Van’da yaz aylarında azalan yağış ve artan buharlaşmayla birlikte, ‘kuş cenneti’ olarak bilinen Erçek Gölü’nün büyük ölçüde su kaybetmesine neden olurken, kıyı şeridinde kilometrelerce çatlaklar oluştu.
Van Gölü’nün 30 kilometre doğusunda yer alan ve bölgenin kuş bakımından en zengin alanı konumundaki Erçek Gölü, küresel iklim değişikliğinin etkisiyle büyük ölçüde alan kaybı yaşadı. Nesli tükenme tehlikesi altındaki birçok kuş türünün yaşam alanı olan ve bu yüzden ‘Kuş Cenneti’ olarak adlandırılan Erçek Gölü, sıcaklıkların artmasıyla ve yağıştaki azalmayla birlikte kuraklıkla mücadele ediyor. Türkiye’deki kuş türlerinden yaklaşık 230’una yaşam alanı olan göl, sazlık alanlardaki suların çekilmesiyle buradaki kuş popülasyonu tehlikelerle karşı karşıya kaldı. Gölün kilometrelerce çekildiği alanda ise oluşan geniş çatlaklar dikkat çekti.
“Havzanın tamamı aynı ölçüde yağış almadı”
İHA muhabirine konuşan Van YYÜ Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, Van Gölü Havzası’nda son 20 yıldır yağış, sıcaklık, buharlaşma ve nispi nem göstergelerinde önemli değişiklikler yaşandığını belirtti. Havzanın bu yıl bahar aylarında ciddi yağış aldığını hatırlatan Prof. Dr. Alaeddinoğlu, “Ancak bu yağış, geçmişte bizim alışageldiğimiz yağış periyotlarından farklı olarak gerçekleşti. Havzanın tamamı aynı ölçüde yağış almadı. Erçek Gölü de bunlardan bir tanesi. O bölgeye düşen yağışlar maalesef havzanın tamamına düşen yağışlarla doğru orantılı gerçekleşmedi. Bir bütün olarak bakacak olursak, yağışların havzaya düşüş miktarı ve alansal bilgisi bize şunu gösteriyor; Van kentinin de içinde olduğu bu doğu kesiminin tamamı son yıllardaki yağışın azalmasından en fazla etkilenen alan oldu. Dolayısıyla o bölgede başta Erçek Gölü olmak üzere, diğer birçok göl ve su kütlesi iklim değişikliğin bir sonucu olarak bu durumdan daha fazla etkilenmesini bekliyoruz. Oradaki göl seviyelerinin de büyük ölçüde azalması ve alan kaybetmesini öngörüyoruz. Nitekim de öyle gerçekleşti” dedi.
“Çekilme kuşların yaşam ve beslenme alanlarını etkiliyor”
Bu yıl Erçek Gölü’nün beklentilerinin çok üzerinde bir çekilme yaşandığına dikkat çeken Alaeddinoğlu, “Bu da aslında doğal bir sonuç. Aslında bir bütün olarak Türkiye’yi düşündüğümüzde Türkiye göller açısından geçmişte belki çok zengin değildi, ama yüzlerce gölü olan bir ülkeydi. Son yıllarda ise onlarca göl maalesef kurma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Nispeten derinliği olan göllerde alan kaybederek küçülüyor. Erçek Gölü hem oradaki su kütlesi açısından hem de orada oluşturduğu ekosistem açısından özel bir yerdir. Çünkü birçok sulak alan var ve o sulak alanların bulunduğu bölgelerin tamamında farklı kuş türlerinin yaşam alanları var. Göldeki bu çekilme o kuşların yaşam ve beslenme alanlarını etkiliyor” diye konuştu.
