TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçesinin görüşmelerine başlandı. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş’un Başkanlık ettiği Komisyonda, Bakanlığa bağlı Mesleki Yeterlilik Kurumu Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü’nün (İŞKUR) 2026 bütçesi ve Sayıştay raporları da ele alındı.
"Kocaeli’de gerçekleşen patlamaya ilişkin sorumlu hesap vermesi noktasında ne gerekiyorsa yapıyoruz"
Komisyonda bir sunum gerçekleştiren Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Kocaeli Dilovası’nda bir parfüm fabrikasında gerçekleşen patlamaya ilişkin bilgilendirmelerde bulundu. Işıkhan, "Patlamanın hemen ardından Dilovası’na giderek incelemelerde bulundum. Baş müfettişlerimizi ve müfettişlerimizi görevlendirerek soruşturma başlattık. Bir yandan idari süreç diğer yandan adli süreç eş zamanlı olarak devam ediyor. Soruşturmanın selameti açısından İŞKUR ve SGK il müdürlerimizle birlikte toplam 7 personeli açığa aldık. Bizler de bu sürecin takipçisi olacağız. Soruşturmanın sağlıklı bir şekilde yürütülmesi, sorumlu olanların tespit edilmesi ve hesap vermesi noktasında ne gerekiyorsa yapıyoruz" ifadelerine yer verdi.
"Deprem bölgesinde çalışan sigortalı sayısı 1 milyon 889 binden 2 milyon 4 bine çıktı"
Bakan Işıkhan, Kahramanmaraş merkezli depremlerle ilgili olarak, depremin hemen ardından bölgedeki işverenleri ve çalışanları koruyacak birçok tedbiri hayata geçirdiklerini hatırlatarak, "Bölgede bugüne kadar, toplam 40 milyara yakın harcama tutarıyla; kısa çalışma ödeneği, nakdi ücret desteği, TYP ve işsizlik ödeneği gibi programlarla çalışanlarımızın ve vatandaşlarımızın yanında olduk. Tüm bu çalışmalarımızın neticesinde; depremden en çok etkilenen 11 ilde toplam çalışan sigortalı sayısı, deprem öncesinde 2022 yılı Aralık ayı itibarıyla 1 milyon 889 bin iken, depremden sonra yarı yarıya düşmüş; son yayınlanan 2025 yılı Ağustos ayı verilerine göre sigortalı sayısı 2 milyon 4 bin olarak gerçekleşmiştir" açıklamasında bulundu.
"14. Çalışma Meclisi de ‘Çalışma Hayatında Dijital Dönüşüm’ gündemi ile yarın toplanacak"
Üretimi, istihdamı ve ihracatı artıran bir yaklaşımla çalışma hayatını güçlendirmeye devam ettiklerini kaydeden Işıkhan, Türkiye’nin ekonomik büyümesini sürdürülebilir kılmak, iş gücüne katılımı ve, istihdamı arttırmak ve işgücünün niteliklerini yükseltmek amacıyla hazırlanan ve 2025-2028 dönemini kapsayan Ulusal İstihdam Stratejisi’nin yürürlüğe girdiğini hatırlattı. Işıkhan, sözlerine şu şekilde devam etti:
"Sosyal diyaloğun etkin şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla mevzuatta yer alan istişare mekanizmalarımızı işletiyoruz. Üçlü Danışma Kurulu’nu 9 Ekim 2025 tarihinde ‘Sendikal Örgütlenmenin Yaygınlaştırılması’ gündemi ile topladık. Kamuda sosyal diyaloğu arttırmak amacıyla, 30 Eylül 2025 tarihinde konfederasyonlar ve yetkili sendikalar ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ile Kamu Personeli Danışma Kurulu toplantısını gerçekleştirdik. 14. Çalışma Meclisi de ‘Çalışma Hayatında Dijital Dönüşüm’ gündemi ile yarın toplanacaktır. Çalışma hayatınndaki sosyal diyaloğun kurumsal, sistematik, kapsayıcı ve şeffaf biçimde işlemesinde önemli rolü olan tüm sendikaları destekliyor ve bu kapsamda sendikalaşma oranının arttırılmasına önem veriyoruz."
