KÜLTÜR SANAT - 16 Haziran 2025 Pazartesi 15:03

Antik Roma Havuzu’nda 79 yıl sonra ilk kazı: Tyana’nın su mirası gün yüzüne çıkıyor

A
A
A
Antik Roma Havuzu’nda 79 yıl sonra ilk kazı: Tyana’nın su mirası gün yüzüne çıkıyor

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın "Geleceğe Miras" projesi kapsamında Bahçeli Roma Havuzu’nda kazı çalışmaları başladı.


Niğde’nin Bor ilçesine bağlı Bahçeli Kasabası’nda yer alan Antik Roma Havuzu, hem tarihi hem de mimari yapısıyla dikkat çekiyor. Milattan sonra 2’nci yüzyılda, Hadrian ve Trajan dönemlerinde inşa edilen bu yapı, sadece bir su kaynağı değil; aynı zamanda Antik Tyana kentine içilebilir su taşıyan bir sistemin önemli bir parçası olarak biliniyor.


Tyana Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Osman Doğanay ve ekibi tarafından başlatılan kazı çalışmalarında Roma Havuzu çevresinde yer alan eserler gün yüzüne çıkarılacak.


Doğanay, yaptığı açıklamada Bahçeli Roma Havuzu’nda ilk kazıların 1946 yılında yapıldığını ifade ederek şunları söyledi; " Roma Havuzu’nun Bolkarlar ve Aladağlar’dan gelen kaynak sularını bir araya toplayarak yaklaşık 3000 metrelik yer altı kanallarıyla Tyana’ya taşıdığı biliniyor. 1800-2000 metrelik bölümlerde ise su kemerler üzerine alınarak kente ulaştırılmış. Havuz, o dönemde yaklaşık 35 bin kişilik nüfusa temiz içme suyu sağlıyordu. Bu sistem döneminde mühendislik örneği"


1946 yılına kadar bataklık olarak görülen bu alanın, dönemin Su İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan çalışmalarla gün yüzüne çıkarıldığını söyleyen Doğanay, yürütülen kazılar sonucunda sadece havuz değil, çevresinde de havuzla bağlantılı olabilecek yapıların da izlerine ulaşıldığını söyledi.


Olimpik Ölçülerde Tek Antik Havuz


Özellikle süsleme amaçlı revak sistemlerine dair izler olduğunu, ancak bu yapıların havuza mı yoksa başka bir mimariye mi ait olduğunun kazılar ilerledikçe netleşeceğini ifade eden Doğanay, "Büyük ihtimalle havuzun etrafında müştemilat ya da organik olarak bağlı başka yapılar vardı. Arkeolojik dokuyu tamamen ortaya çıkardıktan sonra buna uygun bir çevre düzenleme projesi geliştirilecek. Bahçeli Roma Havuzu, Antik Çağ’dan günümüze ulaşan ve halen korunan nadir yapılardan biri. 21 metreye 62 metre ölçüleriyle olimpik standartlarda olan havuzun derinliği 2,5 metreyi buluyor. Döneminde en az 1,5 metre derinliğinde su tuttuğu belirtiliyor. İçme suyu olarak kullanıldığından dolayı üzerinin kapalı olduğu düşünülüyor. Kazı alanının hemen üzerinde yer alan ve Orta Anadolu’nun Kalkolitik dönemine tarihlenen önemli merkezlerinden biri olan Köşk Höyük’de çevre düzenleme projesine dahil edilecek. Böylece havuz ve çevresi, tarihi ve kültürel mirasın ziyaretçiye bütünsel biçimde sunulduğu bir alan haline gelecek. Şu anda yılda yaklaşık yılda 200 bin ziyaretçiyi ağırlayan Bahçeli Roma Havuzu’nun yapılacak çalışmaların ardından yılda 1 milyona yakın turistin ziyaret etmesini bekliyoruz" ifadelerine yer verdi.



