Mevlana Kalkınma Ajansı tarafından, Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen Ufuk 2040 Kalkınma Ajansları Vizyon Çalıştayları kapsamında, kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcilerinin katılımıyla Bölge Paydaşları Çalıştayı düzenlendi.
Mevlana Kalkınma Ajansı Hizmet Binası’nda gerçekleştirilen ve tüm gün süren çalıştayın açılışında konuşan Mevlana Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Dr. İhsan Bostancı, "Kalkınma Yerelden Başlar" anlayışıyla sorumlu oldukları bölgelerin her açıdan gelişmesine katkı sunmak amacıyla çalışmalarını sürdüren kalkınma ajansları, kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarını bir araya getiren, destekleyici, koordinatör ve katalizör olarak faaliyet gösteren kalkınma birimleridir. Kurum olarak bizler de belirli bir sektör, tema veya mekânda kalkınma sonuçları elde etmek amacıyla, belirli hedef ve çıktıları olan, bölge planları ile uyumlu orta vadeli programlar olarak tanımladığımız sonuç odaklı programlar ve bakanlığımızca belirlenen temalar çerçevesinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu noktada ilk olarak ajans çalışmalarımızın temelini oluşturan ve kısaca, bölgesel kalkınmayı hızlandırmak için kullanılan bir araç olup kalkınmayı sağlarken, sınırlı olan bölge kaynaklarının sürdürülebilirliğinin sağlanması için optimum düzeyde ve etkin kullanımına önem veren ve kaynakların, kalkınma amaçlarına ne şekilde hizmet edeceğini belirleyen, stratejik bir yaklaşımla bölgeyi yönlendiren planlar olarak tanımlanan bölge planımızı ilk sıraya koymamız gerekiyor. Sizlerin de yakından takip ettiği üzere özellikle son yıllarda ülkelerin ulusal kalkınmasında, yerel ve bölgesel kalkınma politikalarının öneminin giderek arttığını ve kalkınmayı merkezden yöneten geleneksel yaklaşımın yerine kalkınmayı yerelden yöneten yaklaşımların ön plana çıktığını görüyoruz. Bu doğrultuda 2010-2013, 2014-2023 ve son olarak da 2024-2028 yıllarını kapsayan 3 adet Bölge Planı, Ajansımız koordinasyonunda bölgemizde yer alan tüm paydaşlarla iş birliği içerisinde hazırlanmış ve 2024-2028 Konya-Karaman Bölge Planı’mız 17 Aralık 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 9253 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Uzun soluklu masa başı çalışmaları, saha çalışmaları ve komisyon toplantılarının ardından katılımcı bir yaklaşımla hazırlanan 2024-2028 Konya-Karaman Bölge Planı’mızda, bölgemiz için öncelik arz eden işletmelerde katma değer ve verimliliğin artırılması, gelişmişlik farklarının azaltılması ve kırsalda yaşamın canlandırılması ile sürdürülebilir yeşil büyümenin sağlanması stratejik öncelikleri altında 42 tedbir yer almaktadır. Bölgede ortak kalkınma bilincinin yükseltilerek kaynakların, bölgenin dinamizmini ortaya çıkaracak ve daha yüksek katma değer sağlayacak şekilde yönlendirilmesi hedefi ile hazırlanan ve ulusal planlama hiyerarşisinde 5 yıllık kalkınma planları ve orta vadeli programdan sonra gelen bölge planının siz değerli paydaşlarımızca da sahiplenilerek takip edilmesi büyük önem arz etmekte olup bölge planımıza Ajansımızın internet sitesinden erişebilmektedir. Ajansımız koordinasyonunda hazırlanan bölge planlarımız doğrultusunda yürüttüğümüz destek mekanizmalarımızdan ve bölgemizin gelişimine yönelik gerçekleştirdiğimiz faaliyetlerimize baktığımızda ise; Ajansımız destek mekanizmalarımızın en önemli ayağını oluşturan ve bölge içi gelişmişlik farklarının azaltılması, bölgemizde yer alan tüm paydaşlarımızın ulusal ve uluslararası rekabette güçlü hale getirilmesi amacıyla uyguladığımız Mali Destek Programlarımız kapsamında bugüne kadar, otomotivden, döküme, savunma sanayiden ayakkabı imalatına, tarım makinelerinden turizme, plastikten kimyaya, enerjiden girişimciliğe pek çok sektöre yönelik