TEKNOLOJİ - 24 Mart 2023 Cuma 11:15

Yeni nesil yapay zeka ile görme engelli kişilerin hayatı kolaylaşacak

A
A
A
Yeni nesil yapay zeka ile görme engelli kişilerin hayatı kolaylaşacak

Yeni nesil yapay zeka teknolojilerinden biri olan ChatGPT’nin insan hayatına getirdiği yenilikler hakkında bilgilendirmelerde bulunan Doç. Dr. Dicle Yurdakul, “Tanıtıma giren en son versiyon GPT-4’un umut verici gelişmesi görme engelliler için geliyor. Bee My Eyes (Gözlerim Ol) ve GPT-4 iş birliği ile görme engelli kişilerin cep telefonlarıyla çektikleri görsellerin, gönüllü olarak bu görselleri tanımlayacak olan kişilere ulaştırıp engelli bireylerin anlık olarak yardım almaları sağlanacak” dedi

Yeni nesil yapay zeka teknolojilerinden birisi olan ChatGPT hakkında konuşan Altınbaş Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Dicle Yurdakul, kodlama ve etkileşimler üzerinden insan zekasını taklit eden ChatGPT’nin, önceki yapay zekâ standartlarını aşarak makine öğrenimi sistemlerinde yeni bir devri başlattığını belirtti. Önemli olanın, krizleri fırsata çevirmek olduğunu söyleyen Yurdakul, “İnsan zekasının en önemli özelliği budur. Yapay zekâ teknolojisinin risklerinden ziyade nasıl fırsata çevrilebileceğine, günlük hayatta nasıl kullanabileceğine odaklanmamızda fayda var” diye konuştu.

ChatGPT’nin yeteneklerini görünce hayran kaldığını ifade eden Doç. Dr. Yurdakul, OpenAI’ın, 14 Mart 2023 tarihinde ChatGPT’nin arka planında çalışan büyük dil modelinin en son versiyonu olan GPT-4’ü tanıttığını hatırlattı. Bu yeni yapay zekâ modelinin problem çözme yeteneklerinin geliştirildiğine işaret eden Doç. Dr Yurdakul, “Pratikte pek çok kullanımı olabilecek bu özelliğin benim en sevdiğim uygulamalarından biri görme engellilerin hayatlarını kolaylaştırmak üzere geliştirilen Bee My Eyes (Gözlerim Ol) ve GPT-4 iş birliği” diye konuştu. Dr. Yurdakul, Bee My Eyes’ın, görme engelli kişilerin cep telefonlarıyla çektikleri görsellerin, gönüllü olarak bu görselleri tanımlayacak olan kişilere ulaştırıp engelli bireylerin anlık olarak yardım almalarını sağlayan bir uygulama olduğunu söyledi. Yurdakul ayrıca, GPT-4 ile iş birliği sayesinde artık gönüllülere ihtiyaç olmadan da bu görsellerin tanımının yapılıp, anlık olarak görme engelli kişilere iletmenin mümkün olduğunu söyledi.

Yeni nesil yapay zeka ile görme engelli kişilerin hayatı kolaylaşacak

“Metin yazabiliyor, görseller ve kodlar oluşturabiliyor”
Yurdakul, İlk deneyimlere göre GPT-4’ün, son derece zeki ve yetkin bir insanın elinden çıkmış gibi duran metinler yazma, metin üzerinden oluşturduğunuz taleplerden de görseller ve hatta kodlar oluşturma konusunda oldukça başarılı olduğunu kaydetti. Yurdakul’a göre, bu son derece gelişmiş yetkinlikler, günlük hayattan derin teknolojiye kadar pek çok noktada büyük bir değişimin kapısını açacak. Yurdakul, öte yandan bu teknolojinin akıllarda pek çok soru işaretine neden olduğunu belirtti. Bilim insanlarının GPT-4’un arkasındaki mühendisliğin büyük bir giz perdesi altında olmasından rahatsız olduklarına değinen Yurdakul, “Bana göre bu rahatsızlık abesle iştigal. Müthiş bir teknoloji harikasının ve iş modelinin gizemlerinin dünyanın geri kalanıyla mutlaka paylaşılmalı” dedi.

