GÜNDEM - 06 Aralık 2025 Cumartesi 18:49

Fergani’den tarihi adım: Dünya tarihinde ilk kez hibrit yörünge motoru uzayda ateşlendi

A
A
A
Fergani’den tarihi adım: Dünya tarihinde ilk kez hibrit yörünge motoru uzayda ateşlendi

Fergani Uzay tarafından tamamen milli imkanlarla geliştirilen Türkiye’nin ilk yörünge transfer aracı FGN-TUG-S01, uzaydaki en kritik manevrasını başarıyla tamamladı. Milli YTA, hibrit motorunu uzayda ateşleyerek yörünge değişikliği gerçekleştirdi ve dünyada bir ilke imza attı.

Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar tarafından kurulan Fergani Uzay Teknolojileri, tamamen öz kaynaklarla ve milli imkanlarla geliştirdiği ilk Yörünge Transfer Aracı (YTA) olan FGN-TUG-S01 ile uzay havacılık tarihine geçti. 28 Kasım 2025’te ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden SpaceX Falcon 9 Transporter-15 göreviyle uzaya fırlatılan Milli YTA, yörüngedeki hazırlık süreçlerinin ardından tarihi ateşleme operasyonunu başarıyla gerçekleştirdi.

Dünyada bir ilk: Hibrit motor operasyonu başarılı

FGN-TUG-S01, 6 Aralık 2025 sabahı Türkiye saati (TSİ) ile 07.46’da ana hibrit itki sistemini devreye aldı. 35 saniye süren ateşleme operasyonu kusursuz bir şekilde icra edildi. Milli YTA, gerçekleştirdiği bu manevra ile 530 km irtifadaki dairesel yörüngesinden ayrılarak, 720 km zirve irtifasına sahip bir eliptik yörüngeye geçişi sağladı. Bu operasyon Türkiye’nin uzayda kendi geliştirdiği hibrit motor teknolojisiyle gerçekleştirdiği ilk uzay ateşleme operasyonu olmasının yanı sıra dünya genelinde hibrit roket motorunun ilk yörüngesel ateşlemesi olarak tarihe geçti. Katı ve sıvı yakıtlı motorlara kıyasla daha emniyetli, basit ve maliyet etkin bir yapıya sahip olan hibrit roketlerin, geleceğin uzay operasyonlarında kritik bir rol üstlenmesi öngörülüyor.

İlk uydu teslimatı gerçekleşti

Yörünge transfer manevrasının başarıyla tamamlanmasının ardından görevin ikinci kritik aşaması olan küp uydu bırakma operasyonuna geçildi. TSİ 11.35’te başlatılan süreç sonunda, saat 11.45’te Fergani küp uydusu FRG-10D1, Yörünge Transfer Aracı’ndan başarıyla ayrılarak hedef yörüngesindeki yerini aldı.

Yörüngeler arası lojistikte milli imza

FGN-TUG-S01, uçuş bilgisayarı, aviyonik sistemleri, güç dağıtım birimleri ve termal kontrol altyapısı dahil olmak üzere tamamen Fergani Uzay mühendisleri tarafından yerli tasarım ve üretim olarak geliştirildi. Türkiye yörüngede hibrit motor denemesi gerçekleştiren ilk ülke olma başarısını göstererek uzay teknolojilerinde yeni bir dönemin kapılarını araladı.

Hedef: Uluğ Bey küresel konumlama sistemi

Tamamlanan bu görev Fergani Uzay’ın inşa etmeyi hedeflediği ‘Uluğ Bey Küresel Konumlama Sistemi’ için de kritik bir altyapı oluşturuyor. Fergani Uzay, bu teknoloji sayesinde gelecekteki uydu takımlarını farklı yörüngelere kendi araçlarıyla yerleştirebilecek. Önümüzdeki 5 yıl içinde 100’den fazla uyduyu uzaya göndermeyi hedefleyen Fergani Uzay, Türkiye ile birlikte dost ve kardeş ülkelere bağımsız konumlandırma ve uzay lojistiği kabiliyeti kazandırmayı hedefliyor. Ayrıca geliştirme çalışmaları devam eden fırlatma sistemleriyle yakın gelecekte dünyadan uzaya bağımsız erişim kabiliyeti kazanılması amaçlanıyor.

