GÜNDEM - 02 Aralık 2025 Salı 10:09

Fergani’den tarihi adım: Türkiye’nin ilk yörünge transfer aracı uzayda

A
A
A

Fergani Uzay tarafından tamamen milli imkanlarla geliştirilen Türkiye'nin ilk yörünge transfer aracı FGN-TUG-S01 uzaydaki görevine başladı. Milli YTA yörüngede ateşlenecek dünyanın ilk hibrit motoruyla tarihe geçecek.

Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar tarafından kurulan Fergani Uzay Teknolojileri, tamamen öz kaynaklarla ve milli imkanlarla geliştirdiği ilk Yörünge Transfer Aracı (YTA) olan FGN-TUG-S01'i, 28 Kasım 2025'te ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nden başarıyla fırlattı.

Fergani’den tarihi adım: Türkiye’nin ilk yörünge transfer aracı uzayda

Milli YTA göreve başladı

Türkiye saati (TSİ) ile saat 21.44'te SpaceX Falcon 9 Transporter 15 roketiyle başlayan görevde, roketin birinci ve ikinci kademelerinin ayrılması sorunsuz gerçekleşti. Faydalı yüklerin ayrılma sürecinin başlamasıyla birlikte, fırlatmadan yaklaşık 81 dakika sonra TSİ 23.05'de FGN-TUG-S01 roketten başarıyla ayrılarak uzay yolculuğuna başlangıç yaptı. Milli YTA ilk telemetri verilerini ileterek başarılı bir şekilde görevine resmen başladı. Bu görev ile Fergani Uzay'ın uzay içi manevra ve taşıma kabiliyetine dair önemli bir adım atıldı.

Fergani’den tarihi adım: Türkiye’nin ilk yörünge transfer aracı uzayda

Dünyada bir ilk: Yörüngede hibrit motor ateşlenecek

Milli YTA iki önemli ilki bir arada barındırıyor. Türkiye'nin ilk Yörünge Transfer Aracı olan FGN-TUG-S01, yörüngede ateşlenecek dünyanın ilk hibrit roket motoruna sahip olma özelliğini taşıyor. Araç, görev yörüngesine başarıyla yerleşmesinin ardından, planlanan ilk hibrit motor ateşlemesini gerçekleştirecek. Bu manevra yalnızca Türkiye için değil, dünya genelinde de hibrit roket motorunun ilk yörüngesel ateşlemesi olarak tarihe geçecek. Milli YTA, güvenli ve düşük maliyetli hibrit tahrik sistemi sayesinde uyduların farklı yörüngelere taşınmasını ve görev ömürlerinin uzatılmasını sağlayacak.

Fergani’den tarihi adım: Türkiye’nin ilk yörünge transfer aracı uzayda

Yörüngeler arası lojistikte milli imza

FGN-TUG-S01, Fergani Uzay'ın gelecekteki farklı irtifalarda uydu barındırarak görev yapacak konstelasyon misyonları için yeni bir kilometre taşı olacak. Milli YTA alçak irtifadaki (yaklaşık 500 kilometre) yörüngeden başlayarak, Fergani Uzay uydularını daha yüksekte bulunan farklı irtifalardaki (1000+ km) görev yörüngelerine taşıyacak. Türkiye'nin ilk YTA'sı olan aracın uçuş bilgisayarı, aviyonik sistemleri, güç dağıtım birimleri ve termal kontrol altyapısı gibi kritik sistemleri Fergani Uzay mühendisleri tarafından yerli tasarım ve üretim olarak geliştirildi. Bu başarılı görevle birlikte Türkiye, yörüngede hibrit motor denemesi gerçekleştiren ilk ülke olma yolunda önemli bir adım atarak uzay teknolojilerinde yeni bir dönemin kapılarını aralayacak.

Fergani’den tarihi adım: Türkiye’nin ilk yörünge transfer aracı uzayda

"Uzayda hareket kabiliyetimizi başlatacak"

Milli YTA'nın fırlatma süreci, Fergani Uzay CEO'su Selçuk Bayraktar ve mühendislik ekibi tarafından, Özdemir Bayraktar Millî Teknoloji Merkezi'ndeki Uzay Gözlem ve Kontrol Merkezi'nden canlı bağlantıyla takip edildi. Bayraktar, başarılı fırlatmanın ardından yaptığı açıklamada şunları söyledi:

"2022 yılında kurulan Fergani Uzay Teknolojileri, bugün 135 kişilik ekibimizle yoluna devam ediyor. Üç hafta önce ikinci uydumuzu göreve başlatmıştık. Bugün ise öz kaynaklarımızla geliştirdiğimiz ülkemizin ilk Yörünge Transfer Aracı uzaya çıktı. Tüm projelerimizi, tasarımdan başlayarak mühendislikten üretime kadar kendi öz kaynaklarımızla hayata geçiriyoruz. Uçuş bilgisayarı, güç ve aviyonik sistemler dahil olmak üzere yerli mühendislik ürünü olan Yörünge Transfer Aracımız, ülkemizin uzaydaki hareket kabiliyetini de başlatacak."

Fergani’den tarihi adım: Türkiye’nin ilk yörünge transfer aracı uzayda

"Hedef: Uzaya bağımsız erişim"

Bu görevin geliştirilecek milli küresel konumlama sistemi ‘Uluğbey' için kritik bir altyapı oluşturduğunu belirten Bayraktar, gelecek vizyonunu şu sözlerle paylaştı:

"Bu görev ayrıca Uluğbey Küresel Konumlama Sistemi hedefimizin altyapısını oluşturacak ve gelecekteki uydu takımlarımıza giden yolu da açacak. Beş yıl içinde 100'den fazla uyduyla, Türkiye ile birlikte dost ve kardeş ülkelere bağımsız konumlandırma ve uzay lojistiği kabiliyeti kazandırmayı hedefliyoruz. Önümüzdeki yıllarda ise geliştirmekte olduğumuz fırlatma sistemleriyle, dünyadan uzaya bağımsız erişim kabiliyeti kazanmayı hedefliyoruz. Vatanımıza, milletimize, tüm dost ve kardeş coğrafyalara hayırlı ve uğurlu olsun."