“Eğitimde de çığır açabilecek”
Algoritmanın geliştirilmiş muhakeme yeteneği sayesinde eğitimde de çığır açan fırsatlar sunabileceğini söyleyen Yurdakul, kâr amacı gütmeyen bir online eğitim platformu olan Khan Academy’nin bu fırsatlardan yararlanmaya başladığını anlattı. Yurdakul, “Diyelim ki Khan Academy’de yer alan ücretsiz matematik derslerinden birini alan bir öğrenci, bir soruya yanlış cevap verdi. GPT-4 entegrasyonlu yeni sohbet aracı sayesinde öğrenci “Neden yanlış yaptım?” sorusunu robota sorabiliyor ve robot öğrencinin hangi mantıksal süreç üzerinden hatalı sonuca varmış olabileceğine dair açıklamayı veriyor. Dolayısıyla öğrenci sadece doğru cevaba değil, onu yanlış cevaba yönlendiren düşünme biçimine de anlam kazandırmış oluyor; bu da çok daha etkin bir öğrenme demek” ifadesini kullandı.

“GPT-4, Stanford’tan kabul bile aldı”
GPT-4’un çeşitli sınavlardan aldığı notların pek çok insanı kendinden şüphelendirecek kadar iyi olduğuna dikkat çeken Yurdakul, algoritmanın Amerika’da avukatlık yapabilmek için gereken LSAT ve BAR sınavlarında, yüksek öğrenime giriş için gerekli olan AP ve GRE gibi sınavlarda son derece başarılı olduğunu vurguladı. GPT-4’un aldığı skorlar ile şu anda Stanford’a kabul alabildiğini söyleyen Yurdakul, algoritmanın temel muhakeme becerilerinin, kısa bir süre içinde inanılmaz bir mesafe katettiği değerlendirmesini yaptı.

“Aldı, alacak ve almaya devam edecek”
Bu birkaç örneğin bile “Yapay zeka meslekleri elimizden alacak mı?” sorusunun net cevapları olduğunu kaydeden Yurdakul, “Aldı, alacak ve almaya devam edecek. İdrakine varmamız gereken gerçek, bunun tamamen bir konumlanma meselesi olduğu. Mesleğiniz dahilinde ifa ettiğiniz bazı görevler hatta belki de tümü kesin olarak algoritmaların alanına kayacak. Burada önemli olan bizlerin bu alanlarda yapay zekayı kendi yararımıza kullanmakta ne kadar mahir olduğumuz. Bu algoritmalar, tüm diğer teknolojiler gibi, kullanmayı bilenler için büyük bir fırsat, geri kalanlar için ise bir tehdit unsuru olmaya devam edecekler” dedi. Asıl mesele geleceği iyi okuyarak insanlar ve makineler tarafından yürütülecek olan işlerin ayrımını görebilmek. İnsanın yapması gereken, makineler tarafından yürütülecek olanlarda teknolojiyi kullanma becerilerini ve insana kalacak olan alanda da kendi yetkinliklerini geliştirmek olmalı” diyerek görüşlerini dile getirdi.

“GPT-4’un en şaşırtıcı uygulamaları kodlama alanından geldi”
Dicle Yurdakul son olarak, GPT-4’un en şaşırtıcı uygulamalarının kodlama alanından geldiğini dile getirirken sonuçların nereye varabileceğini henüz kestiremediğini dile getirerek durumu küçük bir örnekle açıkladı. Yurdakul, “Diyelim ki dijital pazarlama alanında faaliyet gösteren yeni bir şirket kurdum ve bu şirket için bir web sitesi tasarlamak istiyorum. GPT-4’a bu web sitesinden beklentilerime ve hangi sayfaları, hangi araçları içermesini istediğime dair detaylı bir tanım veriyorum. Ve GPT-4 sadece kopyala-yapıştır yaparak tam olarak istediğiniz siteyi saniyeler içinde kurmanızı sağlayacak kodu ekranınıza getiriyor. Bu sadece günlük hayatta çok kullanışlı olacak basit bir örnek. GPT-4 ile çok daha karmaşık sistemler için kodlama yapmak da mümkün. Çocuklarımıza aldırdığımız kodlama derslerine gelince kodlama mantığını anlamaları açısından önemliydi. Ama bunun dışında pek işe yaramayacak gibi görünüyor” şeklinde konuştu.