 

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Kocaeli Deprem Haftası etkinlikleriyle 2 bin 700 kişiye afet bilinci aşılandı Kocaeli’de 1-7 Mart Deprem Haftası dolayısıyla düzenlenen etkinliklerde, toplumun farklı kesimlerinden 2 bin 700 kişiye afet bilinci eğitimi verildi. Büyükşehir Belediyesi tarafından toplumda afetlere karşı hazırlıklı olma kültürünün yaygınlaştırılması amacıyla il genelinde seminer, panel, eğitim ve tatbikatlar düzenlendi. Körfez ilçesinde Kocaeli Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirilen seminerde, Deprem Uzmanı Prof. Dr. Fadime Sertçelik tarafından katılımcılara deprem bilinci ve bireysel hazırlık konularında sunum yapıldı. Dilovası’ndaki bir okulda ise uzmanlar, lise öğrencileriyle bir araya gelerek afet bilinci paneli düzenledi ve ardından tahliye tatbikatı gerçekleştirdi. Engelli bireylere ve öğrencilere uygulamalı eğitim Farkındalık çalışmaları kapsamında Gonca Engelsiz Yaşam Merkezi’nde engelli bireyler ve personelin katılımıyla deprem farkındalık paneli ile uygulamalı tahliye tatbikatı yapıldı. İl genelindeki okullarda afet eğitmenleri tarafından verilen eğitimlerde; deprem öncesi hazırlık, aile afet planı, deprem çantası hazırlığı, eşyaların sabitlenmesi ve "Çök-Kapan-Tutun" hareketi gibi hayati konular anlatıldı. Öğrenciler, eğitimlerin ardından düzenlenen tahliye tatbikatlarıyla öğrendiklerini pekiştirme imkanı buldu. Hafta boyunca devam eden programlar sonucunda; 2 bin 481 öğrenci, 162 öğretmen ve 56 engelli birey olmak üzere toplam 2 bin 700 kişiye ulaşılarak afetlere hazırlık konusunda toplumsal farkındalık oluşturuldu.
Aydın Nazilli’de Ramazan’ın manevi iklimi okullara yansıdı Aydın’ın Nazilli ilçesinde okullarda Ramazan ayının manevi atmosferi çeşitli etkinliklerle yaşatılırken, öğrenciler tarafından hazırlanan yardım kolileri ihtiyaç sahibi ailelere ulaştırılmak üzere mahalle muhtarlarına teslim edildi. Nazilli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, Ramazan ayının manevi ikliminin okullarda gerçekleştirilen etkinliklerle hissedilmeye devam ettiği belirtildi. Sınıflarda yapılan süslemeler ve koridorları renklendiren çalışmalarla Ramazan ayının bereketi ve huzurunun okullara yansıdığı ifade edildi. Okullarda düzenlenen etkinlikler kapsamında öğrencilerin hem geleneksel değerleri tanıdığı hem de paylaşma ve dayanışma duygusunu yaşayarak öğrendiği kaydedildi. Ramazan davulcusu etkinlikleriyle kültürel değerlerin hatırlatıldığı, hazırlanan yardım kolileriyle ise ihtiyaç sahibi ailelere destek olunduğu bildirildi. Bu çerçevede okulların kendi imkanları doğrultusunda hazırladığı Ramazan kolilerinin, ihtiyaç sahibi ailelere ulaştırılması amacıyla mahalle muhtarlarına teslim edildiği aktarıldı. Böylece öğrencilerin Ramazan ayının en önemli değerlerinden biri olan yardımlaşma ve dayanışmanın önemini yaşayarak tecrübe ettiği ifade edildi. Açıklamada ayrıca, birlik ve beraberlik duygularını güçlendiren çalışmada emeği geçen öğrenci, veli, öğretmen ve idarecilere teşekkür edilerek Ramazan ayının rahmet, bereket ve kardeşlik ikliminin tüm okullarda hissedilmeye devam etmesi temennisinde bulunuldu.
