Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi, Yakın Doğudaki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) gündemiyle toplandı. Gazze'de hayatını kaybeden insani yardım çalışanları için 1 dakikalık saygı duruşu ile başlayan oturumda söz alan UNRWA Başkanı Philippe Lazzarini, İsrail yönetiminin ajansın kapatılmasına yönelik çağrılarına atıfta bulunarak, “UNRWA'yı kapatma çağrıları milyonlarca Filistinlinin mülteci statüsünü sonlandırmak için yapılıyor” dedi. İsrail'in UNRWA'yı kapattırma çabalarını “sinsice” olarak niteleyen Lazzarini, siyasi çözüm sağlanamadığı için UNRWA’nın görevini sürdürmek zorunda kaldığını vurguladı. UNRWA'nın kapatılmasının kısa vadede Gazze'deki krizi derinleştireceğini ve kıtlığı hızlandıracağını hatırlatan Lazzarini, uzun vadede ise bölge halkını temel hizmetlerden yoksun bırakarak ateşkes sonrası dönüşümü zorlaştıracağını kaydetti.
“UNRWA’nın rolü güvence altına alınmalı”
Lazzarini ayrıca eğitim sağlanamaması halinde bölgedeki genç neslin ümitsizliğe ve öfkeye kapılarak şiddete yönelebileceği uyarısında bulundu. “Böyle bir senaryoda siyasi çözüm başarılı olamaz” diyen Lazzarini, BM Güvenlik Konseyi’ne UNRWA'nın şu an oynadığı ve dönüşüm sürecinde oynayacağı kritik rolü güvence altına alma çağrısı yaptı. Lazzarini, UNRWA’nın temel hizmetlerini ancak siyasi çözüm bulunduğunda bırakabileceğini belirtti.
“178 personelimiz öldürüldü”
7 Ekim'den bu yana 178 UNRWA personelinin öldürüldüğünü, 160 tesisin yıkıldığını ve boşalttıkları tesislerin askeri amaçlarla kullanıldığını kaydeden Lazzarini, “İnsani yardım çalışanları, operasyonları ve tesislerinin korunması ilkesine yönelik açık ihlallerin bağımsız bir şekilde soruşturulmasını ve suçluların hesap vermesini talep ediyoruz” şeklinde konuştu. Lazzarini, bunun gerçekleşmemesi halinde tehlikeli bir emsal oluşabileceği uyarısında bulundu.
“Derin endişe duyuyoruz”
ABD’nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Robert Wood ise, bölgedeki çatışmanın öldürülen yardım görevlilerinin sayısı bakımından yakın geçmişteki en kötü çatışmalardan biri olduğunu söyledi. “Bu olaylar kabul edilemez. İnsani yardım çalışanları korunmalıdır” diyen Wood, ABD'nin İsrail'in insani yardım çalışanlarını ve sivilleri korumak için yeterince çaba göstermemesinden “derin endişe duyduğunu” ifade etti. ABD'nin geçen ay BM Güvenlik Konseyi’ne sunduğu karar tasarısını hatırlatarak insani yardım çalışanlarının korunması çağrısını yineleyen Wood, “UNRWA'nın Gazze'ye insani yardım erişimini sürdürmesi ve çalışmaları üzerindeki ağır kısıtlamaların kaldırılması çağrısında bulunuyoruz” diye konuştu.
“UNRWA’nın çalışmaları kritik önemde”
İngiltere'nin BM Daimi Temsilcisi Barbara Woodward ise, UNRWA'ya 75 yıl önce verilen görevin her zamanki kadar önemli olduğunu söyledi. UNRWA'nın çalışmalarının Gazze Şeridi'nde yardım dağıtımı için kritik önemde olduğunu vurgulayan Woodward, İsrail'e ajansın ve diğer insani yardım kuruluşlarının özellikle kuzeydeki yerleşim bölgesine engelsiz erişimine izin verme çağrısında bulundu. “UNRWA Gazze'deki insani yardımın ana sağlayıcısıdır ve diğer BM ve insani yardım aktörleri ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırmak için UNRWA'nın dağıtım ağına bağlıdır” hatırlatmasında bulunan Woodward, UNRWA’nın faaliyetlerinin bölgesel istikrar için önemli olduğunu da sözlerine ekledi.
“Fransa 2024 katkısını ödeyecek”
Fransa'nın BM Daimi Temsilcisi Nathalie Broadhurst, UNRWA'nın insani yardım operasyonlarının devam edebilmesi için ülkesinin 2024 yılı katkısını ödeyeceğini söyledi. İsrail-Filistin çatışmasına adil, hakkaniyetli, gerçekçi ve kalıcı bir çözüm bulmada UNRWA'nın “vazgeçilmez ve önemli” bir rol oynadığını kaydeden Broadhurst, ajansın reforme edilmesi ve tarafsızlık ilkesine mutlak saygı gösterilmesinin sağlanması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Çin temsilcisinden İsrail’e çağrı
Çin’in BM Daimi Temsilci Yardımcısı Geng Shuang da UNRWA'nın Filistin'deki insani çabalar için vazgeçilmez olduğunu ve yerinin doldurulamayacağını ifade etti. İsrail'i UNRWA'nın çalışmalarına müdahale etmekten vazgeçmeye çağıran Geng, ülkesinin UNRWA'nın bazı çalışanlarına yönelik iddiaların bağımsız bir şekilde soruşturulmasını desteklediğini kaydetti.
“İsrail’in kara işgali ve hava saldırıları son bulmalı”
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın Özel Temsilcisi Ziad Abu Amr ise UNRWA ve tüm diğer insani yardım kuruluşu çalışanlarına teşekkür etti. Görevlerini yerine getirirken hayatını kaybeden yardım çalışanlarının yakınlarına başsağlığı dileyen Abu Amr, İsrail kara işgaline ve hava saldırılarına devam ettiği sürece Gazze'de hayatların kurtarılamayacağını ve bölgeye yardım sağlanamayacağını vurguladı. Ürdün Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ayman Safadi de İsrail'in Gazze'deki insani yardım çabalarının bel kemiği olan UNRWA'yı “çökertmek” istediğini belirterek üye devletleri buna izin vermemeye çağırdı.
İsrail temsilcisi UNRWA’yı suçladı
İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Gilad Erdan ise UNRWA'nın BM Genel Kurulu tarafından organize edilen ve Orta Doğu'daki çatışmayı uzatmaktan başka bir işe yaramayan “silahlardan biri” olduğunu savundu. Ülke temsilcilerine hitaben “Birçoğunuzun finanse ettiği UNRWA, BM'nin çözüm önündeki en büyük engelidir” diyen Erdan, ajansın “İsrail'in kendilerine ait olduğuna inandırılmış milyonlarca Filistinli mülteciden oluşan bir deniz yarattığını” iddia etti. “UNRWA 'tek devletli çözümün', nehirden denize kadar uzanan bir Filistin Devleti'nin dünyadaki en büyük savunucusudur” diyen Erdan, UNRWA'ya alternatif sivil toplum örgütlerinin ve diğer BM kuruluşlarının olduğunu söyledi.