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Kahramanmaraş Doktor önerilerini dinlemeyen anne ihmalden tutuklandı Kahramanmaraş’ta Ayser Çalık Ortaokulu’nda 15 Nisan tarihinde meydana gelen silahlı saldırıya ilişkin yürütülen soruşturmada olayın faili İsa Aras Mersinli’nin annesi ihmali bulunduğu gerekçesiyle tutuklandı. Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan yazılı basın açıklamasında, Onikişubat ilçesi Haydarbey Mahallesi’nde bulunan okulda gerçekleşen saldırıyla ilgili soruşturmanın titizlikle sürdürüldüğü belirtildi. Açıklamada, olayın failinin sağlık durumuna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin ilgili sağlık kuruluşlarından temin edildiği kaydedildi. Yapılan incelemelerde, iki farklı kurumda görevli psikologların olaydan önce failin çocuk psikiyatrisi desteğine ihtiyaç duyduğunu belirttiği, ancak anne P.P.M.’nin bu önerileri dikkate almadığı ifade edildi. Açıklamada, "Olayın faili İsa Aras Mersinli’nin, dosyaya yansıyan sağlık sorunlarının tespitine yönelik tüm bilgi ve belgeler ilgili sağlık kuruluşlardan temin edilmiştir. Bu evrakların yapılan incelenmesi neticesinde, resmi ve özel iki farklı kurumda görevli iki psikoloğun olay tarihinden önceki tarihlerde İsa Aras Mersinli’nin çocuk psikiyatri polikliniğinde tedaviye ihtiyaç duyduğu yönünde teşhis ve öneride bulunmalarına rağmen anne P.P.M.’nin doktor önerilerini dikkate almayarak söz konusu tıbbi desteğe yönelik psikiyatri polikliniklerine müracaatta bulunmadığı ve bu şekilde failin ölüm ve yaralama eylemlerini gerçekleştirmesine sebebiyet verdiği değerlendirilen psikolojik rahatsızlıklarının tedavisindeki sorumluluklarında ihmal gösterdiği tespit olunmuştur. Bu doğrultuda Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığımızca, şüpheli P.P.M.’nin somut olaydaki ihmali eylemi ve bu ihmal neticesi oluşan neticenin vehameti hususları dikkate alınarak tutuklaması talebiyle Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliğine sevki yapılmıştır. Kahramanmaraş Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliğince yapılan sorgu neticesi, P.P.M.’nin CMK 100 maddesi gereğince tutuklanmasına karar verilerek şüphelinin Ceza İnfaz Kurumlarına teslimi sağlanmıştır. Soruşturma tüm yönleriyle ve titizlikle yürütülmektedir"
Konya İlhan Palut: "Fenerbahçe galibiyeti bir öz güven ve bir enerji verecekse bu açıdan da bu galibiyetin bize getirdiği artılar olacaktır" Konyaspor Teknik Direktörü İlhan Palut, Fenerbahçe’yi mağlup ettikleri maçın ardından, "Fenerbahçe galibiyeti bir özgüven ve bir enerji verecekse bu açıdan da bu galibiyetin bize getirdiği artılar olacaktır" dedi. Konyaspor, Ziraat Türkiye Kupası Çeyrek Final mücadelesinde kendi evinde Fenerbahçe’yi 1-0 mağlup etti. Maç sonu düzenlenen basın toplantısında konuşan Konyaspor Teknik Direktörü İlhan Palut, "Hem bir Türkiye Kupası çeyrek final maçı. Hem de rakip Fenerbahçe. Zaten öncesinde bu iki parametreyi ortaya koyduğumuz zaman ne kadar önemli bir karşılaşma olduğu ortaya çıkıyor. Ligdeki iyi sonuçlar, puan durumundaki biraz nefeslenme aslında bize bu maça daha fazla yoğunlaşma şansını verdi ve oyuncu seçimlerinde bizi bazı tereddütlerden kurtardı açıkçası. Oyuncularım gerçekten çok istekliydi. Tesislerdeki hava, antrenmanlardaki hava gerçekten bu maçı istedikleri ve kupada ilerlemek istedikleri yönündeydi. 