Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Haliç Kongre Merkezi’nde düzenlenen 2024 Yılı İhracat Rakamlarının Açıklanması Programı’nda konuştu. Gazze ve Lübnan başta olmak üzere yakın çevrede savaşların, katliamların ve çatışmaların eksik olmadığı zorlu bir yılın geride bırakıldığını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Tüm dünyanın gözleri önünde 15 aydır devam eden ve 50 bin masumun hayatına mal olan Gazze mezalimi içimizde büyük bir yara olarak 2024 senesi boyunca da kanamaya devam etti. 2024’ün son haftalarında Suriye’ye doğan özgürlük ve adalet güneşinin 2025 senesinde savaş uçaklarının kararttığı Gazze semalarında da sökün etmesini yürekten temenni ediyoruz. Suriye’de 13 yıl boyunca olduğu gibi 7 Ekim 2023’ten beri maruz kaldıkları zulüm karşısında Filistinli kardeşlerimizi de yalnız bırakmadık. Çeşitli kanallardan gönderdiğimiz 100 bin tonluk insani yardımla Gazzeli mazlumların yükünü bir nebze olsun hafifletmeye çalıştık. Filistin Devleti’nin daha fazla ülke tarafından tanınması için diplomatik alanda yürütülen tüm çabalara hem destek verdik hem de öncülük ettik. İsrail’le ticari işlemleri tamamen durduran tek ülke yine Türkiye olmuştur. Ayrıca Filistin Serbest Ticaret Anlaşmasını genişletme müzakerelerimizi tamamlayarak hem Filistin halkının aldığımız karardan zarar görmemesini temin ettik hem de kendilerine ilave katkılarda bulunduk. Kış mevsiminin bastırmasıyla birlikte insani felaketin ağırlaştığı Gazze’de tek bir masumun daha hayattan kopartılmasına tahammülümüz yok. Bu anlayışla katliamların bir an önce durması ve kalıcı barışa giden yolun önünün açılması için yoğun gayret sarf ediyoruz. İnşallah önümüzdeki dönemde çok yönlü yürüttüğümüz bu çabalarımızın müspet sonuçlarını görmeyi ümit ediyoruz. Filistin halkıyla dayanışma adına hükümetimizin aldığı bu karara destek veren iş dünyamızın tüm temsilcilerine bir kez daha şahsım, milletim adına teşekkür ediyorum. İçerden ve dışarıdan gelen eleştirilere rağmen nasıl Suriye’de haklı çıkan nasıl biz olduysak, Gazze krizinde de tarih haklılığımızı teyit edecek. Türkiye’nin adaletten, barıştan ve merhametten yana olan tavrının isabetli olduğunu görecektir" dedi.
"2025 senesinde bizleri nispeten daha iyi bir yıl bekliyor"
Dış ticaret rakamlarının artmasında hem hükümetin hem de özel sektörün katkılarının bulunduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Her yıl artan dış ticaret rakamlarının bir tarafında hükümetimiz varsa elbette diğer tarafında özel sektörümüz bulunuyor. Öncelikle fedakarca çalışarak Türk ürünlerini dünyanın dört bir yanına ulaştıran ihracatçılarımızı ve iş dünyamızın elçilerini tebrik ediyorum. Dış ticaret rakamlarının objektif değerlendirmesini yaparken şu noktanın gözden ırak tutulmaması gerektiği kanaatindeyim. Türkiye olarak özellikle bölgesel gelişmeler bağlamında belirsizliklerle dolu, son derece sancılı ve sarsıntılı bir yıl geçirdik. Karadeniz’den komşularımız olan Rusya, Ukrayna arasındaki savaş kimi zaman çok tehlikeli boyutlara vararak 2024 yılında da devam etti. Koronavirüs sürecinde geçici denilerek devreye alınan korumacı tedbirler maalesef geçen yılda küresel ticareti olumsuz etkilemeyi sürdürdü. Tüketim, üretim ve enflasyon gibi temel ekonomik göstergelerde salgınla beraber başlayan bozulmanın üstesinden henüz gelinemedi. Jeopolitik gerilimler, siyasi çalkantılar ve henüz tam istenilen seviyelere gelinemeyen enflasyonla mücadele dünyada geçen yıla damgasını vurdu. 2025 senesinde bizleri nispeten daha iyi bir yıl bekliyor. Ancak 2025 yılında küresel iktisadi faaliyetin toparlanmakla birlikte salgın öncesi ortalamalarının altında seyredeceği anlaşılıyor" diye konuştu.
