Bitki çayları, gıda takviyesi gibi ürünlerin bilinçsiz kullanımların çeşitli sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade eden uzmanlar uyarıyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Bölümü Eğitim ve İdari Sorumlusu Doç. Dr. Murat Akarsu da doktor kontrolü dışında kullanılan ürünlerin ilaçlarla etkileşime girebileceğini, ciddi toksik etki ve ölüme kadar götürebilecek süreçlere neden olabileceğini aktardı.
"Bir maddenin ilaç veya zehir diye tanımlanması doza bağlıdır"
'Bu ürünlerin kullanımı mutlaka hekim gözetiminde olmalı' diyerek sözlerine başlayan Doç. Dr. Murat Akarsu, "2-3 gramını geçen dozlarda kullanılabildiğini görüyoruz. Covid ile birlikte başladı ama doğrusu bu kadar yüksek doz C vitaminlerini önermiyoruz. Çünkü böbrekte taşa yol açabiliyor. Çok kompleks B vitaminlerinin birlikte tüketildiğini görüyoruz. Folik asit eksikse bunun, B12 eksikse B12'nin yerine konmasını daha doğru buluyoruz. Özellikle magnezyum günümüzün hastalığı yorgunluk. Laboratuvar verilerine bakmadan doktora danışmadan magnezyum alındığını görüyoruz. Enfeksiyonla karşılaştığımızda vücudumuz buna bir reaksiyon gösteriyor. Biz bitki çaylarından medet ummaya çalışıyoruz. Örneğin, bir hastanın üst solunum yolu enfeksiyonu varsa bitki çayı, kış çayı içebilir. Lakin temel ayırt etmemiz gereken nokta, karışım formlarının içinde ne olduğunu bilmiyoruz, iyi tanımlanmış olması, dozunda kullanmamız gerekiyor. Bir maddenin ilaç veya zehir diye tanımlanması doza bağlıdır" ifadelerini kullandı.
"Kan sonuçlarını beklemeden alıyoruz, ölümcül olabiliyor"
Çeşitli ürünlerin hekim kontrolü dışında, aşırı dozlarda kullanılmasının faydadan çok zarar getireceğini aktaran Doç. Dr. Akarsu, "Omega 3'ten de bahsetmeden geçemiyorum. Özellikle çocukluk çağında çok faydalı, yaşlılarda demans ve bilişsel fonksiyonların düzenlenmesinde önemli. Fakat fazla miktarda kullanıldığında özellikle kan sulandırıcı kullanan hastaların, bu kan sulandırma eşiğinin aşağı çekildiğinin yani kanamalarla hastanın gelebileceğini, bazı hastalarda da son yapılan çalışmalarda çarpıntının olabildiğini söyleyebilirim. Her hastanın kilosu farklıdır, tıbbi geçmişi farklıdır, kişiye özel tedaviyi ancak hekim belirleyip verebilir. Probiyotiğin bağırsak alışkanlığını sağlayabilmesi için en az 3 ay beklenmesi gerekiyor ama biz çok kısa süreli tedavilerde probiyotiklerin kullanıldığını görüyoruz. Vitaminler için de aynı şeyi söyleyebilirim, çok yüksek dozlarda alıyoruz, kan sonuçlarını beklemeden, görmeden alıyoruz. D vitamini düşüklüğü toplumuzda birçok kişide var ve insanlar artık kabullenmişler. Hakikaten çok ciddi yan etkileri oluşabiliyor. Karaciğer hasarı, yetersizliğine götürecek tablolar olabiliyor, ölümcül olabiliyor" şeklinde konuştu.
"Hastaların bir kısmı soluğu acilde alabiliyor"
Sözlerini sürdüren Doç. Dr. Akarsu, "Bitki çaylarını çok kontrolsüz kullananlar yaşlı hastalarsa ki zaten vücuttaki sıvı dengesi bozuk, total sıvısı azalmış. Hastaya yeşil çay ya da kontrolsüz düzeyde bitki çayı verdiğinizde hastanın sıvı dengesini bozabilir. Bu da böbrek yetersizliği ve hastanın ölümüne yol açabilecek tablolar doğurabilir. Bazen bu karışımların içinde tanımlanmayan bir bitkisel ürün, karaciğere toksik etki yapabilir. Gebelerde bitkisel çay önerilmiyor, çok dikkatli olmak lazım. Gebelere hiçbir şekilde aktardan bir ürün alıp içmelerini tavsiye etmiyoruz. Özellikle toplumda kilo vermek için bu takviye ürünlere ihtiyaç duyuluyor. Bitkisel çaylar yine burada da var özellikle sıvı kaybına, ishale yol açarak bir yalancı kilo kaybetme duygusu oluşturabiliyor. Tartıda, 2 kilo kaybetmiş görünebiliyorsunuz ama total vücut sıvınızdan bir kayıp söz konusu. Bu sağlıklı bir durum değil. İnternetten karışım ürün ya da bilmediğiniz, tanımlamadığınız bir ürünü almanızı tavsiye etmiyorum. Çoğunlukla poliklinik hastalarımız geliyor. Elektrolit değerlerini bozabiliyor, kan tuzlarını etkileyebiliyor. Bir kısmı hakikaten soluğu acilde alabiliyor. Bu hastaları çözümlemek de zor çünkü hastalar bu takviyeleri ilaç gibi görmüyor ve çözmeye çalışıyorsunuz. İç hastalıklarıyla ilgili çözmemiz gereken başka bir durum mu var diye aslında ilaçları, takviyeleri sorguladığımıza ortaya çıkıyor" dedi.
Hasibe Karadağ