40-45 dakika başa baş bir oyun vardı. Tabii ki Fenerbahçe de geldi. Biz ilk 45 dakika aldığımız topları üçüncü bölgeye çok iyi taşıdık ama daha çok net pozisyona ihtiyacımız vardı. Ama bu arada iyi savunma yaptık Fenerbahçe’ye de net pozisyon vermedik. Rakibi geri koşturamadık ve Fenerbahçe sürekli denemelerde bulundu. Ama dediğim gibi işin savunma kısmında başarılıydık. İkinci yarı zaten uzatmanın son dakikalarında bir duran top ve devamında bir penaltı kazandık. İnanılmaz değerli bir dakikada. Hücumsal olarak etkili olmakta zorlandığımız anlarda bir nevi imdadımıza yetişen bir pozisyon oldu. Penaltı golü Fenerbahçe’nin bütün oyuncularıyla yüklenişi, Fenerbahçe’nin karambolleri derken orayı bir şekilde kurtarmamız gerekiyordu ve bir şekilde savunabildik ve önemli bir galibiyet aldık. Evet şu anda yarı finaldeyiz, kupada ilerliyoruz. Camianın özlediği bir sonuç. Mutluyuz, taraftarımızı sevindirdik. İleriye bakış açısından şunu söyleyebilirim. Fenerbahçe galibiyeti bir özgüven ve bir enerji verecekse bu açıdan da bu galibiyetin bize getirdiği artılar olacaktır. Oyuncularımı kutluyorum" diye konuştu.
Konya Domenico Tedesco: "Böylesine bir eleme maçında eğer gol atamazsanız bir sonraki tura gitmeniz çok zor olur" Fenerbahçe Teknik Direktörü Domenico Tedesco, Konyaspor’a mağlup oldukları maçın ardından, "Böylesine bir eleme maçında eğer gol atamazsanız bir sonraki tura gitmeniz çok zor olur" dedi. Fenerbahçe, Ziraat Türkiye Kupası çeyrek final mücadelesinde deplasmanda Konyaspor’a 1-0 mağlup oldu. Maç sonu düzenlenen basın toplantısında konuşan Fenerbahçe Teknik Direktörü Domenico Tedesco, "Çaykur Rizespor maçında 2-2’ye getiren golü yemiş olmak bizim için büyük bir darbe, büyük bir yumruk gibiydi. Bugün maçın ilk dakikalarında da bunu hissedebildik. Takım maça yavaş bir başlangıç yaptı. İstediğimiz şeyleri sahaya yansıtamadık. Süre geçtikçe, dakikalar geçtikçe takım daha iyi bir görüntü sergiledi. Bana göre en iyi oynadığımız periyot uzatmaların ilk yarısıydı. Uzatmaların ilk yarısındaki 15 dakikalık periyotta dominant bir oyun sergiledik. Rakibi geriye gömdük, topu çevirmeyi başardık, yön değiştirdik, Pozisyonlara girdik. Çok net girmiş olduğumuz pozisyonlar vardı. Böylesine bir eleme maçında eğer gol atamazsanız bir sonraki tura gitmeniz çok zor olur. Bir üst tura çıkmanız çok zor olur. Çünkü 120 dakika oynanıyor maç ve dolayısıyla siz gol atamadıktan sonra tabii ki bir penaltıdan veya bir kontrataktan veya bir duran toptan gol yiyebiliyorsunuz. Benim için bugün takımın problemi belki 5 tane net pozisyonu değerlendiremememizdi" şeklinde konuştu. Bugünkü oyun sisteminin 4-3-3 olduğunu, İsmail Yüksek’in de süre almasını istediklerini ifade eden Tedesco, "Maç ritmi yoktu, artık ağrı da hissetmiyor. Onu birazcık tekrar aktif hale getirmek istedik derbi maçı öncesi. Çünkü derbi maçı öncesinde bunu yapmasaydık ona hiç süre vermeden derbide ona süre vermek riskli olabilirdi. Guendouzi’nin aslında ofansif bir yaklaşımı da var. Kendisini ’8,5’ diye nitelendirebiliriz. Hatta zaman zaman ’10’ bile oynayabilir" diye konuştu.
