilen bilgilendirme notunda, USAID'in neredeyse tüm personelinin eylül ayı sonuna kadar işten çıkarılacağı, tüm denizaşırı ofislerin kapatılacağı ve bazı görevlerin Dışişleri Bakanlığı'na devredileceği belirtildi. Bu hamle, ABD'nin 60 yılı aşkın süredir yürüttüğü küresel kalkınma yardım faaliyetlerinde dönüm noktası anlamına geliyor.
Söz konusu tasfiye süreci ile ajansın tamamının "Reduction in Force" (RIF) prosedürü kapsamında kapatılmasının öngörüldüğü belirtildi.
Trump ve Musk'tan sert eleştiriler
ABD Başkanı Donald Trump ve Elon Musk'ın şubat ayında başlattığı reform planı doğrultusunda, USAID'ın tüm faaliyetlerinin Dışişleri Bakanlığı bünyesinde yeniden yapılandırılması hedefleniyor. Trump, herhangi bir kanıt sunmaksızın ajansı "dolandırıcılık dolu" ve "radikal solcular tarafından yönetilen" bir yapı olarak tanımlamış, Musk ise USAID'ı "suç örgütü" olarak nitelendirmişti.
5 binden fazla kalkınma ve insani yardım programı askıya alındı
USAID'in tasfiyesi kapsamında şimdiye kadar binlerce çalışan idari izne çıkarıldı, yüzlerce personelin sözleşmesi iptal edildi ve dünya genelinde 5 binden fazla kalkınma ve insani yardım programı askıya alındı. Bu durum, özellikle kriz bölgelerinde yardım faaliyetlerine ciddi darbe vurmuş durumda.
Küresel yardım ağı çöküyor
Kongre Araştırma Servisi'ne göre, USAID 60'tan fazla ülkede faaliyet gösteriyor ve bütçesinin önemli bir kısmı insani yardım, sağlık, eğitim ve altyapı programlarına aktarılıyor. En çok yardım alan ülkeler arasında Ukrayna, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Ürdün ve Gazze Şeridi gibi kriz bölgeleri yer alıyor.
USAID'in insan kaynakları biriminin geçtiğimiz günlerde bölge ofisleriyle yaptığı bir telekonferans görüşmesinde, yerel olarak istihdam edilen 10 binden fazla yabancı çalışana ağustos ayında işten çıkarılma bildirimi gönderileceği aktarıldı. Aynı bildirimin, USAID adına yurtdışında görev yapan ABD'li diplomatlar ve devlet memurlarına da iletileceği ifade edildi.
Basına sızan telekonferans görüşmesi, ajansın yurtdışı görev gücünün tamamının görevden alınacağını doğrularken, "Her pozisyon elendi; ajansın yüzde 100'ü ya tasfiye edildi ya da edilecek" ifadeleri yer aldı. Telekonferansta ayrıca, personelin, hak ettikleri tüm özlük haklarını alabilmeleri için sürece dikkatle yaklaşmaları gerektiği belirtildi.
USAID çatısı altında yurt dışında görevli 600'den fazla ABD'li diplomat bulunduğu belirtilirken, toplam kamu görevlisi sayısına dair net bir veri paylaşılmadı. Bu personelin büyük kısmının görevine temmuz ayında son verilmesi bekleniyor.
