TEKNOLOJİ - 15 Ağustos 2024 Perşembe 08:50

Karbon salınımını azaltmak isterken çevresel sorunlar ortaya çıkabilir

A
A
A
Karbon salınımını azaltmak isterken çevresel sorunlar ortaya çıkabilir

Yakın Doğu Üniversitesi, Kore İleri Bilim ve Teknoloji Enstitüsü ve Tianjin Üniversitesi tarafından yapılan ortak çalışma, karbon salınımını azaltmak için uygulanan Karbondioksit Giderimi (CDR) teknolojilerine aşırı bağımlılığın, önemli çevresel ve sosyo-ekonomik sorunlara yol açabileceğini ortaya koydu.


Küresel iklim değişikliği ile mücadelede ön plana çıkan “Karbondioksit Giderimi” (CDR) kapsamında hayata geçirilen bazı projeler bilim kurgu romanlarını hatırlatıyor. Karbondioksiti atmosferden uzaklaştırmayı amaçlayan bir iklim jeomühendisliği yöntemi olan CDR, doğrudan hava yakalama (DAC), biyoenerjiyle karbon yakalama ve depolama (BECCS), okyanus gübreleme ve biyo-kömür gibi çeşitli yöntemler içeriyor. Ancak araştırmalar; oldukça maliyetli olan bu yöntemlere aşırı bağımlılığın, pek çok çevresel ve sosyo-ekonomik sorunlara yol açabileceğini gösteriyor.


Nature Communications’da yayınlanan yeni bir çalışma, Asya’da büyük ölçekli karbondioksit giderimi (CDR) projelerinin; enerji, su ve arazi dengesi üzerindeki olası olumsuz etkilerini ortaya çıkardı. Tianjin Üniversitesi’nden Jeffrey Dankwa Ampah ve Haifeng Liu, Kore İleri Bilim ve Teknoloji Enstitüsü’nden Haewon McJeon ve Yakın Doğu Üniversitesi’nden Humphrey Adun’in imzasını taşıyan araştırma, CDR uygulamalarının olası yan etkilerine dair önemli bilgiler sundu.



Katı CDR uygulamaları yeni küresel sorunlar oluşturabilir


Makale, CDR teknolojilerine aşırı bağımlılığın, amacının aksine iklim değişikliğiyle mücadelede gecikmelere yol açabileceğini vurguluyor. CDR teknolojilerinin çok yoğun kullanıldığı senaryolarda, karbondioksit artık emisyonların 2050’ye kadar yıllık 8 gigaton karbondioksit seviyesinde kalacağı öngörülüyor. Bu, birçok Asya ülkesinde net sıfır emisyon hedefine ulaşmasının gecikebileceği anlamına geliyor.


Çalışmada uyarı yapılan bir diğer konu ise arazi kullanımı ve gıda güvenliği. Yüksek CDR uygulamaları, geniş arazilerin kullanımını gerektirebiliyor. Araştırmacılar, bu durumun, tarım arazilerinin azalmasına ve dolayısıyla gıda güvenliğinin tehlikeye girmesine yol açabileceği uyarısı yapıyor. Diğer yandan, biyoenerjiyle karbon yakalama ve depolama gibi bazı CDR teknolojileri, büyük miktarda su kullanımı gerektiriyor. Çalışmada, bu durumun da su kaynaklarının zaten kıt olduğu bölgelerde bu sorunu daha da kötüleştirebileceğini vurguluyor.



