GÜNDEM - 26 Mayıs 2025 Pazartesi 09:33

Yaklaşan Kurban Bayramı öncesi Sürmene bıçağına talep arttı, taklitlerine karşı dikkat edilmeli

A
A
A
Yaklaşan Kurban Bayramı öncesi Sürmene bıçağına talep arttı, taklitlerine karşı dikkat edilmeli

İsmini üretiminin yapıldığı Trabzon’un Sürmene ilçesinden alan coğrafi işaretli Sürmene bıçağına yaklaşan kurban Bayramı öncesinde talep artarken, piyasadaki taklitlerine karşı dikkatli olunması istendi.

Sürmene’de yaklaşık 47 yıldır Sürmene bıçağı imalatı yapan Cevdet Karadeniz, gerçek Sürmene bıçağının kalitesine vurgu yaparak kurban bıçağı alacak vatandaşlara uyarılarda bulundu.

Genellikle internette satılan Sürmene bıçağına karşı vatandaşların dikkatli olunmasını öneren Karadeniz, "İnterneti açıyoruz Sürmene bıçağı, Sürmene bıçağı. Bunların Sürmene bıçağıyla yakından uzaktan alakası yok. Bunlara bir önlem alınması lazım" dedi.

Cevdet Karadeniz, eskiden Sürmene bıçağı imalatının zorluğuna değinerek "Mesleğe 1978’lerde başladık. O zamanlar malzeme olarak araba makası vardı. Makasla keski yapardık, ısıtırdık keski ile yararak bıçak yapmaya çalışırdık. Daha sonra da karşılıklı döverdik, bıçak çeliği haline getirirdik. Daha sonra eğelerle, zımparalarla düzeltirdik. O dönem böyle makineler yoktu şimdi teknolojik olarak çeliğin karbon oranları daha çok arttı, şimdi daha kolay" dedi.

El yapımı çok farklı

Sürmene bıçağının el yapımının fabrika imalatına göre çok farklı olduğunu belirten Karadeniz, "Sürmene’nin sanatı el yapımı işçiliği dünyada bir tanedir. El yapımında bugüne kadar Sürmene ustalarının üzerine yapılmış bıçak görmedim. Sürmene bıçağı Bursa’da yapılan yarışmada üç defa üst üste birinci oldu. Teknolojik olarak fabrikalarda yapılanların hepsi aynıdır ancak el yapımı çok farklıdır" diye konuştu.

Yeni nesil mesleği pek tercih etmiyor

Yeni neslin bıçakçılık mesleğine pek fazla rağbet göstermediğine dikkat çeken Karadeniz, "Yeni nesil bu mesleği pek benimsemiyor. Bu mesleği iyi yaparsan ekmek kapısıdır, sanattır. Bu işi severek yapmak lazım. Yeni nesil pek bu mesleğe rağbet göstermiyor. Her bıçak yapana usta demek yanlış olur. Mesleğe başladığımız zaman ustalarımız 70’li yaşlardaydı, biz onların yanında yetiştik" şeklinde konuştu.

İnternetten ’Sürmene bıçağı’ diye satılan bıçaklara dikkat

Özellikle internetten satışı yapılan ve Sürmene bıçağı olarak lanse edilen bıçaklara karşı vatandaşların dikkatli olmasını isteyen Karadeniz "İnterneti açıyoruz Sürmene bıçağı, Sürmene bıçağı bunların Sürmene bıçağıyla yakından uzaktan alakası yok. Bunlara bir önlem alınması lazım. İyi bir Sürmene bıçağı olması için iyi bir ustanın yapması lazım. Balık yağında suyunu vermesi lazım, çeliğin kaliteli olması lazım. Sürmene’de bunu bizim gibi yapan bıçaklarda sıkıntı yaşamaz. Yıllardan beri bıçak yapıyorum bugüne kadar şükürler olsun bana bir şikâyet gelmedi. Sürmene bıçağına talep var. Sürmene’de imalattan sonra dükkân açtığımız zaman 6-7 tane dükkan vardı şimdi 100 tane dükkan var. İşini severek yaparsan kaliteyi bozmazsan talep olur" ifadelerini kullandı.