"2025 yılı için net ihracat ve sabit sermaye yatırımlarının da desteğiyle yüzde 4 büyüme oranına ulaşmayı hedefliyoruz"
Küresel ekonomide ve bölgede yaşanan bütün bu zorluklara rağmen Türkiye’nin hedeflerine doğru emin adımlarla ilerlediğini kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Yatırım, istihdam, üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejimizle yeni başarı hikayeleri yazmaya devam ediyoruz. 2024 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 2,1 oranında büyüme kaydeden ekonomimiz tam 17 çeyrektir kesintisiz büyüyor. Böylece yılın ilk 9 ayında yüzde 3,2 oranında büyüme oranına ulaştık. 2023 yılında 1 trilyon 130 milyar dolar olan ekonomimiz, 2024 yılının 3. çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak 1 trilyon 260 milyar doları buldu. 2023 yılında 13 bin 243 dolar olan kişi başına gelirimizin 2024 yılında 15 bin doları aşmasını, 2025 yılında ise 17 bin dolar seviyesinin üzerine çıkmasını bekliyoruz. 2025 yılı için net ihracat ve sabit sermaye yatırımlarının da desteğiyle yüzde 4 büyüme oranına ulaşmayı hedefliyoruz. Üretimin güçlü etkilerinin son açıklanan istihdam verilerine de yansıdığını memnuniyetle ifade etmek isterim. İstihdam son 1 yılda 1 milyon 31 bin kişi arttı. İstihdam edilenlerin sayısı 2024 yılı Ekim ayında 32 milyon 970 bin kişiye ulaşarak tarihin en yüksek seviyesini gördü. Ocak-Ekim 2024 döneminde işsizlik oranımız ortalama yüzde 8,8 oranıyla son 23 yılın en düşük düzeyine inmiştir. Erkeklerde yüzde 6,6 ile yine işsizlikte tarihimizin en iyi oranını yakaladık. 2023 yılı Haziran ayında başlayan ve enflasyonla mücadelede sağlam bir zemin oluşturmayı amaçlayan geçiş süreci, 2024 yılı Haziran ayı itibariyle sona ermiş ve 2. aşama olan dezenflasyon süreci başlamıştır" dedi.
"Piyasalar hükümetimize güveniyor"
Bu sabah TÜİK tarafından açıklanan 2024 yılına ait enflasyon verilerinin uygulanan politikaların doğruluğunu teyit ettiğini söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Enflasyon aralıkta aylık bazda yüzde 1,03 olurken yıllık bazda yüzde 44,38’e gerilemiştir. Yıllık enflasyon 2023 yılı sonuna göre 20 puan 2024 Mayıs ayındaki zirve seviyesine göre 31 puan düşmüştür. 2025 yılında da enflasyon oranımız Orta Vaadeli Programla ve Enflasyon Raporunda ilan edilen seviyelerle uyumlu şekilde gerçekleşecektir. Bu umut verici gelişmelerin arkası gelecektir. Piyasalar hükümetimize güveniyor. Türk ekonomisinin güçlü potansiyeline güveniyor. Bu konuda tabi sizin desteğiniz de çok kıymetli. Gerek ihracatımızı hedeflerimizle uyumlu bir şekilde artırmaya gerekse enflasyonu tekrar tek haneli düşürmeye katkıda bulunmak için iş dünyamızın tüm paydaşlarından samimi destek bekliyoruz. İhracatçılar olarak sizler 22 yıllık mücadelemizin en büyük şahitleri aynı zamanda omuz omuza yürüdüğümüz yol arkadaşlarımızsınız. Son 22’da el ele gönül gönle verdik. Ve ülkemizi gerçekten ülkemizi çok farklı bir seviyeye taşıdık. Dünyayı adeta karış karış dalaştık. Gittiğimiz her yerde Türkiye’nin potansiyelini devlet adamlarına ve iş dünyasının temsilcilerine birlikte anlattık. Büyük küçük demeden ihracatçılarımızın meseleleriyle ilgilendik. Gümrük işlemlerinden vize sorunlarına, alacak tahsilatından serbest ticaret anlaşmalarına kadar her alanda çözümler ürettik. Zorluklarla karşılaşsak da hep yeni yollar, yöntemler ve pazarlar bulduk" dedi.
