EKONOMİ - 15 Ekim 2024 Salı 10:15

"Sumakçı Dede" ilçesinde ilke imza attığı sumakları miras bıraktı

A
A
A
"Sumakçı Dede" ilçesinde ilke imza attığı sumakları miras bıraktı

Adana’nın Saimbeyli ilçesinde 20 yıl önce "Sumakçı Dede" ismi verilen bir kişinin bir ilke imza atarak meyve vermeyen erkek sumağı aşıladığı öğrenildi.


Saimbeyli ilçesinde "Sumakçı Dede" olarak bilinen Hazım Ak’ın 20 yıl önce dağlarda kendinden yetişen ve Adana’da salataların vazgeçilmezi olan sumak bitkisinin meyve vermeyen erkek sumaklarını aşıladığı belirlendi. Ak’ın yaptığı aşılama ile sumağın verim vermesini sağlayıp, üretime kazandırdığı Türkiye’de ve dünyada ilke imza attığı akademik çalışmalarla belgelendi. Ak’ın bıraktığı sumaklar oğlu ve eşi tarafından bakımları yapılarak ekonomiye kazandırılıyor.


Saimbeyli’de yıllarca erkek sumağa aşı yapan babasıyla dalga geçildiğini belirten, Naci Ak annesi ile birlikte Hazım Ak’ın sumaklarına gözü gibi bakarak hasatlarını gerçekleştirdi.


Eşinin en büyük hayalinin yetiştirdiği sumakların ilçede ekonomiye kazandırılarak köylünün geliri olması ve herkesin aşı yaparken dalga geçtiğini aktaran Hazım Ak’ın eşi İmame AK, “Bizim bağın her tarafı erkek sumaktı. ’Bu sumağa bir aşı yapacağım’ dedi. Denedi tuttu ve bir sevinç ile o gün gelmişti. O günden sonra her erkek sumağa aşı yaptı. Aşı yaptığı sene sumak verdi. Bütün köylüleri sumak yapın diye uyardı. ’Gelecek bu sumakta’ dedi. Köylüler hep dalga geçti ’kafayı yemiş bu Hazım’ derlerdi. Bu günü görse çok sevinirdi” diye konuştu.


Oğlu Naci Ak, ise baba mirasına sahip çıktığını belirterek, "Biz 50 yıl kiraz ürettik. Kiraz raf ömrü azdı ama bahçemizin her yanı yabani sumaktı. Babam bunlara 20 yıl önce aşı yapacağını söyledi. Aşı yaptığımız yıl meyve verdi. Dünyada ve Türkiye’de sumağa ilk aşı yapan babammış. Babam geçen Aralık ayında trafik kazasında hayatını kaybetti. Sumak raf ömrü uzun antioksidan özelliği ile sağlığa faydası ile dikkat çekiyor. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesinden ve Çukurova Üniversitesinden gelip plaket verdiler. Babamı burada eğitimci Ahmet Kaytancı hocam sosyal medyada çekip atması ile tüm bu gelişmeler yaşandı aslında. Babamla yıllarca dalga geçtiler. 5 yıl sonra herkes bu gelişmeler sonrası aşı almaya gelmeye başladılar. Değeri anlaşıldı. Binlerce fidan tohum isteyen var. Babam farkında olmadan ilçenin geleceğini değiştirdi. Şuan babam 50 dönüm alanda sumak yetiştiriyor. Aşı sonrası salkımlar kiloluk oluyor. Hiç verim vermeyen sumaklardan kiloluk sumak verimi alıyoruz. Türkiye’nin her yerinden arıyorlar. İnanmayanlarda var bahçeyi gelip görüyorlar. Bizler için büyük bir gurur. Şuan kilosu 500 TL’den satılıyor” dedi.


Sumağı ilk kez sosyal medyada yayınlayan Ahmet Kaytancı ise, “Hazım abinin aşıladığı sumaklar artık meyve veriyor. Hazım abi ’50 santim sumak veriyor’ demesine ilk ben de inanmadım ve ziyaret ettim o sumakları çektim. Sosyal medyadan paylaştım. Birçok akademisyen araştırmaya geldi ve dünyada ve Türkiye’de ilke imza attığı ortaya çıktı. İtalya’dan bile arayan oldu. Tamamen doğal aşı ile bu milli ürünü üretime kazandırmış olduk” diye konuştu.


Bölgede Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesinden gelen ve bahçelerde akademik çalışma yapan Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Prof. Dr. Mehmet Sütyemez, "Ülkemizde sumak aşısını ilk kez yapıldığını tespit ettik ve akademik çalışmalarına ekledik" dedi.