Antik Roma Havuzu’nda 79 yıl sonra ilk kazı: Tyana’nın su mirası gün yüzüne çıkıyor

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Diyarbakır Diyarbakır’da ihtiyaç sahibi vatandaşın evi ‘denetimli serbestlik hükümlülerince’ onarıma alındı Diyarbakır’da ihtiyaç sahibi bir kadının evinde, Cumhuriyet Başsavcılığı ve Sur İlçe Kaymakamlığı arasında denetimli serbestlik hizmetlerine ilişkin imza altına alınan protokol kapsamında, denetimli serbestlik hükümlülerince onarıma başlandı. Cumhuriyet Başsavcılığı ve Sur İlçe Kaymakamlığı arasında Denetimli Serbestlik Hizmetlerine ilişkin adına iş birliği protokolü imza altına alındı. Protokol ile Sur İlçe Kaymakamlığına bağlı bulunan kurum ve kuruluşlarda ve Kaymakamlıkça belirlenen ihtiyaç sahibi kişilerin ev bakım ve tadilatlarının yapılmasında Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili maddeleri doğrultusunda (boya badana, bahçe bakımı ve peyzaj çalışmaları, temizlik vb.) insan kaynağı noktasında destek veriliyor. Bu yolla toplumsal faaliyetlerde işgücü anlamında gerekli destek sağlanırken, diğer taraftan hükümlülerin toplum yararına yürütülen faaliyetlerde görev alması sağlanarak toplumsal yaşamın ve birlikteliğin sağlıklı bir iletişim ile devam edebilmesi ve nitelikli bir birey haline dönüşebilmesi adına gerekli rehberliğin sağlanması bir diğer hedef olarak belirleniyor. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcı Vekili Özgür Celbek, ceza infaz hukuk sisteminin son merhalesi olan denetimli serbestlik biriminde hükümlülerin, müdürler, kurs hocalarının koordinesinde kamuya ait binaları, yerleri peyzaj, boya, badana ve temizlik faaliyetlerini yerine getirdiğini söyledi. Aynı zamanda hükümlülerin de cezasını bu şekilde infaz etmiş olduğunu belirten Celbek, hükümlülerin iyilik ve empati duygularının geliştiğini; topluma entegre olduklarını, mesleki becerilerini de geliştirdiklerini ifade etti. Başsavcı vekili Celbek, burada Sur Kaymakamlığıyla bir protokol imzaladıklarını söyleyerek, "Hamdolsun devletimiz çok köklü, çok büyük. Özelikle o video, fotoğraflara baktım. Maddi durumu iyi olmayan bir vatandaşımız kaymakamlığımıza başvuruyor, kaymakamımızın tespitleriyle, bizde iş birliği içerisinde hükümlü arkadaşlarımız gidiyorlar boya, badana, peyzaj baştan sona yerine getiriyorlar. Burada hükümlüler de şunu görmüş oluyor. Devletin büyüklüğünü, yüceliğini. O aidiyet duyguları da gelişmiş oluyor. Başsavcımız Erdal Bey’in talimat ve tensipleriyle buradayız. Öncelikle ona teşekkür ediyorum. Sizlere çok teşekkür ediyorum. İlk defa böyle özel bir durumla karşılaşıyoruz, direkt vatandaşlarımızın. Biz, genelde kamuya ait binalar üzerinde çalışma yapıyorduk" dedi. Sur İlçe Kaymakamı Hasan Akbulut ise, okulların listesini yaptıklarını, boya badana ihtiyacı olan okulların sayılarının belli olduğunu dile getirdi. Bunlardan birinin de Ziya Gökalp İlkokulu olduğunu kaydeden Akbulut, "Tarihi bir okul. Diyarbakır’da 112 yıllık bir okul. Burayı