"2024 yılında ihracatımız 262 milyar dolara çıktı"
Afrika ve Latin Amerika açılım politikalarımız sayesinde Türk iş dünyasının bu coğrafyalarda da engelleri aşarak güçlü bir varlık göstermeye başladığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bugün hamdolsun dünyanın her köşesinde ihracattayız. İhracat Türk ekonomisinin amiral gemisi vasfını halen koruyor. Nitekim 2024 yılının ihracat rakamlarına baktığımızda bunu net bir şekilde görebiliyoruz. Dostlar öncelikle 2024 yılı aralık ayında ihracatımız yüzde 2,2 artışla 23 buçuk milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Böylece aralık rekorunu kırdık. İthalatımız ise yüzde 11,1’lik artışla 32,3 milyar dolar oldu. Yılın tamamında ihracat rakamlarında Cumhuriyet tarihinin rekoruna imza attık. Biraz evvel ifade ettiğim olumsuzluklara rağmen 2024 yılı mal ihracatımız 2023 yılına göre yüzde 2,5 oranında 262 milyar dolara çıktı. Ayrıca son 19 ayın 12’sinde o ayın ihracat rekorunu kırdık. 2024 yılı Ocak-Aralık döneminde 31 ilimiz 1 milyar doların üzerinde ihracat yaparken 54 ilimiz de ihracatını artırmıştır. En fazla ihracat yapan 5 ilimiz sırasıyla 56,8 milyar dolar ile İstanbul, 32 milyar dolar ile Kocaeli, 23,8 milyar dolar ile İzmir, 18,2 milyar dolar ile Bursa ve 13,2 milyar dolar ile Tekirdağ’dır" diye konuştu.
"Dış ticaret açığını 2024 yılında 82,2 milyar dolara kadar indirdik"
2024 yılı genelinde ithalatın yüzde 4,9 düşüşle 344.1 milyar dolara indiğini belirten Erdoğan, "2024 senesinde dış ticaret dengemizde olumlu kazanımlar elde ettik. 2023’te 106,3 milyar dolar olan dış ticaret açığını 2024 yılında 82,2 milyar dolara kadar indirdik. Yani 2024’te dış ticaret açığını tam 24 milyar dolar düşürdük. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise 5,5 puan artışla yüzde 76,1’e yükseldi. Bu oran göreve geldiğimiz 2002 yılında sadece yüzde 50 civarındaydı. 2024 yılında ihracatımızda kıymet bazında artışta öne çıkan ilk üç ülke ise yüzde 22,2 artışla Birleşik Krallık, yüzde 9,9 artışla Amerika Birleşik Devletleri ve yüzde 52’lik artışla Suudi Arabistan olmuştur. 2024 yılında Avrupa Birliği’ne ihracatımız yüzde 4,2 artışla 108,7 milyar dolara ulaşmıştır. Avrupa Birliği’nin son 12 ayda ithalatının yüzde 7,5 gerilediği bir ortamda ülkemizin bu pazara ihracatının artması çok mühimdir. Ayrıca İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerine ihracatımız yüzde 6,1 artarak 70,1 milyar dolara; Türk Devletleri Teşkilatı ülkelerine yüzde 12,9 artışla 11,1 milyar dolara yükselmiştir. İhracatımızın değer bazında en çok arttığı ilk 3 fasılaya şöyle bir baktığımızda motorlu kara taşıtlarında yüzde 5,3 artışla 32,5 milyar doları, demir ve çelikte yüzde 15,1 artışla 10,2 milyar doları, elektrikli makine ve cihazlarda yüzde 6,4 artışla 16,4 milyar doları yakaladığımızı görüyoruz" diye konuştu.