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Kırıkkale Yağış sonrası toprak kaydı, 9 yapı zarar gördü Kırıkkale’nin Delice ilçesine bağlı Derekışla köyünde kuvvetli yağışın ardından meydana gelen heyelanda 9 yapı zarar gördü. Evi kullanılamaz hale geldiği için Kaymakamlık tarafından güvenli alana yerleştirilen yaşlı kadın, "Bizi buraya taşıdılar, soba koydular. İyilik unutulur mu" dedi. Olay, Kırıkkale’nin Delice ilçesi Derekışla köyünde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, etkili olan kuvvetli yağışın ardından toprak kayması meydana geldi. Yaşanan toprak kayması sebebiyle 9 yapı zarar gördü. İhbar üzerine bölgeye AFAD ve jandarma ekipleri sevk edildi. Heyelan sebebiyle Kemal Karaburçak (73) ve eşi Döndü Karaburçak’ın (72) yaşadığı kerpiç evin duvarlarında çatlak ve yarılmalar oluştu. Kullanılamaz hale gelen ev, ekiplerin incelemesinin ardından tahliye edildi. Yaşlı çift, Delice Kaymakamlığı tarafından geçici olarak köyde bulunan sağlık evine yerleştirildi. Hasar gören diğer 8 yapıda ise ikamet eden vatandaşın bulunmadığı öğrenildi. "Allah, Erdoğan’dan bin kat razı olsun" Evinden tahliye edilen Döndü Karaburçak, "Evler yarıldı. Sabah muhtara bildirdim. Muhtar geldi, jandarmayı aradı. Allah Cumhurbaşkanımız Erdoğan’dan, jandarmadan ve Kaymakamdan bin kez razı olsun. Bizi buraya taşıdılar, yardım ettiler. ‘Şurada durun’ dediler, soba koydular. İyilik unutulur mu" dedi. Kemal Karaburçak ise sabah evinin çevresindeki yarıkları fark ettiğini belirterek, "Sabah uyandığımda evin arka tarafının yarıldığını gördüm. Aşağı indim, baktım aşağı taraf yarılmış. Muhtarı aradık. Yanına gidip durumu söyledim. O da jandarmayı aradı. Kaymakam geldi, AFAD’dan ekipler geldi" diye konuştu. Derekışla köyü muhtarı Kenan Çakıltepe, heyelanı fark etmelerinin ardından kısa sürede ilgili kurumlara bilgi verdiklerini ifade ederek, "Kemal Karaburçak’ın evinin acil olarak boşaltılması gerektiği belirtildi. Vatandaşımızı köyümüzde sağlık evi olarak kullanılan boş bir yere tahliye ettik. Sobasını yaktık, eşyalarını taşıdık. Jandarmamız da yardım etti, Allah hepsinden razı olsun. Biz müteşekkiriz. Başta Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere Allah hepsinden bin kat razı olsun. Her zaman onların yanında olduk, onlar da bizim yanımızda oldu" şeklinde konuştu. Köy sakinlerinden Haydar Demirtaş ise, "Allah devletimize zeval vermesin. Devletimiz şimdiye kadar her zaman bizim yanımızda oldu" ifadelerini kullandı.
Kırıkkale Toprak kayması meydana gelen köyde 9 yapı zarar zarar gördü Kırıkkale’nin Delice ilçesine bağlı Derekışla köyünde kuvvetli yağışın ardından meydana gelen heyelanda 9 yapı zarar gördü. Evi kullanılamaz hale geldiği için güvenli alana yerleştirilen yaşlı kadın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür ederek, "Bizi buraya taşıdılar, soba koydular. İyilik unutulur mu" dedi. Olay, Kırıkkale’nin Delice ilçesi Derekışla köyünde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, etkili olan kuvvetli yağışın ardından toprak kayması meydana geldi. Yaşanan toprak kayması sebebiyle 9 yapı zarar gördü. İhbar üzerine bölgeye AFAD ve jandarma ekipleri sevk edildi. Heyelan sebebiyle Kemal Karaburçak (73) ve eşi Döndü Karaburçak’ın (72) yaşadığı kerpiç evin duvarlarında çatlak ve yarılmalar oluştu. Kullanılamaz hale gelen ev, ekiplerin incelemesinin ardından tahliye edildi. Yaşlı çift, Delice Kaymakamlığı tarafından geçici olarak köyde bulunan sağlık evine yerleştirildi. Hasar gören diğer 8 yapıda ise ikamet eden vatandaşın bulunmadığı öğrenildi. "Allah, Erdoğan’dan bin kat razı olsun" Evinden tahliye edilen Döndü Karaburçak, "Evler yarıldı. Sabah muhtara bildirdim. Muhtar geldi, jandarmayı aradı. Allah Cumhurbaşkanımız Erdoğan’dan, jandarmadan ve Kaymakamdan bin kez razı olsun. Bizi buraya taşıdılar, yardım ettiler. ‘Şurada durun’ dediler, soba koydular. İyilik unutulur mu" dedi. Kemal Karaburçak ise sabah evinin çevresindeki yarıkları fark ettiğini belirterek, "Sabah uyandığımda evin arka tarafının yarıldığını gördüm. Aşağı indim, baktım aşağı taraf yarılmış. Muhtarı aradık. Yanına gidip durumu söyledim. O da jandarmayı aradı. Kaymakam geldi, AFAD’dan ekipler geldi" diye konuştu. Derekışla köyü muhtarı Kenan Çakıltepe, heyelanı fark etmelerinin ardından kısa sürede ilgili kurumlara bilgi verdiklerini ifade ederek, "Kemal Karaburçak’ın evinin acil olarak boşaltılması gerektiği belirtildi. Vatandaşımızı köyümüzde sağlık evi olarak kullanılan boş bir yere tahliye ettik. Sobasını yaktık, eşyalarını taşıdık. Jandarmamız da yardım etti, Allah hepsinden razı olsun. Biz müteşekkiriz. Başta Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere Allah hepsinden bin kat razı olsun. Her zaman onların yanında olduk, onlar da bizim yanımızda oldu" şeklinde konuştu. Köy sakinlerinden Haydar Demirtaş ise, "Allah devletimize zeval vermesin. Devletimiz şimdiye kadar her zaman bizim yanımızda oldu" ifadelerini kullandı.