Mersin Silifke’de örtü altı çilekte bahar hasadı: Kilosu 140 ile 160 TL arasında Mersin’in Silifke ilçesinde örtü altında bahar hasadına başlanan çileğin kilogramı 140 ile 160 lira arası alıcı buluyor. İlçede 20 bin dönüm arazide yaklaşık 50 bin ton çilek üretimi yapılarak bölge ekonomisine ciddi bir katkı sağlıyor. Türkiye’nin önemli çilek üretim merkezlerinden Mersin genelinde örtü altında birçok ürün yetiştirilirken özellikle Silifke ilçesinde çilek üretimi ön plana çıkıyor. İlçede 17 bini açık alanda 3 bini örtü altında olmak üzere toplamda 20 bin dönüm arazide üretilen Silifke çileğinde hasat kış mevsiminde olduğu gibi baharda da devam ediyor. Rengi, tadı, aroması ve uzun raf ömrüyle öne çıkan çilek, sabahın erken saatlerinde işçilerce tek tek özenle toplanıyor. Hasat edilen ürünler iç piyasanın yanı sıra Rusya başta olmak üzere birçok ülkeye de ihraç ediliyor. Kış aylarında ekimi yapılan baharla da toplanan coğrafi işaret tescilli çilekte bu yıl yaklaşık 50 bin ton rekolte beklendiği bildirildi. Haziran ayına kadar devam eden hasat süresince civar illerden bölgeye 10 bine yakın işçi geliyor. Hasat devam ediyor Silifke Ziraat Odası Başkanı Kemal Gezer, yaptığı açıklamada ilçe genelindeki yaklaşık 20 bin dönüm arazide 50 bin ton çilek üretildiğini ve ürünün hasadının devam ettiğini söyledi. Sezonun yoğun olduğu zamanda çileğin Rusya başta olmak üzere talebe göre çeşitli ülkelere ihraç edileceğini aktaran Gezer, "Silifke çileği tüm dünyada tanınır hale geldi. Böylelikle yoğurduyla tanınan Silifke artık çileğiyle de ün kazanmaya başladı. Çiftçilerimiz de en kaliteli çileği üretmek için çalışıyorlar. Büyük bir kısmı yurt dışına ihraç edilirken diğer kısmı da iç piyasada tüketiliyor" diye konuştu. 3 bin aile çilekle uğraşıyor Çileğin ilçede istihdama da katkı sağladığının altını çizen Gezer, ekiminden hasat sezonuna kadar çilek üretiminde yaklaşık 10 bin kişinin çalıştığını söyledi. Gezer, "Temmuz ayı sonu itibarıyla tarlaların hazırlanıp ardından dikimin yapılması, ardından gelen süreçte budanması, ilaçlanması, gübrelenmesi, yabani ot ile mücadelesi ve toplanması gibi çalışma süreci haziran ayına kadar devam eder. Silifke’de yaklaşık 3 bin aile çilek işiyle uğraşır. Ağırlıklı olarak kadınlardan oluşan 10 bin kişi, çilek üretimi sayesinde ekmek kapısı buluyor. Bu da Silifke’de önemli bir istihdam oluşturuyor" dedi. 5 dönümlük örtü alanda çilek üretimi yaptıklarını belirten üretici Aykut Aydın da, "Ocak ayından itibaren hasadımız devam etmektedir. 5 dönümlük arazimizden haziran ayına kadar 65 ton ürün elde etmeyi hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.