SAĞLIK - 10 Mart 2026 Salı 10:05

Dr. Eken: "Kolon kanseri tarama ile önlenebilen bir kanserdir"

A
A
A
Dr. Eken: "Kolon kanseri tarama ile önlenebilen bir kanserdir"

Acıbadem Adana Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Aynur Eken, kolon kanserinin genellikle 50 yaş ve üzerindeki bireylerde görüldüğünü belirterek, "Düzenli taramalar sayesinde kanser öncüsü olarak kabul edilen polipler erken dönemde tespit edilebilir. Bu şekilde kanser gelişimi önlenebilir. Kolon kanseri önlenebilir bir kanserdir" dedi.


Kolon kanserinin kalın bağırsağın iç yüzeyini döşeyen hücrelerden geliştiğini belirten Acıbadem Adana Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Aynur Eken, "Hastalık çoğu zaman polip adı verilen iyi huylu oluşumların zaman içinde kansere dönüşmesiyle ortaya çıkıyor. Dönüşüm süreci genellikle yıllar içinde gerçekleştiğinden aslında erken tarama için önemli bir fırsat sunar. Kolonoskopi sırasında tespit edilen polipler çıkarılarak kanser gelişimi büyük ölçüde önlenebilir" ifadelerini kullandı.


"İşlenmiş etten uzak durun"


Beslenme alışkanlıklarının kolon kanseri gelişiminde önemli rol oynadığını belirten Eken, "Özellikle işlenmiş et ürünleri risk artışıyla güçlü şekilde ilişkilendirilmekte. Dünya Sağlık Örgütü bünyesindeki Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı tarafından yapılan değerlendirmelerde salam, sosis, sucuk ve pastırma gibi işlenmiş et ürünlerinin ‘insanlarda kansere neden olduğu kesin olan maddeler’ sınıfında yer alır. Araştırmalar günlük yaklaşık 50 gram işlenmiş et tüketiminin kolon kanseri riskini ortalama yüzde 18 oranında artırabildiğini göstermektedir. Bunun yanı sıra ileri yaş, ailede kolon kanseri öyküsü bulunması, daha önce bağırsak polibi tespit edilmiş olması, ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi inflamatuvar bağırsak hastalıkları, obezite, hareketsiz yaşam tarzı, sigara ve alkol kullanımı ile kırmızı et ağırlıklı beslenme de kolon kanseri gelişme riskini artıran önemli faktörler arasında yer alır" diye konuştu.


"Erken dönemde belirti vermeyebilir"


Kolon kanserinin erken evrede çoğu zaman belirti vermediğini vurgulayan Eken, "Bazı şikayetler mutlaka doktora başvurulması gerektiriyor. Bu belirtiler arasında dışkılama alışkanlığında değişiklik, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kaybı, karın ağrısı veya şişkinlik, demir eksikliğine bağlı kansızlık ve sürekli yorgunluk yer alıyor" dedi.


"Tarama hayat kurtarır"


Kolon kanserine karşı taramanın hayati öneme sahip olduğunu ifade eden Dr. Eken, genel olarak 50 yaşından itibaren düzenli tarama yapılmasının önerildiğini söyledi. Aile öyküsü bulunan bireylerde ise taramaya daha erken yaşta başlanabileceğini belirten Eken, "Gaitada gizli kan testi, sigmoidoskopi ve özellikle kolonoskopi kolon kanseri taramasında kullanılan yöntemlerdir. Kolonoskopi altın standart yöntemdir ve bu işlem sırasında hem kanser erken dönemde tespit edilebilir hem de kanserleşme potansiyeli taşıyan polipler çıkarılabilir" ifadelerini kullandı.


Sağlıklı yaşam riski azaltabiliyor


Kolon kanseri riskinin tamamen ortadan kaldırılamasa da sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla azaltılabileceğini belirten Dr. Aynur Eken, liften zengin beslenmenin önemine dikkat çekerek "Sebze, meyve ve tam tahıl tüketiminin artırılması, düzenli fiziksel aktivite yapılması, sağlıklı kilo kontrolü sağlanması, sigaranın bırakılması ve alkol tüketiminin sınırlandırılması riskin azaltılmasına katkı sağlayabiliyor" diye konuştu.


"Belirti beklemeden tarama yaptırın"


Kolon kanserinin önlenebilir ve erken tanı ile büyük ölçüde tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu vurgulayan Eken, "Belirti ortaya çıkmasını beklemeden yaşa ve risk durumuna uygun taramaların yapılması gerekir. Erken teşhis hayat kurtarır" dedi.


Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Sivas Mağaza açılışında indirim izdihamında birbirini ezdiler Sivas’ta indirimli satış yapan bir giyim mağazasının açılışında izdiham yaşandı. Kapıların açılmasıyla birlikte vatandaşlar içeri girebilmek için birbirleriyle yarışırken düşüp ezilenler oldu, o anlar cep telefonu kamerasına yansıdı. Sivas’ta piyasanın altında fiyatlarla satış yapan bir giyim mağazasının açılışında izdiham yaşandı. Ucuz ürün almak isteyen vatandaşlar sabahın erken saatlerinden itibaren mağaza önünde uzun kuyruklar oluştururken, kapıların açılmasıyla birlikte içeri girmek isteyen kalabalık birbirini ezercesine mağazaya girmeye çalıştı. Yoğunluk nedeniyle kısa süreli izdiham yaşanırken, bazı vatandaşlar ezilme tehlikesi atlattı. Bazı vatandaşlar ise kalabalık arasında ayakkabısını kaybetti. Mağaza önünde yaşanan yoğunluk sırasında vatandaşların alışveriş yapabilmek için birbirleriyle kıyasıya mücadele ettiği anlar ise cep telefonu kamerasına yansıdı. "Ezilme tehlikesi geçirdiler" Açılışta çok fazla bir yoğunluk olduğunu söyleyen Turan Karacagil, "Dükkan açılışında beklemediğimiz bir kalabalık oldu. Müşteriler çok ilgiliydi. Açılışa bine yakın müşteri geldi. Dükkanın açılış saatinde çok fazla bir yoğunluk vardı. Kapıları açar açmaz izdiham oldu ve bazı müşterilerimiz ezilme tehlikesi geçirdi. O anlarda bizim kameralarımıza yansıdı. Birkaç müşterimiz ezilme tehlikesi ile karşı karşıya kalınca sıkıntı yaşadı. Hatta bazı müşterilerimizin ayağından ayakkabıları çıkmış ve 1 saat sonra ayakkabısını bulan oldu" dedi.
Mersin Mersin’de kültür ve sanat ortak akılla şekilleniyor Mersin Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren Mersin’e Değer Katanlar Kurulu (MEDEKA) ve Tarsus’a Değer Katanlar Kurulu (TADEKA), kentin kültür, sanat ve sosyal projelerinin ortak akılla planlanmasına katkı sunuyor. Mersin ve Tarsus’un kültürel birikimini geliştirmek, kentsel belleği güçlendirmek ve kente değer katan kişi ile üretimleri desteklemek amacıyla oluşturulan kurullarda, farklı disiplinlerden uzmanlar yer alıyor. Bu yapı sayesinde kültür ve sanat alanındaki projeler daha geniş bir paydaş katılımıyla şekilleniyor. Sanatçılar, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları temsilcileri, meslek odaları ve gönüllü kent paydaşları, kurullar aracılığıyla yerel yönetim süreçlerine katkı sunuyor. Böylece kültürel ve sosyal çalışmalar ortak akıl doğrultusunda planlanıyor. MEDEKA ve TADEKA ile kentin kültür sanat politikalarında katılımcılık öne çıktı MEDEKA bünyesinde 9 kurulda toplam 171 gönüllü yer alıyor. MEDEKA, Edebiyat, Turizm-Arkeoloji-Spor, Plastik Sanatlar, Fotoğraf, Sinema, Kent Elçileri, Müzik ve Sahne Sanatları, Kent Tarihi Araştırmaları ve Kent Belleği ile Gastronomi kurullarıyla çalışmalar yürütüyor. TADEKA bünyesinde ise 8 kurulda toplam 91 gönüllü görev alıyor. TADEKA, Turizm ve Gastronomi, Plastik Sanatlar, Müzik ve Sahne Sanatları, Sinema-Fotoğraf-Karikatür, Kent Tarihi Araştırmaları ve Kent Belleği, Edebiyat, Spor ile Felsefe ve Arkeoloji kurullarıyla faaliyet gösteriyor. Kurulların çalışmaları kapsamında kentte, ulusal ve uluslararası festivaller, edebiyat ve sanat atölyeleri, ödül programları, sergiler, sempozyumlar ve sözlü tarih projeleri hayata geçiriliyor. Ayrıca sinema ve oluşturucu endüstriler alanında yürütülen projelerle kentin kültürel hafızasının güçlendirilmesine katkı sağlanıyor. Model, gönüllülük temelli katılım mekanizmasını kurumsal bir yapıya dönüştürmesi bakımından yerel yönetimlerde dikkat çeken iyi uygulamalar arasında yer alıyor. "MEDEKA ve TADEKA, sivil katılımı kurumsallaştırma amacıyla geliştirdiğimiz bir modeldir" Mersin Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı’na bağlı Kent Katılımı ve Sivil Toplumla İlişkiler Şube Müdürü Başar Akça, MEDEKA ve TADEKA kurullarının, yerel yönetimlerde katılımcı demokrasi anlayışlarını güçlendirmek, kent politikalarının