da boyayacağız. Diğer bir tarafta ilçemizde ekonomik durumu kötü olan herkesi biliyoruz. Bunlara çeşitli şekillerde yardımlarda bulunuyorduk. Yardımlarımızdan biri de boya, badana, tadilat oluyor. Bu vesile ile kamu hizmetini etkin bir şekilde sağlamış oluyoruz. Diğer taraftan hükümlülerin topluma kazandırılması amaçlanıyor. Bu da çok değerli, çok kıymetli. İlçemize, vatandaşlarımıza hayırlı, uğurlu olmasını temenni ediyoruz" diye konuştu. Ziya Gökalp İlkokulu’nda düzenlenen iş birliği protokolüne, Cumhuriyet Savcısı Hüseyin Özcan, Sur İlçe Milli Eğitim Müdürü Demir Ernez, Denetimli Serbestlik Müdürü Sinan Yaşar ve okul müdürü Mustafa Bozkuş hazır bulundu.
Erzurum ETSO Başkanı Saim Özakalın ile ETSO yönetiminden Vali Aydın Baruş’a hayırlı olsun ziyareti Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Yönetim Kurulu Üyesi ve Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası (ETSO) Yönetim Kurulu Başkanı Saim Özakalın, ETSO Yönetim Kurulu Üyeleri ve ETSO Genel Sekreteri, Erzurum Valisi Aydın Baruş’u makamında ziyaret etti. Ziyarette Vali Baruş’a yeni görevinde başarı dilekleri iletilirken, Erzurum ekonomisi, kent sanayisi ve bölgesel kalkınma projeleri üzerine kapsamlı bir görüşme yapıldı. Sanayi Altyapısı ve 2. OSB’ye Yoğun Talep Görüşmede TOBB Yönetim Kurulu Üyesi ve ETSO Yönetim Kurulu Başkanı Saim Özakalın, şehrin sanayi kapasitesi hakkında Vali Baruş’a detaylı bilgi aktardı. Altyapı çalışmaları büyük ölçüde tamamlanan ve 6. Bölge teşvikleri kapsamında yer alan 2. Organize Sanayi Bölgesi’ne (OSB) yönelik yatırımcıların gösterdiği yoğun talep toplantının ana gündem maddelerinden biri oldu. 2. OSB’nin cazip bir yatırım merkezi haline geldiği belirtilirken, tarımsal üretimi sanayi ile bütünleştirecek Tarıma Dayalı İhtisas OSB çalışmaları da değerlendirildi. Lojistik merkez hedefi ve dış ticaret Erzurum’un ticari potansiyelinin ele alındığı ziyarette, ulaştırma ve lojistik projelerinin önemi vurgulandı. Şehrin 7 gümrük kapısına olan bağlantısı ve Zengezur Koridoru gibi bölgesel ulaştırma projeleri detaylandırıldı. Karadeniz limanlarına doğrudan ticaret güzergâhı sağlayacak ulaşım ağlarının, Erzurum’u bölgesinde önemli bir lojistik merkez konumuna taşıdığı ifade edildi. Turizm, tarım ve eğitim ekonomisi Toplantıda, kış turizminde Palandöken’in ve bölgedeki modern tesislerin otel, restoran ve hizmet sektörlerine sağladığı ekonomik hareketlilik konuşuldu. Erzurum’un tarım ve hayvancılıktaki güçlü üretim kapasitesinin yanı sıra, 100 bini aşkın üniversite öğrencisinin şehrin sosyo-kültürel yapısına ve piyasa canlılığına olan doğrudan etkileri üzerinde duruldu. Vali Aydın Baruş, ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getirerek, TOBB Yönetim Kurulu Üyesi ve ETSO Yönetim Kurulu Başkanı Saim Özakalın, ETSO yönetimi ve ETSO Genel Sekreteri’ne teşekkür etti. Görüşme, Erzurum’un kalkınması adına kurumlar arası iş birliğinin ortak akıl çerçevesinde süreceği vurgusuyla sona erdi.