Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’daki savaş ile birlikte petrol fiyatlarında yaşanan yükselişin ardından piyasaya bugüne kadarki yapılan en büyük petrol rezervi salımını gerçekleştirileceğini duyurdu.
IEA tarafından yayınlanan açıklamada, "IEA’nın 32 üye ülkesi, Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı petrol piyasası aksaklıklarını gidermek amacıyla, acil durum rezervlerinden 400 milyon varil petrolün piyasaya sunulması konusunda oybirliği ile anlaşmaya vardı" denildi.
Kurumun piyasaya müdahale kararı, IEA Başkanı Fatih Birol tarafından piyasa şartlarının değerlendirilmesi ve arz kesintilerine karşı seçeneklerin ele alınması amacıyla dün düzenlenen olağanüstü IEA üye hükümetleri toplantısının ardından alındı.
IEA, petrolün piyasaya sürülmesinin her üye ülkenin kendi ulusal şartlarına uygun bir zaman diliminde gerçekleştirileceği belirtildi. IEA, üye ülkeler tarafından kabul edilen ortak adımın nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntıların önümüzdeki dönemde açıklanacağını belirtti. Kurum ayrıca, küresel petrol ve doğal gaz piyasalarının yakından izlenmeye devam edileceğini ifade etti.
"Petrol piyasasında karşı karşıya olduğumuz zorluklar, eşi görülmemiş ölçekte"
IAE Başkanı Fatih Birol, "Petrol piyasasında karşı karşıya olduğumuz zorluklar, eşi görülmemiş ölçekte. Bu nedenle IEA üyesi ülkelerin bu duruma, emsali görülmemiş büyüklükte bir acil ortak müdahaleyle karşılık vermiş olmalarından büyük memnuniyet duyuyorum" dedi.
Birol, "Petrol piyasaları küreseldir. Bu nedenle büyük kesintilere verilecek yanıtın da küresel olması gerekir. Enerji güvenliği, IEA’nın kuruluş misyonudur ve üye ülkelerin kararlı bir şekilde birlikte hareket ederek güçlü bir dayanışma göstermeleri, memnuniyet verici" ifadelerini kullandı.
Birol, durumun özellikle jet yakıtı ve dizel arzı üzerinde önemli etkileri olduğunu, doğal gaz piyasalarındaki durumun ise çok zorlu olduğunu ifade etti. Mevcut rezerv salımının acil rahatlama sağlamayı amaçladığını ifade eden Birol, aynı zamanda Hürmüz Boğazı’ndan gemi trafiğinin yeniden başlaması çağrısında bulunduklarını söyledi.
IEA üyelerinde 1,8 milyar varil petrol rezervi bulunuyor
IEA üyeleri, halihazırda kamu stoklarında 1,2 milyar varil ve buna ilave olarak zorunlu ticari stoklarda 600 milyon varil petrol rezervi bulunduruyor.
Piyasaya koordineli rezerv salımı, 1974’te kurulan IEA’nın tarihinde piyasaya yaptığı altıncı müdahale olacak. Daha önceki müdahaleler, 1991, 2005 ve 2011 yıllarında birer defa ve 2022’de iki defa olacak şekilde gerçekleşmişti. 2025’te deniz yoluyla yapılan dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’inde Hürmüz Boğazı kullanılmıştı.