binden fazla projeyi hayata geçirmiş durumdayız. Son olarak da Dünya Bankası’nın finansör, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’mızın da uygulama birimi olduğu ve 400 milyon Dolar finansman elde edilecek olan Türkiye Sosyal Kapsayıcı Yeşil Dönüşüm Projesi (SOGREEN) kapsamında; tarım ve gıda sektöründe ar-ge, inovasyon ve yeşil becerilerin geliştirilmesi hibe desteği programı ilan etmiş bulunuyoruz. Ajans olarak 30 milyon TL bütçe ile ilan ettiğimiz hibe desteği programı kapsamında TR52 Konya-Karaman Bölgesi’nde faaliyet gösteren mikro/küçük işletmeler, kooperatifler ve üretici birlikleri tarafından hazırlanacak tarım sektörü başta olmak üzere su ve enerjinin verimli kullanımı ile üretimde yeşil dönüşüm ve yeni istihdama yönelik projelere destek vermeyi hedefliyoruz. Ajansımızın bir diğer destek mekanizması olan ve bölgemizde faaliyet gösteren kurum ve kuruluşların, bölgesel kalkınma için önem arz eden çalışmalarında eksikliğini duydukları teknik alanlara yönelik uzman/danışman desteği sağlamak amacıyla uyguladığımız Teknik Destek Programlarımız çerçevesinde şu anda rapor, fizibilite, eğitim, danışmanlık ve altyapı çalışmalarına yönelik olarak desteklerimizin devam ettiğini ve bu minvalde ihracat koçluğu, yalın üretim, kurumsal dönüşüm, dijitalleşme, enerji etüdü, prototipleme ile girişimcilik, akıllı tarım teknolojileri, sosyal ve kırsal kalkınma ile turizm konularında eğitim, araştırma, analiz, raporlama çalışmalarına yönelik teknik destek programlarımızın şu anda açık olduğunu ve yine paydaşlarımızdan başvuru beklediğimizi ifade etmek istiyorum. Proje teklif çağrısı yöntemi uygulamadan doğrudan destek sağlamaya yönelik olarak; bölge planlarımızda öngörülen öncelikler doğrultusunda, konusu ve şartları Ajansımız öncülüğünde veya yönlendirmesinde belirlenen özel nitelikli model projeler olarak tanımladığımız Güdümlü Proje Desteklerimiz çerçevesinde Ajansımız tarafından, İnnopark Konya Teknoloji Geliştirme Bölgesi, Konya Ticaret Odası Mesleki Eğitim Merkezi, Çatalhöyük Tanıtım ve Karşılama Merkezi, Konya E-Spor Merkezi, Karaman İŞGEM, Karaman Fuar ve Kongre Merkezi, Taşeli Bölgesi Su Sporları ve Doğa Turizmi Merkezi, Karaman Turizm Bilgi Merkezi ve Kuzey Karaman Turizm Aksı gibi bölgemizin kalkınmasının lokomotifi olan pek çok proje hayata geçirilerek gerek bölge ve gerekse de ülkemizin hizmetine sunulmuştur. Kurum olarak bir yandan doğrudan kendi bütçemiz ile uyguladığımız çeşitli destek mekanizmaları ile bölgemizin her açıdan gelişimini hedeflerken, bir yandan da ulusal ve uluslararası fon kaynaklarının bölgemize çekilerek bölge insanımızın ihtiyaçları doğrultusunda kullanılması için çalışmalarımızı da paydaşlarımızla birlikte sürdürüyoruz. Ajansımız tarafından bu doğrultuda, 2018 yılından bu yana Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü tarafından koordine edilen, yerelde ise kalkına ajansları tarafından uygulanan Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) programı kapsamında istihdam edilebilirliğin artırılması, sosyal girişimciliğin desteklenmesi, sosyal içerme ve kurumsal sosyal sorumluluğun geliştirilmesi öncelikleri ve dengeli kalkınma perspektifiyle bugüne kadar 19 projeyi bölgemize kazandırarak 100 milyon TL’den fazla kaynağı bölgemize çekmiş ve hayata geçirilen bu projeler sayesinde de bölgemizde binlerce genç ve kadının istihdam edilmesini sağlamış durumdayız. Ajansımız tarafından yürütülen ve kısa kısa başlıklar halinde siz değerli katılımcılarımıza bilgi verme fırsatı bulduğumuz bu destek çalışmaları neticesinde de Ajansımızın kurulduğu günden bugüne kadar uygulanan mali ve teknik destek programları ile bölgeye 2025 yılı rakamlarıyla 3 milyar TL kaynak aktarıldığını, eş finansmanlarla birlikte 6 milyar TL’den fazla yatırımın harekete geçirildiğini