Konuşmasında yüksek teknoloji ürünlerin ihracatının önemine de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Burada, şöyle altını çizmek istediğim bir diğer önemli husus ise; üretimdeki ortak, yüksek ve yüksek teknolojili ürün katkısıdır. 2024 yılında yüksek teknolojili ürünlerin ihracatı kıymet bazında yüzde 19 artışla 8,8 milyar dolara yükselmiştir. Orta yüksek teknolojili ürünlerin ihracatı ise yüzde 2,8 artışla 92,4 milyar dolara ulaşmıştır. 2022 yılında yüzde 36,9 olan orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatının payı 2023 yılında yüzde 40,4’e, bu yıl yüzde 41’e çıkmıştır. Bu durum ürünlerimizdeki nitelik artışının önemli bir işaretidir. Döviz ihracatımız azalırken, makroekonomik istikrarımız güçlenmekte, dolayısıyla ekonomimiz daha dengeli bir büyüme trendinde ilerlemektedir. İhracat rakamlarının ülkemiz, milletimiz ve ekonomimiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Bu başarının altında, fabrikalarda alın teri döken işçiden ustabaşına, atölyelerde emek veren çıraktan kalfaya, insanımıza istihdam kapısı olan işveren ve yatırımcıdan, ürünlerimizi dünya ile buluşturan ihracatçılarımıza kadar herkesin imzası var. Tabii bu rekor, ihracat rakamlarına kadınların yüzde 20’nin üzerinde katkı yaptığını memnuniyetle belirtmek isterim" diye konuştu.
"Cari işlemler hesabı 5 yıl sonra ilk kez son 5 aydır aylık bazda fazla vermiştir"
Mal ihracatı gibi hizmet ihracatında da hedeflerin aşıldığını bunun memnuniyet verici olduğunu belirten Erdoğan, "Biliyorsunuz, 2024 yılında hizmet ihracatı hedefimiz 110 milyar dolardı. Yılın ilk 10 ayında 97,1 milyar dolar hizmet ihracatına ve 54 milyar dolar hizmet ticareti fazlasına ulaştık. Yıllıklandırılmış olarak bakıldığında ekim ayı itibarıyla gerçekleştirdiğimiz 112,5 milyar dolar hizmet ihracatı ile hedefimiz olan 110 milyar doların üzerine çıktık. Gerek mal ticaretinde gerçekleşen performans, gerekse de hizmetlerin güçlü katkısı cari işlemler dengemize de olumlu yansımıştır. Cari işlemler hesabı 5 yıl sonra ilk kez son 5 aydır aylık bazda fazla vermiştir. 2024 yılı sonunda cari işlemler açığının geçen yılki 40,4 milyar dolardan, 10-11 milyar dolar seviyesine kadar gerileyeceği anlaşılıyor. Böylece 2024 yılında cari işlemler açığının milli gelire oranının yüzde birin altında kalacağına inanıyoruz. Hep söylediğim gibi bu başarılar yalnızca birer başlangıç noktasıdır. Çok daha büyük başarılara ulaşmak için durmadan, yorulmadan, yandık bittik diyen felaket tellallarına aldırmadan çalışmaya devam edeceğiz. Şunu bilmenizi isterim Türk ekonomisinin kıvanç kaynağı olan ihracatçılarımızın dün olduğu gibi yarın da daima yanlarında olacağız. 2024 yılında mal ve hizmet ihracatçılarımıza toplam 24,7 milyar lira destek sağladık. İhracat desteklerine tahsis ettiğimiz bütçeyi 2025 yılında 33 milyar liraya çıkartıyoruz. Merkez Bankamız, finansmana erişimi desteklemek amacıyla reeskont kredilerinin günlük limitini 13 kat artışla 4 milyar liraya çıkardı. Merkez Bankası son 1 yılda 573 milyar liralık reeskont kredisi kullandırdı. Türkiye’yi daha güçlü, rekabetçi ve sürdürülebilir bir ekonomi yapısına kavuşturmak için yoğun çaba içindeyiz. Ticaret Bakanlığımızca 2025 yılı ihracat planı çalışmalarını da başlatmış bulunuyoruz" diye konuştu.
"2025 yılında 390 milyar doları geçeceğimize inanıyorum"
Sadece 2024 yılının değerlendirmesini yapmadıklarını aynı zamanda 2025’in de hedeflerini belirlediklerini ifade eden Erdoğan, "Geçtiğimiz sene 2024 yılı mal ve hizmet ihracatı için sizlere 375 milyar dolar hedefini koymuştum. 2025 yılında mal ve hizmet ihracatı olarak toplamda 390 milyar doları geçeceğimize inanıyorum. Önümüzdeki yıl hedeflerimizi de aşan bir ihracat rakamına ulaşacağınız konusunda Cumhurbaşkanınız olarak ben sizlere güveniyorum" ifadelerini kullandı.
Lokman Sarıkurt - Berk Soydan