Kurban bıçağı alacaklara tavsiyelerde de bulunan Karadeniz, açıklamalarını şöyle sürdürdü:

"İyi bir kurban bıçağı, öncelikle çelik iyi olması ve suyunu iyi verilmesi lazım. Suyunu balık yağında verdiğin zaman bıçağın kesmeme şansı yoktur. Bin-bin 100 derecede ısıtıp balık yağına sokup suyunu verdin mi o bıçağın kesmeme şansı yok. Sürmene’den bıçak alacak olanlar gerçek Sürmene bıçağı mı diye bakması lazım. Bazı vatandaşlar bıçakta Sürmene bıçağı yazıyor, diye alıyor sebebi ucuz diye. Bizim bıçağımızı internette karşılaştırdığın zaman bunu anlamak lazım. Mesela pervaz, Sürmene bıçağının olmazsa olmazıdır. Bu pervazı dışarlarda hiçbir ilde ilçede yapan yoktur. Bu Sürmene’ye ait pervazdır. İyi bir kurban bıçağından günde beş tane ancak yapabilirsin."

İsmail Kılıç - Bekir Koca

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Balıkesir 5 kuşaklık Kızıklı mirası yok olmak üzere Balıkesir’in Burhaniye ilçesinde dünyaca ünlü "Kızıklı işi" bıçak ustalığı, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. 5 kuşaktır dededen toruna aktarılan bu kadim zanaatın son temsilcisi Tanju Pulat, ateş ve örs başında zamana direniyor. Yarım asırlık bileme görmeden hala kullanılan satırları ve el işçiliği işlemeli dualı bıçaklarıyla tanınan Pulat, "Çırak bulamıyoruz, bu ateş sönmek üzere" diyerek sitem etti. Balıkesir’in Burhaniye ilçesine bağlı Kızıklı Mahallesi’nde, beş asırdır yankılanan çekiç sesleriyle yapılan bıçaklar artık son kalan atölyede yapılıyor. Babasından devraldığı mesleği 5. kuşak olarak omuzlayan Tanju Pulat, fabrikasyon üretime inat, çeliği geleneksel yöntemlerle çekiçle şekillendiriyor. 52 yıllık satır, hiç bilenmeden hala kesiyor Usta Tanju Pulat’ın atölyesindeki en dikkat çekici parça, babasının 1974 yılında çeliğini elleriyle dövdüğü kurban satırı. Yarım asrı devirmesine rağmen keskinliğinden hiçbir şey kaybetmeyen satırın özelliğini açıklayan Pulat, "Bu satır yapıldığı günden bu yana birçok kurban kesip parçaladı. Hala ilk gün ki gibi bir kez bile bileme yüzü görmedi. Eski ustaların çeliğe su verme ve dövme tekniği böyle belli oluyor. Biz hala bu satırı bilemedik. İlk günkü gibi kullanıyoruz" dedi. Bıçaklara işleme yapıyor Kızıklı işi bıçaklarını diğerlerinden ayıran en büyük özellik, üzerindeki sanatsal derinlik ve sağlam dayanıklı olması diyen Pulat, Bıçakların işlemeleri hakkında bilgiler veriyor. "Günümüzde bıçak çeliği üzerine el işçiliğiyle yazı ve motif işleyen belki 5 kişi kalmadık" şeklinde konuşan Pulat, bu geleneği şu sözlerle anlatıyor: "Babam kurban bıçaklarının üzerine kurban figürleri yapar, kurban duasını ayrıca kurbanın nasıl kesileceğini anlatan resim, figür ve yazılar işlerdi. Bu konuda daha sanatkârdı. Ben de bu geleneği yaşatan son kişilerden biriyim. Bu bıçaklar sadece birer araç değil, her biri birer sanat eseri" dedi. "Çırak bulamıyoruz, bu sanatın sonu geliyor" Beş kuşaktır aile mirası olarak sürdürülen zanaatın geleceği ise karanlık. Ağır işçilik ve sabır gerektiren mesleğe gençlerin ilgi göstermediğini vurgulayan son usta Pulat, bu konu hakkında dert yandı. "Bu meslek bize babalarımızın dedelerinden kaldı, biz beşinci kuşağız. Birileri zahmet edip 5 kuşaktır bu mesleği birilerine öğretmiş. Ama bende tıkandı. Son ustayım, meslek benle birlikte ölecek. Bu işi öğrenmek isteyen kimse çıkmıyor. Çırak bulamıyoruz. Ben bu kapıyı kilitlediğimde, Kızıklı’nın asırlık bıçak kültürü de tarih olacak. Ya öbür tarafta dedelerim, babam bana hesap sorarsa, niye bu mesleği öğretmedin derse" diyerek sitem etti. Burhaniye’de ki mütevazı atölyesinde, kor ateşin başında ter dökmeye devam eden Tanju Pulat, bir taraftan mesleğini yaparken diğer taraftan da mirasını devredecek bir el arıyor.
