Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Yağmur Ekenoğlu Merdan’ın Ocak 2022 ile Aralık 2024 arasında yaptığı geniş çaplı incelemede, kan örneği veren 2 bin 768 HIV ile yaşayan bireylerin verileri değerlendirildi. Frengi tanısı, yapılan 2 ayrı testin de aynı anda olumlu sonuç alınmasıyla kesinleştirildi.
"Her üç HIV taşıyıcısından biri frengi hastası"
Araştırmaya göre HIV ile yaşayan kişilerin yüzde 33,3’ü aynı zamanda frengi hastası çıktı. Erkeklerde oran kadınlara göre çok daha yüksek olup, erkeklerin yüzde 37’sinde frengi tespit edilirken kadınlarda bu oran yüzde 6,1’de kaldı. Dr. Merdan, "31-40 yaş arasındaki hastalarda oran yüzde 37,4 ile en yüksek düzeye ulaşıyor. Ortalama yaş açısından gruplar arasında belirgin bir fark olmaması, riskin yaşa değil, özellikle genç yetişkinlik döneminde görülen davranış farklılıklarına bağlı olabileceğini düşündürüyor" dedi.
"İki hastalık da cinsel yolla bulaştığı için aynı kişide birlikte görülebiliyor"
Hastalıklarla ilgili bilgi veren Dr. Merdan, "HIV (İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü), bağışıklık sistemine saldırarak vücudu enfeksiyonlara ve bazı hastalıklara karşı savunmasız hale getiren bir virüstür. Tedavi edilmezse AIDS’e (Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu) yol açabilir. Frengi (sifiliz) ise cinsel yolla bulaşan, Treponema pallidum adlı bakterinin neden olduğu bir enfeksiyondur. Erken dönemde cinsel organlarda ağrısız yaralarla başlayıp tedavi edilmezse kalp, beyin ve diğer organlarda ciddi hasarlara yol açabilir. Her iki hastalık da cinsel yolla bulaştığı için aynı kişide birlikte görülebiliyor" dedi.
"Frengi ve HIV aynı yollarla bulaşıyor"
Frengi ve HIV’in bulaşma biçimlerinin örtüştüğüne dikkati çeken Dr. Merdan, "Bu tablo, tanı konmamış ya da tedavi edilmemiş cinsel yolla bulaşan hastalıkların HIV ile yaşayan kişilerde ciddi bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor. Erkeklerdeki yüksek oran, bazı gruplarda riskli cinsel davranışların daha yaygın olduğuna işaret ediyor" diye konuştu.
"HIV tedavisinde frengi taraması da yapılmalı"
Araştırma sonuçlarının HIV tedavisi gören hastalarda düzenli frengi taramasının zorunluluğunu gösterdiğini vurgulayan Dr. Merdan, "Özellikle genç erkek hastalar için önleyici çalışmalar artırılmalı. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar ile HIV’e yönelik sağlık hizmetlerinin birlikte yürütülmesi, salgının kontrolünde büyük önem taşıyor" ifadelerini kullandı. Dr. Merdan, ayrıca toplumda cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda farkındalığın artırılması gerektiğini belirterek, "Erken tanı, düzenli testler ve güvenli cinsel davranışlar konusunda toplumun bilinçlendirilmesi, bu hastalıkların yayılımını azaltmada en etkili yöntemlerden biridir" dedi.