yalnızca idari kararlarla değil toplumsal ortak akılla şekillenmesini sağlamak amacıyla oluşturulan özgün bir kent katılımı modeli olduğunu belirterek, "Bu yapımızda kentimizde yaşayan sanatçılarımız, akademisyenlerimiz, sivil toplum kuruluşu ve meslek odası temsilcilerimiz, kültür üreticilerimiz ve gönüllü kent paydaşlarımız, yerel yönetim süreçlerimize doğrudan bizlerle beraber dahil olmaktadır. MEDEKA ve TADEKA, belediye ve vatandaş ilişkisinin tek yönlü bir hizmet anlayışından çıkarılarak kentin kültürel, sosyal ve oluşturucu potansiyelinin kolektif biçimde yönetilmesi amacıyla karar süreçlerinde sivil katılımı kurumsallaştırma amacıyla geliştirdiğimiz bir modeldir" dedi. MEDEKA ve TADEKA’nın klasik danışma kurullarından farklı olarak proje üreten, politikalar öneren ve gönüllü kent aklı oluşturan aktif ve organik bir yapıya sahip olduğunu ve bünyesinde kültür ve sanatın farklı disiplinlerinden oluşan gönüllü kurulların yer aldığını kaydeden Akça, "Bu kurullarımız, belediyemizin Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda faaliyetlerine devam etmektedir. Bu faaliyetlerle üretilen katma değerler, kurullarımız aracılığıyla kentte ulusal ve uluslararası festivaller, edebiyat ve sanat atölyeleri, ödüller, sergiler, sempozyumlar ve yerel hafızayı güçlendirecek sözlü tarih çalışmalarının yanı sıra sinema ve oluşturucu endüstriler projelerinde de çok sayıda etkinliği hayata geçirmiştir ve bundan sonraki çalışma planımızda da bu modeller ve kurullar çalışmalarına devam edecektir" diye konuştu. MEDEKA ve TADEKA modeli sayesinde Büyükşehir Belediyesinin yalnızca hizmet sunan değil, kültürel yönetimi kolaylaştıran, kent kimliğini ortak akılla inşa eden bir yapıya dönüştüğünü sözlerine ekleyen Akça, "Mersin Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyetlerine devam eden Mersin’e Değer Katanlar Kurulu ve Tarsus’a Değer Katanlar Kurulu modeli, yerel yönetimlerde sürdürülebilir katılım mekanizmasının oluşturulması, gönüllülük temelli kent yönetişiminin kurumsallaştırılması ve kültür politikalarımızın da paydaşlarla birlikte üretilmesi nedeniyle gerçekten de ülkemizde örnek gösterilen yerel katılım uygulamalarından biri olarak da değerlendirilmektedir" ifadelerine yer verdi.
Ankara Sincan’da zabıta denetimleri aralıksız sürüyor Sincan Belediyesi zabıta ekipleri, ilçe genelinde gerçekleştirdikleri denetimlerle vatandaşların sağlık ve güvenliğini korumayı hedeflerken, kurallara uymayan işletmelere karşı da sıkı kontrollerini sürdürüyor. Sincan Belediyesi zabıta ekipleri tarafından ilçe genelinde vatandaşların sağlığını, güvenliğini korumayı amaçlayan denetimler aralıksız şekilde sürdürülürken, kurallara uymayan işletmelere anında müdahale ediliyor. İlçe genelinde gerçekleştirilen incelemelerde işyerlerinin ruhsat durumları, hijyen kuralları, fiyat etiketi uygulamaları ve genel düzen konularında kontroller yapıldı. Yapılan kontrollerde kurallara uygun faaliyet gösteren işletmelere teşekkür edilirken, eksiklik tespit edilen işyerlerine gerekli işlemler uygulandı. İçerisinde hem boya badana hem de üretim yapılan imalathaneye de anında işlem uygulanarak işletme geçici süre ile kapatıldı. Denetimlere bizzat katılan Sincan Belediyesi Genel Koordinatörü İsmail Can Ocak, sahada zabıta ekipleriyle birlikte incelemelerde bulunarak işletme sahipleriyle de görüşmeler gerçekleştirdi. Ocak, yapılan denetimlerin ilçede düzeni sağlamak ve vatandaşların sağlıklı, güvenli ortamlarda hizmet almasını temin etmek olduğunu ifade etti. İlçe genelinde denetimlerin aralıksız devam edeceğini belirterek işletmelerin kurallara uygun şekilde faaliyet göstermesi konusunda hassasiyet göstermesi gerektiğini vurguladı. Vatandaş teşekkür etti Denetimler sırasında vatandaşlar da çalışmalardan memnuniyet duyduklarını ifade etti. Denetimlerin sıkı bir şekilde yapılmasından dolayı Sincan Belediyesi Genel Koordinatörü İsmail Can Ocak’a teşekkür etti.