Ankara Türk üniversitelerinin uluslararası sıralamalardaki yükselişi sürüyor Türkiye’den toplam 11 üniversite, Quacquarelli Symonds’un (QS) 2026 Alan Bazlı Dünya Üniversite Sıralamasında ilk 500’de yer aldı. Londra merkezli yükseköğretim derecelendirme kuruluşu QS, 2026 Alan Bazlı Dünya Üniversite Sıralaması sonuçlarını açıkladı. 100 ülkeden bin 900’ü aşkın yükseköğretim kurumunun değerlendirildiği sıralamada, Türkiye’den toplam 11 üniversite farklı alanlarda dünyada ilk 500’e girmeyi başardı. Ankara Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ), İstanbul Üniversitesi (İÜ), Koç Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Sabancı Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ), farklı alanlarda ilk 500’de yer alan Türk üniversiteleri oldu. Sıralamada ‘Beşeri Bilimler ve Sanat’, ‘Mühendislik ve Teknoloji’, ‘Fen Bilimleri ve Tıp’, ‘Doğa Bilimleri’ ve ‘Sosyal Bilimler ve İşletme’ olmak üzere 5 ana alan ve 55 alt bölüm değerlendirildi. Değerlendirme, ‘akademik itibar’, ‘işveren itibarı’, ‘makale başına araştırma atıf sayısı’, ‘H indeksi’ ve ‘uluslararası araştırma ağı’ olmak üzere beş gösterge baz alınarak yapıldı. Sanat ve Beşeri Bilimler alanında 9 Türk üniversitesinden derece QS Alan Bazlı Dünya Üniversite Sıralamasında, ‘Sanat ve Beşeri Bilimler’ alanında ilk 500’de 9 Türk üniversitesinin sıralamaya girdiği belirtilirken, ODTÜ 242, İÜ 279, İTÜ 284, Hacettepe Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi 305, Koç Üniversitesi 383, Ankara Üniversitesi 391’inci olarak listeye girdiği açıklandı. Bilkent Üniversitesi 401-450, Gazi Üniversitesi ise 451-500 bandında yer aldı. Mühendislik ve Teknoloji alanında İTÜ 91’inci oldu ‘Mühendislik ve Teknoloji’ alanında İTÜ 91’inci olarak dünyada ilk 100’e girme başarısı gösterirken, ODTÜ 103, Boğaziçi Üniversitesi 236, Koç Üniversitesi 243, Sabancı Üniversitesi 266, YTÜ 273, Bilkent Üniversitesi 290’ıncı olarak ilk 300’de yer aldı. Hacettepe Üniversitesi de 364’üncü sırada yer alarak, bu alanda ilk 500’e giren 8’inci Türk üniversitesi oldu. Sosyal Bilimler ve İşletme alanında ODTÜ 173’üncü oldu ‘Sosyal Bilimler ve İşletme’ alanında ODTÜ 173, Boğaziçi Üniversitesi 217, Koç Üniversitesi 252, Bilkent Üniversitesi 278, İstanbul Üniversitesi 346, İTÜ ve Sabancı Üniversitesi 353’üncü oldu. Hacettepe Üniversitesi 401-450, Ankara Üniversitesi 451-500 bandında yer aldığı açıklanırken, böylece bu alanda toplam 9 Türk üniversitesi ilk 500’e girdi. Fen Bilimleri ve Tıp alanında Hacettepe Üniversitesi 308’inci sırada ‘Fen Bilimleri ve Tıp’ alanında Hacettepe Üniversitesi 308’inci sırada yer alırken, onu 390’ıncı sırada Ankara Üniversitesi takip etti. İÜ de 451-500 bandında yer alarak bu alanda ilk 500’e girmeyi başaran 3 Türk üniversitesinden biri olduğu belirtildi. Ayrıca ‘Doğa Bilimleri’ alanında da İTÜ 251, ODTÜ 300’üncü olarak ilk 300’e girmeyi başarırken, Ankara Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi 451-500 bandında kendilerine yer bularak bu alanda ilk 500’e giren 4 Türk üniversitesi arasında yer aldığı ifade edildi. "Türk yükseköğretimi, küresel rekabette üst sıralara yükselmeye devam edecektir" Türk üniversitelerinin uluslararası alandaki başarılarının artarak sürmesinden memnuniyet duyduğunu belirten Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, "Türk yükseköğretimi küresel rekabette üst sıralara yükselmeye devam edecektir. Hep birlikte daha büyük hedeflere ulaşmak için planlı ve kararlı çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Sıralamalarda yer alan tüm üniversitelerimizi kutluyorum" ifadelerine yer verdi.