Zeytinburnu’nda yaşayan 8 yaşındaki Muhammed Mesih Avuoğlu, geçtiğimiz haftalarda iddiaya göre akşam saatlerinde ailesiyle oturduğu sırada kaleminin yaklaşık 2 santimlik kapağıyla ıslık çalmaya çalışırken kapağı yuttu. Ailesi Heimlich Manevrası yapmasına rağmen kapak çıkmayınca hemen yakındaki bir hastaneye götürüldü. Oradan Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi’ne yönlendirilen Muhammed’e burada solunum yollarındaki sorunların teşhis ve tedavisine imkan sağlayan tıbbi bir işlem olan bronkoskopi yapıldı. Sol akciğerinde tespit edilen kapak ise çıkarıldı. Aile rahat bir nefes alırken minik Muhammed yaşadıklarını anlattı. Çocuk Cerrahisi Kliniği Eğitim ve İdari Sorumlusu Prof. Dr. Ali İhsan Dokucu ile Çocuk Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Nimetullah Mete Genç de hastaya uygulanan tedaviyi aktardı, ailelere önemli uyarılarda bulundu.
“Islık çalıyordum, bir anda nefes aldığım gibi boğazıma kaçtı"
Kalem kapağını yuttuğu anı anlatan 8 yaşındaki Muhammed Mesih Avuoğlu, “Kalemin altıyla ıslık çalıyordum, bir anda nefes aldığım gibi boğazıma kaçtı. Babam geldi midemi sıktı, çıkamadı, en son doktora gittik. Nefes alabiliyordum, buraya gelip doktorların sayesinde çıkartabildik. Arkadaşlarıma sizde böyle şeyleri yapmayın diyorum, onların yaşamasını da istemiyorum. Ben yaşadım, onlar da yaşamasın. Bunlarla hiç kimse oynamasın arkadaşlar, oynayınca boğazına kaçıyorlar. Toplu iğneler, ağızlarına koyuyorlar, saçını bağlarken nefes aldığı gibi boğazına kaçıyor, boğazına sıkışıp kalabiliyor öyle daha da zorlanıyoruz. Benimkini zorla çıkartabildik, siz de dikkat edin” şeklinde konuştu.
“Verilmiş sadakası varmış, ana yolu tıkasa orada vefat edebilirdi”
Ailelerin özellikle küçük yaş grubundaki çocuklara karşı daha dikkatli olması gerektiğini aktaran Çocuk Cerrahi Kliniği Eğitim ve İdari Sorumlusu Prof. Dr. Ali İhsan Dokucu, “Yılda yaklaşık 3 bin civarında ameliyat gerçekleştiren bir çocuk cerrahisi kliniğiyiz. Yabancı cisim yutulması veya aspirasyonu 2 ayrı kavram, bir tanesi yutulması; bu biraz daha az tehlikeli. Ağızdan alınan bir şeyin mide, bağırsak sistemine girmesi çok büyük bir çoğunlukta bunlar kendiliğinden çıkabilen olgular oluyor. Bazıları yemek borusuna, bazıları mide çıkışına takılıyor. Pil yutmalarının çok tehlikeli ve acele edilmesi gereken kazalar olduğunu ifade etmek isterim, ölümle dahi sonuçlanabilen olgular söz konusu. Çok uyanık olmak lazım, pillerin ortada kalmaması gerekiyor. Bir de yabancı cismin aspirasyonu; yani nefes yoluna kaçması durumları var, bu birazcık daha ölümcül seyredebilecek ciddi sorunları da oluşturabilecek bir tablo, genelde küçük çocuk sorunu. Dünya literatüründe 1-3 yaş grubunda ani çocuk ölümlerinin yüzde 10’u yabancı cisim aspirasyonlarından oluyor. Bir fındık parçasının veya herhangi bir nohut parçasının, yabancı bir cismin özellikle küçük oyuncak parçacıklarının ölüme sebebiyet vermesi çok üzüntü verici bir şey. Bazen iğne bazen başka şeyler kaçar, çıkartılması için büyük cerrahiler söz konusu olabilir. Dolayısıyla bu çocukların oral dönemi dediğimiz 1-3 yaş döneminde küçük parçacıkların etrafta olmaması gerekiyor, o anlamda çok dikkat etmek gerekiyor. Muhammed, elindeki kalem parçasının kapağını yutmuş ve gerçekten verilmiş sadakası varmış denecek cinsten çünkü o kapağın ana yolu tıkamaması bu çocuk açısından büyük bir şans olmuş. Tıkansa orada vefat edebilirdi, ana yolu değil de yan yolu tıkamış, o sebeple çocuk hayatta kalabilmiş. Biz de onu cerrahi olarak rijit bronkoskopiyle çıkartabildik. Bu yönden ailelerin öncelikle küçük yaş grubu çocuklarda çok dikkat etmesi gerekiyor” dedi.
“Büyük bir cisim, iyi oturmuştu, zor çıkarttık"
Hastasının durumuna ilişkin konuşan Çocuk Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Nimetullah Mete Genç, “Nöbetçiydim, akşam 23.00-24.00 gibi aradılar, 112 ile gece 01.00 gibi hastanemize geldi. Tetkiklerinden sonra da ameliyata aldık, tedbir amaçlı 1 günlüğüne yoğun bakıma yolladık. Akşam televizyon izlerken kalemin kapağıyla oyun oynarken ıslık çaldığını söylüyor. Islık çalarken nefes alırken dalgınlıkla ciğerine kaçmış, aynısını bazen başörtülü bayanlarda da yaşıyoruz. Toplu iğneyi ağızda tutuyorlar, o ara nefes alırken bir anda ciğerlerine kaçıyor, aynı şekilde kapak kaçmış. Yabancı cisim hava yoluna kaçtığında kesinlikle çıkması lazım, bekletme ya da kendiliğinden iyileşme ihtimali yok. Bir şüphe dahi olsa rijit bronkoskop dediğimiz kamerayla hava yoluna girip hem hava yollarını açık mı diye kontrol ediyoruz, en ufak bir yabancı cisim varsa ulaşabildiğimiz her şeyi çıkartıyoruz. Her hafta 1-2 hasta maalesef böyle geliyor. Neredeyse tamamı önlenebilecek şeyler. Cisim kaldığında küçük bir şeyse enfeksiyon yapabiliyor, zatürreye çevirebiliyor. Daha büyük cisimler özellikle ana hava yollarını tıkadığında çocuk oksijensiz kaldığı için ölüme sebep olabilir. Beyin hasarı yapabilir, çok ciddi geri dönüşü olmayan şeyler. Yapılabilecek ilk manevra Heimlich Manevrası, zor çıkarttık zaten büyük bir cisim, plastik, iyi oturmuş ama neyse ki sol akciğerin biraz uç kısmına gittiği için bütün her yeri tıkamadığından çocuk rahat nefes alıp verebilirmiş, o saate kadar bize ulaşabilmiş. Tamamen tıkanması durumu, hiçbir şekilde çıkartılamadığında bize ulaşamıyorlar çünkü artık nefes alamadığı için genelde hasta kaybediliyor. Biz çıkartsak dahi geç kalındığı için bazen çocuklar beyin hasarı ile çıkıyor” dedi.
Hasibe Karadağ - Emre Baba