de özellikle dile getirmek istiyorum. Bununla birlikte kalkınma ajanslarının, yapıları gereği hibe ve kredi destekleri vermenin yanında özel sektör, sivil toplum ve kamu kurumları arası koordinasyon ve işbirliği tesisine yönelik çalışmaları da faaliyetlerimiz arasında önemli bir yer tutmaktadır. Bu konuda özellikle savunma sanayii başta olmak üzere pek çok sektörde önemli kazanımlar elde edilmiştir. Yatırım Destek Ofislerimiz aracılığı ile de bölgemizdeki yatırımların artmasını sağlamak üzere, yerli ve yabancı yatırımcılara yönelik olarak bölgenin ekonomik potansiyeli, sektörel fırsatlar, mevzuat ve teşvikler hakkında bilgi sağlama, yatırım sürecinde proje hazırlama, izin ve ruhsat işlemleri gibi konularda da çalışmalarımız devam etmektedir. Bu noktada da Ajans olarak, Konya-Karaman Bölgesi’nin iş ve yatırım ortamını yurtiçi ve yurt dışında tanıtımının yapılması, yatırımların takip edilmesi, yerli ve yabancı yatırımcılara bilgi verilmesi, yol gösterilmesi, yatırım başvuruları hakkında ön incelemelerin yapılması, fuarlara katılım sağlanması yoluyla sektörel gelişmelerin takip edilerek bölgemizdeki paydaşlarımıza aktarılması gibi çalışmalarımızı aralıksız olarak sürdürdüğümüzü de belirtmek istiyorum. Tüm bu çalışmalarla birlikte ajanslarımız bu faaliyetlerini yürütürken gerek kalkınma planları ve diğer ulusal planlarda gerekse yine ajanslarımız tarafından hazırlanan bölge planlarında belirlenen stratejik konularda görev sahalarında yapılacak yatırımları hızlandırabilmek adına yeni teşvik sistemi ile farklı bir teşvik programının uygulanmasından da sorumlu hale geldiler. Bu çerçevede devletimiz tarafından 29 Mayıs 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile yatırımlara sağlanan destekler ile ilgili önemli düzenlemeler gerçekleştirilmiş, hayata geçirilen bu yeni teşvik sistemi içerisinde yer alan ve belki de en yenilikçisi olan ve bölgeler arası gelişmişlik farkını azaltmak önceliğinde yürütülmesi öngörülen yerel kalkınma hamlesi programı kapsamında ise; Bölgesel potansiyellerin ve atıl kaynakların değerlendirilmesi, yerel ihtiyaçların karşılanması, illerde hiç üretimi olmayan ve başarı olasılığı yüksek sektörlerin geliştirilmesi, mevcut sektörlerin ileri-geri bağlantılarının desteklenmesi, yeni kümelerin oluşturulması veya mevcutların güçlendirilmesi gibi mekânsal amaçlara matuf yatırımlar desteklenecektir. Bu program kapsamında her il için stratejik öneme sahip 4 yatırım başlığı belirlenmiş ve toplamda 324 yatırım konusu teşvik programı kapsamına alınmıştır. Yürütülen bu çalışmalar sonucunda Konya ve Karaman illeri için toplam 82 yatırım önerisi bakanlığımıza iletilmiş ve yukarıda zikredilen amaç ve kriterler doğrultusunda yapılan değerlendirmeler neticesinde bakanlığımızca Konya ili için raylı taşımacılık için demiryolu araçlarına ait parçaların üretimi, mermi üretim tesisi MIM (Metal Enjeksiyon Kalıplama) teknolojisiyle askeri silah parçaları üretimi ve soğuk dövme tekniği ile namlu üretimi ve yem katkı maddeleri/buzağı maması üretimi başlıkları teşvikten yararlanabilecek yatırım konuları olarak belirlenmiştir. Ajansımızın sorumluluk alanında yer alan bir diğer il olan karaman ilimiz için ise; yün işleme tesisi, meyve ve atıklarından meyve tozu, pektin gibi katma değerli ürünler üretimi, savunma sanayiine yönelik paketlenmiş hazır gıda üretimi, hassas tarım ekipmanları ve tarıma makineleri üretimi başlıkları teşvikten yararlanabilecek yatırım konuları olarak belirlenmiştir. Program kapsamında komple yeni yatırımlar desteklenecek olup, mevcut işletmelerde ise, mevcut üretim kapasitesinde en az yüzde 75 oranında ve mevcut kayıtlı istihdamda en az yüzde 50 oranında artış sağlayan kapasite artışına yönelik yatırımlar da desteklenebilecektir. Destek, yüzde 50 yatırıma katkı