Şırnak’ın Kumçatı bölgesinde çiftçiler, coğrafi işaret tescilli Şırnak Dergul tahininin hammaddesi olan susamın hasadına imece usulü başladı. Bu yıl 5 bin dekar alanda ekili susamdan 300 tonun üzerinde rekolte bekleniyor.
Mayıs-haziran döneminde ikinci ürün olarak ekimi yapılan susam, eylül-ekim aylarında imece usulüyle geleneksel yöntemlerle hasat ediliyor. Çiftçiler aileleri ve komşularıyla tarlalara girerek orakla biçim yapıyor, demetledikleri susamları güneş altında yaklaşık 2 hafta kurutup ardından dövme işlemine alıyor. Türk Patent ve Marka Kurumunca 2023 yılında coğrafi işaret ile tescillenen, tarihi su değirmenlerinde hazırlanan Dergul (Kumçatı) tahinine rağbet artınca yöredeki çiftçiler, bu yıl 5 bin dekar alan üzerinde ikinci ürün olarak susam ekimine ağırlık verdi. Kumçatı beldesi ve civar köylerinde Gabar ve Cudi Dağı eteklerindeki arazilerde üreticiler, oraklarla imece usulü ile yapılan susam hasadına Tarım ve Orman İl Müdürü Oktay Sezgin eşlik ederek susam hasadı yaptı.
Burada İHA muhabirine açıklamalarda bulunan Sezgin, bu yıl 5 bin dekar alan üzerinde ikinci ürün olarak ekimi gerçekleştirilen susam hasadından 300 ton rekolte beklediklerini ifade etti. Sezgin, "Kumçatı bölgesindeki çiftçilerimiz bu yıl susam hasadına başladı. Mayıs-haziran döneminde ekilişi ikinci ürün olarak bölgemizde ekilişi gerçekleşen susam, Eylül-Ekim döneminde hasat yapılmaktadır. Burada hasat işlemi geleneksel usulle devam etmektedir. Bölgemizdeki çiftçilerimiz, aile üyeleri, komşularıyla imece usulüyle arazilere girer susamlarını hasat etmektedir. Bugün görmüş olduğunuz arazide gün batımına kadar yaklaşık 20 dekarlık arazide susam hasadını hep beraber gerçekleştireceğiz. 2024 yılında Şırnak ili Kumçatı bölgesinde, lokal bir bölgedir. Burası 2 bin 500 dekar Susam tarımı gerçekleşti. Bu tarımda yaklaşık 175 ton susam elde ettik. Bununla beraber o bölgede ticarete konu oldu. Şırnak derhal tahini olarak coğrafi işaret alan tahminimizin ham maddesi bölgede üretilmektedir. Susam, bu bölgede yetişmekte, bu bölgede su değirmenlerinde öğütülerek tahin haline gelmektedir. Coğrafi işareti almasıyla beraber hem bölgemizde hem de ülkemizde Şırnak Dergul Tahini tüketimi artmıştır. Bu artışa bağlı olarak da 2025 yılında, ekiliş alanımız 5 bin dekara ulaşmış, bu yıl da 300 tonun üzerinde bir rekolte elde etmeyi hedeflemekteyiz" dedi.
Tahin üretiminin özellikle kırsalda yaşayan kadınlara ve aile ekonomisine önemli katkı sağladığını aktaran Sezgin, "Tüketimi artan Şırnak Dergul tahini, hem bölgede hem de bölge dışında ticarete konu olmakta. İlimizde kadınlarımıza, aile ekonomisine, köylümüze, ticari anlamda katma değerli bir şekilde hane halkına değer getirmektedir. Köylülerimiz susamları hasat etmekte ve demetler oluşturmaktadır. Güneşle yaklaşık 2 hafta kurulduktan sonra dövme işlemi gerçekleştirerek susanlar tamamen harman edilmiş olacak. Daha sonra bunun tahine giden yolculuğu başlayacaktır. Bölgemizde üretilen susamlar bölgemizde tahine kavuşarak. Şırnak Dergul tahini olarak coğrafi işaretli ürün bandıyla ticarete konu olmaktadır" ifadelerini kullandı.
Çiftçi Selahattin Demir ise susam hasadının şenlik havasında geçtiğini belirterek, "Susam hasadı imece usulü yapılıyor. Kendi akrabalarımız, komşularımızla birlikte eğlenerek, şarkı söyleyerek, piknik yaparak yapıyoruz, orakla biçiyoruz. Burada biçerdöver kesinlikle girmiyor, hiçbir makine girmiyor. Tamamı ile elle yapılıyor. Bunlar kurutulduktan sonra diğer işlemler için, bunun dövülerek soyulması, kurutulması, taştan kavrulması ondan sonra değirmende öğütülmesi işlemleri var. Bunlar zaten sırayla yapılıyor" şeklinde konuştu.
(MŞ-YRT