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
İzmir Yaşar Üniversitesi’ne EBSO’dan anlamlı ödül Yaşar Üniversitesi’nin üniversite-sanayi iş birliğine katkı sağlayan çalışmaları sanayiciler tarafından ödüllendirildi. Üniversite-sanayi iş birliğinin güçlendirilmesi, bölgesel AR-GE kapasitesinin geliştirilmesi ve iyi uygulama örneklerinin görünür kılınarak ekosistemin teşvik edilmesi amacıyla, Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) tarafından bu yıl ilk kez düzenlenen "Üniversite-Sanayi İş Birliği Projeleri Ödülleri" sahiplerini buldu. Yaşar Üniversitesi, yenilikçi fikirlerle üniversite-sanayi iş birliğinin katma değere dönüşümüne olan desteklerinden dolayı "Üstün Hizmet Onur Ödülü"ne layık görüldü. Yaşar Üniversitesi ve May Agro Tohumculuk tarafından ortak olarak yürütülen "Tarla Bitkisi Verim Tespit Yöntemi Projesi" Üniversite- Sanayi İş Birliği kategorisinde ödül aldı. Ayrıca üniversite-sanayi iş birliğinin gelişerek güçlenmesine katkı sağladığı ve değer yarattığı için Yaşar Holding’e "Üstün Hizmet Ödülü" verildi. Teknoloji üssü EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar İzmir’in sanayisi ve üniversiteleri ile bir teknoloji üssü olabileceğini belirterek, "Üniversite-sanayi iş birliğinin tohumlarını 1986 yılında Ege Üniversitesi ile attık. Rotamız belli. Hedefimiz destekleyecek eğitim ve sonuç odaklı çalışma ile bu iş birliğini Türk sanayisini geliştirecek bir noktaya taşıdık. Birçok üniversite ile çalışmalar yürütüyoruz. Üniversitelerde bilgi var, sanayicide girişim var. Sanayiciler olarak üniversitelerdeki bu bilgiyi almaya hazırız. İzmir’de üniversiteler ve teknoloji merkezleri ile bu kentin bir teknoloji üssü haline gelmesi için hiçbir engel yok" dedi. "İş birliği genlerimizde var" Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Levent Kandiller, üniversitenin genlerinde sanayi ile iş birliği olduğunu vurgulayarak şunları söyledi: "Kurucu vakfımızın arkasında birçok değerli sanayi kuruluşunu barındıran Yaşar Holding var. Üniversitemiz kurulurken bu iş birliği genlerinde vardı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın İzmir’de üniversite-sanayi iş birliği için görevlendirdiği akademisyenlerden biriyim. Bu amaçla hem organize sanayi bölgelerinde hem de kendi topluluğumuz içinde Ege Bölgesi’nin sanayi kuruluşları ile ortak çalışmalar yürütüyoruz. Çok güzel projelere imza atıldı. Ege Bölgesi Sanayi Odası’na çalışmalarımıza değer vererek ödüllendirdiği için teşekkür ederiz." "Tarla Bitkisi Verim Tespit Yöntemi Projesi" ile ‘Üniversite-Sanayi İş Birliği’ kategorisinde ödül alan May Agro Tohumculuk’un Ar-ge Müdürü Dr. İlker Özmen de, "Yaşar Üniversitesi ile drone ile verim tahminine dayalı bir proje geliştirdik. Pamuğun daha hasat edilmeden verimini tespit etmeyi amaçladık. Başarılı da olduk. Bu daha başlangıç pamuk hastalıkları gibi stres faktörleri ile ilgili çalışmalarımız devam edecek. Projemizin ödüle layık görülmesi bize motivasyon oldu" dedi. Yaşar Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Komesli ve May-Agro Tohumculuk San. ve Tic. A.Ş. Ar-Ge Mühendisi Dr. Aslı Keçeli ile yapay zeka destekli yazılımı geliştiren Yaşar Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Süleyman Ünlütürk, yazılım sayesinde pamukta verimlilik artarken, üretim maliyeti ve risklerin azaldığını söyledi. Prof. Dr. Ünlütürk, "Çalışma, İHA ve yapay zeka teknolojilerinin tarımsal üretimde nasıl kullanılabileceğini ve bu teknolojilerin pamuk verimi tahmininde geleneksel yöntemlere göre sağladığı avantajları ortaya koyuyor. Bu yenilikçi yaklaşım, ile daha hasat etmeden verim tahmini yapılabiliyor" dedi. Yaşar Holding’e büyük onur Üstün Hizmet Ödülü’nü, Yaşar Holding adına alan Pınar Et ve Çamlı Yem Başkan Yardımcısı Tunç Tuncer, Yaşar Topluluğu olarak çalışmalarında her zaman bilimi öncelik olarak gördüklerini belirterek, "Yaşar Holding sanayinin öncü kuruluşlarının bir araya gelmesinden oluşuyor. Kuruluş felsefesinde bilim var. Mottosu "Bilim, Birlik, Başarı". Bilim ile sanayi birleşince başarı doğal bir sonuç. Şirketlerimiz ve Yaşar Üniversitesi de bu temel felsefe ile Kurucumuz ve Onursal Başkanımız Selçuk Yaşar’ın vizyonuyla hayata geçti. Bugün aldığımız ödüller bu yaklaşımın değerli bir göstergesi." diye konuştu.