oranı ile KDV istisnası, yatırım yeri tahsisi, gümrük vergisi muafiyeti, sigorta primi işveren hissesi desteği gibi bileşenlerin yanı sıra makine alımlarında yatırım tutarının yüzde 15’i ve 240 milyon liraya kadar nakdi destek ya da yatırım tutarının yüzde 20’si ve 240 milyon liraya kadar faiz/kar payı desteği unsurlarından oluşmaktadır. Bu vesile ile 2030 yılı sonuna kadar geçerli olacak şekilde planlanan yeni yatırım teşvik sistemi ile ilgili yeni yatırım alanlarının belirlenmesi noktasında Ajans olarak, gerek saha ve gerekse de istişare çalışmalarımızın devam ettiğini, bu noktada tüm paydaşlarımızdan teşvik sisteminde yer almasını istedikleri yatırım alanları konusunda talep beklediğimizi de özellikle dile getirmek istiyorum. Bugün de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen Ufuk 2040 - Kalkınma Ajansları Vizyon Çalıştayları kapsamında düzenlediğimiz Bölge Paydaşları Çalıştayı vesilesi ile siz değerli paydaşlarımızla bir araya gelmiş bulunuyoruz. Malumunuz olduğu üzere ilk Kalkınma Ajansları 2006 yılında kurulmuştu. Önümüzdeki yıl Kalkınma Ajanslarının kuruluşlarının 20. yıllını kutlayacağız. Gelinen noktada Kalkınma Ajanslarının bu 20 yılda ortaya koydukları çalışmalar ile bugüne kadar ne derece etkin olduklarını değerlendirmek, edinilen tecrübeler ışığında önümüzdeki 15 yıla ilişkin ulusal ve bölgesel ölçekteki hedeflerini belirlemek, Ajansların üstlenebilecekleri yeni rollere ilişkin istişarelerde bulunmak amacıyla başlatılan Ufuk 2040 Vizyon Çalışmaları merkezi düzeyde gerçekleştirilen bir dizi toplantı ve geniş katılımlı çalıştaylar ile başlamış olup ajans bölgelerinde yapacağımız Bölge Paydaşları Çalıştayları ile devam etmektedir. Konya ve Karaman illerinden gelen paydaşlarımız ile gerçekleştirilecek ve tüm gün sürecek olan çalıştayımız üç temel başlık altında yürütülecek; Geçmiş başlıklı ilk oturumda; paydaşlarımızdan Ajansımızın kuruluşundan bu yana yürüttüğü projeler, sağladığı destekler ve elde ettiği kazanımları değerlendirmeniz istenecek, Bugün oturumunda; paydaşlarımızdan Ajansımızın mevcut faaliyet alanları, iş birlikleri, bölgesel kalkınmaya sunduğu katkılar ve stratejik pozisyonunu analiz etmeniz istenecek, Gelecek oturumunda ise; 2040 Vizyonu doğrultusunda Kalkınma Ajansları’nın üstleneceği roller, kurumsal yapılanmaları ve odaklanacağı temalar üzerinde sizlerin fikirlerine başvurulacak. Katılımcı yönetim anlayışıyla düzenlediğimiz bu çalıştayımızdaki en büyük hedefimiz ise paydaşlarımızın katkıları ile Ajanslarımızın gelecek dönemde bölgelerinin kalkınmasına sunacakları desteklerin daha da etkin hale getirilmesidir. Çalıştayımızda elde edilecek veriler hem Ajansımızın hem de ülke genelindeki tüm Kalkınma Ajanslarının 2040 yılına kadar izleyecekleri stratejik yol haritalarını şekillendirecek olması bakımından son derece önem arz etmektedir. Bu duygu ve düşüncelerle, siz değerli paydaşlarımızın fikirlerinin bizler için çok kıymetli olduğunu özellikle belirterek, sunacağınız katkılar için şimdiden teşekkür ediyor, çalıştayımızın ajansımız, bölgemiz ve ülkemiz adına hayırlara vesile olmasını diliyorum" ifadelerini kullandı.
Açılış konuşmalarının ardından, Konya ve Karaman’dan gelen kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcilerinden oluşan katılımcılar, 5 ayrı masada ve 3 oturumda Mevlana Kalkınma Ajansı, ülkemizdeki diğer Kalkınma Ajansları ve Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı hakkında kendilerine yöneltilen soruları yanıtladı.
Her oturumun ardından çalıştay masalarında belirlenen sözcüler tarafından masalarda ortaya çıkan fikirler ve öneriler diğer katılımcılarla paylaşıldı.
Gün boyunca gerçekleştirilen Ufuk 2040 TR52 Bölge Paydaşları Çalıştayı, genel değerlendirme oturumu ve günün anısına hatıra fotoğrafı çekimi ile son buldu.