Karbon salınımını azaltmak isterken çevresel sorunlar ortaya çıkabilir

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Kocaeli Dilovası’ndaki yangın davasında faciadan önce işçiden dikkat çeken söz: "İçimde kötü bir his var" Kocaeli’nin Dilovası ilçesinde 7 kişinin hayatını kaybettiği fabrika yangınına ilişkin davada, tanık olarak dinlenen çevre sakinleri patlama seslerinin peş peşe geldiğini, içeride kalanlara müdahale edemediklerini ve iş yerinin daha önce defalarca şikayet edildiğini öne sürdü. Kandıra Ceza İnfaz Kurumu Yerleşkesi’nde görülen davanın duruşmasında, aralarında şirket yetkililerinin de bulunduğu 8’i tutuklu, 9 sanığın savunmaları ile müşteki ifadelerinin dinlenmesi tamamlandı. Sıra tanıkların dinlenmesine geçildi. "Patlamalar peş peşe oldu" Tanık Cemil Düzgüner, yangının çıktığı fabrikanın evine çok yakın olduğunu belirterek, "Yanan fabrika evime yaklaşık 10 metre mesafedeydi. Patlama sesi duydum. Dışarı çıktığımda Tuncay’ın yandığını gördüm. Hürol’un ise onu söndürmeye çalıştığını gördüm. Hemen hortumla müdahale ettik. Çocukların ve kadınların içeride olduğunu öğrendik. Alevlere yaklaşamadık. Onları kurtarma imkanımız olmadı. Patlamalar peş peşe oldu. Altay ve İsmail’i iş yerinde gördüm. Çalışanlar kaldırımda yemek yiyordu, çalışma şartları kötüydü" dedi. "İkinci patlamadan sonra içeriden ses gelmedi" Tanık Mehmet Düzgüner ise olay günü yaşananları anlatarak, "Olay günü gümleme ve çığlık sesleri duydum. Yanan birini gördüm. Abim Cemil ile altlı üstlü oturuyoruz. Hemen hortumu çektik ve şahsı söndürdük. İkinci bir patlamadan sonra içeridekilerin sesi kesildi. Orası daha önce başka bir iş yeriydi, lazer işleri yapılıyordu. Sonrasında parfüm üretimi yapılmaya başlandı. Kurtuluş’u tehlike konusunda uyardığımda bana ‘Biz önlemlerimizi aldık’ dedi" diye konuştu. "Elimden geldiğince yardım etmeye çalıştım" Olay gününden bahseden İlhan Altan, "Olay yerine 50-60 metre mesafemiz vardı. Patlama sesi duyunca olay yerine gittim. Elimden geldiğince yardım etmeye çalıştım ancak çok da yapabileceğim bir şey yoktu" ifadelerini kullandı. "Sadece yukarıdaki ofiste elektrik vardı" Tesisin elektrik işleriyle ilgilenen tanık Adem Çukan, "Elektrik işleri ile uğraşıyorum. Kurtuluş Bey beni çağırdı, üst katta dağıtım panosunu yaptım. Elektrik kablosu çektim. Ben işlemleri yaptığımda sadece yukarıdaki ofiste elektrik vardı. Kaçak akım rölesi çektim" dedi. "Bir işçi ‘İçimde kötü bir his var’ dedi" Tanık Gökçe Şadiye Sağlam, "Raviva’da ön muhasebe işlerini yapıyordum. Hafta sonu mesaisine gittim, Tuncay ve Hürol ürün yapıyordu. Bir işçi, ‘İçimde tarif edemediğim bir sıkıntı var’ dedi. Kısa bir süre sonra patlama meydana geldi. Eski yerde de tesise kadar çalıştım. Olaydan bir hafta önce Kurtuluş çağırdı, yeni yerde öylece çalışmaya başladım. Sheliq marka krem ve Shauran markalarına ait parfüm yapılıyordu. Dosyada yer alan iş yeri müracaat kontrol müessese açma ruhsatı gösterildi. Atılan imzaların kendisine ait olmadığını söyledi" ifadelerini kullandı. "Eşyalarını almaya gittiler, çıkamadılar" Kıvılcımın karıştırıcıdan çıktığını belirten tanık Hürol Eroğlu, "Olay günü Tuncay ile iş yerine geldik. O gün yapmamız gereken karışımlar vardı. Ben krem, Tuncay ise kolonya karışımı yapıyordu. Birden patlama oldu. Alevlerin içinden Tuncay geldi, onun üzerini söndürmeye çalıştım. Komşu hortum uzattı, onunla söndürdük. 112’yi aradım, içeri giremedim. Kurtuluş’u aradım, ‘Yangın var, hemen gel’ dedim. Sonra itfaiye geldi. 4-5 aydır orada çalışıyordum, geçici süreliğine orada işe başladım. Tuncay, yaralıyken ‘Karıştırıcıda kıvılcım çıktı’ dedi. Ataşehir’deki merkez ofiste Kurtuluş’un çocukları kalıyordu. Ayten’e olay günü, ‘Nasıl oldu da sen yangından çıkabildin, diğerleri çıkamadı?’ diye sorduğumda bana, ‘İşçiler telefon ve çantalarını almaya gitti’ dedi" ifadelerini kullandı. "Hürol Eroğlu’nun yalancı şahitlik yaptığını düşünüyoruz" Müşteki avukatı, "Tanık, bizim sorduğumuz sorulara düşünerek; sanık avukatlarının sorularına ise soluksuz ve düşünmeden cevap verdi. Tanık Hürol Eroğlu’nun yalancı şahitlik yaptığını düşünüyoruz. Bu sebeple hesap hareketleri ile HTS kayıtlarının incelenmesini talep ediyoruz. Kendisi hakkında suç duyurusunda bulunacağız" dedi. Duruşma, avukatların savunmasının alınması ve ara karar verilmesi amacıyla yarına ertelendi.