Konya Ertan Torunoğulları: "Penaltı pozisyonu bizim lehimize olsaydı VAR devreye girmezdi, maç devam ederdi" Fenerbahçe Futbol Şube Sorumlusu Ertan Torunoğulları, Konyaspor maçının ardından, "Penaltı pozisyonu bizim lehimize olsaydı VAR devreye girmezdi, maç devam ederdi" dedi. Ziraat Türkiye Kupası çeyrek final maçında Fenerbahçe, deplasmanda Konyaspor’a 1-0 mağlup oldu. Mücadelenin ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Fenerbahçe Futbol Şube Sorumlusu Ertan Torunoğulları, "Bizim için üzücü bir geceydi camiamızdan ve taraftarımızdan özür diliyoruz. Buyrun büyük bir bölümü bizde olmasına rağmen bir çok pozisyonda yararlanamadık ve maalesef bir penaltıyla maçı kaybettik Konyaspor’u tebrik ediyoruz iyi mücadele ettiler kazandılar" şeklinde konuştu. "VAR bu kadar hızlı çalışıyorsa bizim için aynı hızda bir çalışmasını görmüyoruz" Penaltı pozisyonun sorulması üzerine Ertan Torunoğulları, "Bizim lehimize olsaydı aynı pozisyon var devreye girer miydi, hızlı bir şekilde bir çalışma olur muydu lig boyunca bunun gibi birçok pozisyonda puan kaybettik. Yakın zamanda Antalyaspor maçında, Kasımpaşa maçında, Rize maçında VAR bu kadar hızlı çalışıyorsa bizim için aynı hızda bir çalışmasını görmüyoruz. Burada da VAR’da da bir art niyet olduğunu düşünüyoruz" ifadelerini kullandı. "Derbide, VAR’da iki kulübün de temsilcileri olsun" Galatasaray’la oynayacakları maça ilişkin değerlendirmelerde bulunan Torunoğulları, "Derbi ile ilgili federasyona resmi bir yazı yazdık. Özellikle VAR’da iki kulübünde temsilcileri olsun. VAR’daki konuşmaları, görüntüleri gelen gidenleri görmek için hem bizim hem de Galatasaray’ın temsilcileri olsun. Bekliyoruz Galatasaray kabul edecek mi. VAR’a eğer temsilci göndermek istiyorsanız kulübünde istemesi lazım biz başvurumuzu yaptık federasyondan cevap bekliyoruz" şeklinde konuştu. "Biz şampiyonluğu kaybettikten sonra hakem ceza alsa ne olur almasa ne olur" Rizespor maçındaki var kayıtları için resmi başvuru yaptıklarını söyleyen Torunoğulları, "Hakemlerle VAR’ın arasındaki bütün konuşmaları gidip Federasyonda dinlemek istiyoruz. Federasyondan gelecek olan cevabı bekliyoruz. İnşallah kabul ederler sayın federasyon başkanı sezon başında söylemişti ‘Hakem sahada hata yapabilir anlık bir olaydır, var hata yapamaz ben kabul etmiyorum’ demişti. Federasyon başkanına ricamız Fenerbahçe’nin maçlarını özellikle hakemle varın diyaloglarını ve niye çağırmadıklarını sorarsa bizi de çağırıp bilgi verirse çok memnun oluruz. Federasyon gidiyoruz ‘Hakeme ceza vereceğiz’ diyorlar. Biz şampiyonluğu kaybettikten sonra hakem ceza alsa ne olur almasa ne olur" dedi. "Pozisyon bizim lehimize olsaydı VAR devreye girmezdi maç devam ederdi" Hakemlerden herkesin şikayetçi olduğunu ifade eden Torunoğulları, "Ama nedense hiçbir çözüm bulunmuyor sadece konuşuyoruz değişen bir şey olmuyor penaltı mı değil mi onu tartışmıyorum ama inanın pozisyon bizim lehimize olsaydı var devreye girmezdi maç devam ederdi. VAR’dan sadece Fenerbahçe şikayetçi değil, birinci ligde olsun ikinci kulüpte olsun bütün kulüplere şikayetçi herkes şikayetçi ise demek ki bir sıkıntı var. Bu sıkıntıyı da çözecek olan federasyondur hafta sonu bütün kanallarda futbol konuşacağımıza hakemleri konuşuyoruz VAR’ı konuşuyoruz, değişen bir şey olmuyor. Yıllardır konuşuyoruz Türk futbolu niye gelişmiyor, Türk futbolunun marka değeri neden düşüyor. Bu hakemlerle marka değeri bu kadar. Dünyanın en büyük yıldızları da getirseniz bu hatalar olduğu sürece hiçbir şey olmaz" diye konuştu.