NATO’nun doğu ve kuzey kanadı ülkeleri Vilnius’ta bir araya geldi. 'Bükreş Dokuzlusu' grubunu oluşturan Polonya, Estonya, Letonya, Litvanya, Çekya, Slovakya, Macaristan, Bulgaristan ve Romanya ile kuzey ülkeleri Danimarka, Norveç, Finlandiya, İsveç ve İzlanda liderlerini buluşturan zirvede NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy de yer aldı. Hollanda’nın Lahey kentinde 24-25 Haziran tarihlerinde yapılması planlanan NATO Zirvesi’ne hazırlık ve Ukrayna’ya yardım gündemleriyle gerçekleştirilen zirve, Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda’nın açılış konuşması ve NATO Genel Sekreteri Rutte ile Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’in hitaplarıyla başladı.
"NATO’nun doğu kanadı, her zamankinden daha güçlü"
Toplantının başındaki konuşmasında Rutte, kuzey ülkelerinin 2015’ten bu yana NATO’nun doğu kanadında daha güçlü bir savunma için itici bir güç olduklarını ve Bükreş Dokuzlusunun artık kuzeyin beş ülkesi Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Norveç ve İsveç’i de içerecek olmasından memnuniyet duyduğunu söyledi. NATO’nun doğu kanadının artık daha uzun ve her zamankinden daha güçlü olduğunu kaydeden Rutte, "Kara kuvvetlerinin sayısını artırarak dokuz müttefik ülkeyle birlikte bu varlığı genişletiyoruz. Şimdi bu sayıya Finlandiya da dahil edilecek" dedi. NATO’nun varlığını Baltık Nöbeti ve Güney Kalkanı gibi girişimlerle pekiştirdiklerini ifade eden Rutte, "Bu durum, hızla silahlanan Rusya’dan gelen oldukça gerçek tehdit karşısında her zamankinden daha fazla önem taşıyor. Bu tehdit, bölgedeki müttefiklerimiz tarafından çok iyi biliniyor" diye konuştu.
"Müttefiklerin savaş kabiliyetimizi güçlendiren unsurları hayata geçirmeleri gerekiyor"
Bu hafta NATO savunma bakanlarının Brüksel’de bir kez daha bir araya geleceklerini ve üç haftadan biraz fazla bir süre içerisinde de Lahey Zirvesi’nin gerçekleştirileceğini ifade eden Rutte, NATO’nun ana gündemlerinin savunma harcamalarının artırılması ve daha fazla savunma üretimi olduğunu belirtti. Rutte, "Müttefiklerin odaklanmaları ve savaş kabiliyetimizi güçlendiren unsurları hayata geçirmeleri gerekiyor. Bu şekilde caydırıcılığımızı ve savunmamızı daha da güçlendirebiliriz" ifadelerini kullandı. Ukrayna istikrarlı olmadıkça kalıcı bir güvenlikten bahsedilemeyeceğini de vurgulayan Rutte, "Bu nedenle, bu acımasız savaşı sona erdirme çabalarını desteklemeye, Ukrayna’nın bugün kendisini savunmasına, gelecekte de saldırıları caydırmasına yardım etmeye devam ediyoruz" şeklinde konuştu.
Zelenskiy, "Örümcek Ağı" operasyonuna değindi
Toplantının başında konuşan Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ise dün gerçekleştirilen ve Rusya’nın hava gücüne darbe indiren "Örümcek Ağı" operasyonuna değinerek, Rusya’nın üzerinde daha fazla baskı oluşturulması çağrısında bulundu. Zelenskiy, "Dün gerçekleştirdiğimiz ‘Örümcek Ağı’ operasyonu, Rusya’nın kayıp vermenin ne demek olduğunu hissetmesi gerektiğini gösterdi. İşte, onları diplomasiye iten şey budur. Rusya, bu savaşta kayıplar verdikçe herkes şunu daha açık görüyor: Ukrayna yalnızca kendisi için değil, tüm Avrupa için cephede yer alıyor" dedi.
Rusya’nın bu yaz Belarus üzerinden saldırılar planladığını savunan Zelenskiy, "Eğer oradan saldırılar hazırlayacak kadar cesursalar, bizim de birlikte daha güçlü olmamız gerekiyor. Bu da Ukrayna’nın daha fazla güçlendirilmesi gerektiği manasına geliyor. Bu savaşı durdurmak ve yayılmasını önlemek için bu şart" diye konuştu.
"Tüm temel meseleler, liderler düzeyinde çözülebilir"
Ukrayna’nın şu anda İstanbul’da bulunan heyetiyle barış için gerekli adımları atmaya da hazır olduğunu vurgulayan Zelenskiy, "Tabii olarak, bu sürecin başlangıç noktası, ateşkes ve insani adımlar olmalı. Esirlerin serbest bırakılması ve kaçırılan çocukların iadesi gibi. Tüm temel meseleler, liderler düzeyinde çözülebilir" diye konuştu.
Zelenskiy’den yaptırım talebi
İstanbul’daki görüşmelerden hiçbir somut sonuç alınamaması halinde Rusya’ya yaptırım uygulanması çağrısında bulunan Zelenskiy, "Bu durum, Avrupa Birliği’nin (AB) 18. yaptırım paketi ve ABD’den beklenen ve özellikle Başkan Trump’ın söz verdiği güçlü yaptırımların acilen yürürlüğe girmesi gerektiğini net bir şekilde ortaya koyar" ifadelerini kullandı.
Toplantının ardından NATO Genel Sekreteri Rutte’nin Litvanya, Polonya, Romanya, Danimarka ve Ukrayna’nın devlet ve hükümet başkanlarıyla birlikte ortak basın toplantısı düzenlemesi bekleniyor.