Sendikalaşma oranlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Işıkhan, 2013 yılında yüzde 9,21 seviyelerinde olan işçi sendikalaşma oranının, 2025 yılı itibarıyla yüzde 14,02 seviyelerine çıktığını vurguladı. Kamu görevlilerinde ise; 2002 yılında yüzde 47,94 olan bu oranın, 2025 yılında yüzde 76,88 seviyelerine çıktığını dile getirdi.
"Asgari ücrette herkesin mutabık kaldığı bir tutarda uzlaşılacağını ümit ediyoruz"
Işıkhan, Asgari ücrettin sene başında net 22 bin 104 liraya yükseltildiğini hatırlatarak, "Böylece 2002 yılında 184 lira olan asgari ücret, reel olarak yüzde 223 arttırmış olduk. Bu sene de Aralık ayında, 2026 yılında uygulanacak asgari ücreti belirlemek için komisyonumuz toplanacaktır. Herkesin mutabık kaldığı bir tutarda uzlaşılacağını ümit ediyoruz. 2016 yılında başlattığımız Asgari Ücret Desteğini, 2025 yılı için aylık bin liraya yükselttik. 2025 yılının ilk sekiz ayında 1,5 milyon iş yerine yaklaşık olarak 41,6 milyar lira asgari ücret desteği verdik" diye konuştu. Memur aylıklarına ilişkin konuşan Işıkhan, Aralık 2002 ile Temmuz 2025 dönemine ise en düşük memur maaşındaki reel artışın yüzde 264’e ulaştığının altını çizerek, "2026 ve 2027 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararına göre, kamu görevlilerimiz ve emeklilerimize; 2026 yılında yüzde 11 + 7 oranında ve 2027 yılında yüzde 5 + 4 oranında zam yapılmış olup, enflasyon farkı olması halinde aradaki fark da ilave edilecektir. Ayrıca 2026 yılı, birinci dönem için kamu görevlilerinin taban aylıkları, uzun bir süreden sonra emekli aylıklarını etkileyecek şekilde 1.bin lira arttırılmıştır" dedi.
"Hedefimiz iş yerlerinde ‘Sıfır Kaza Kültürü’nü yerleştirmektir"
Işıkhan, Bakanlığının temel önceliklerinden birinin, iş sağlığı ile güvenliğini en yüksek standartlara taşımak olduğunu söyleyerek, "Bizler, ‘sürekli iyileştirme’ ve ‘etkin denetim’ anlayışını temel ilke olarak benimsemekteyiz. Dolayısıyla hedefimiz yalnızca kazaları önlemek değil, aynı zamanda tüm iş yerlerinde ‘Sıfır Kaza Kültürü’nü yerleştirmektir" şeklinde konuştu.
"Eksik işçilik alacaklarına ilişkin yaklaşık 954 milyon liranın işçilere ödenmesini sağladık"
Işıkhan, Bakanlık merkez teşkilatında görevli 889 İş Müfettişi ile uygulanan rehberlik temelli denetim yaklaşımı sayesinde, iş yerlerinde belirlenen uygunsuzlukların yaklaşık yüzde 90’ının, teftiş süresi içerisinde düzeltildiğinin altını çizerek, "2025 yılı Ekim ayı itibariyle 9 bin 921 iş yerinde rehberlik temeli yaklaşımla rehberlik ve teftiş faaliyetlerini yürüttük. Bu kapsamda 1 milyon 207 bin 422 çalışana ulaştık. Yapılan teftişlerde eksik işçilik alacaklarına ilişkin yaklaşık 954 milyon liranın işçilere ödenmesini vergi ve sigorta primi adı altında da kamuya yaklaşık 540 liranın aktarılmasını sağladık. Mevzuata aykırılığı devam eden iş yerlerine, 1,1 milyar lira idari para cezası uyguladık" bilgilerini paylaştı.
"Üç yıllık süreçte, istihdamı yıllık ortalama 600 bin kişi artırmayı hedefliyoruz"
Türkiye’ni geleceğini şekillendirecek istihdam hamlelerini ekonomi yönetimi ile tam bir koordinasyon içerisinde gerçekleştirdiklerini işaret eden Işıkhan, "Orta Vadeli Programımız (OVP) ile Ulusal İstihdam Stratejimiz (UİS) kapsamındaki çalışmalarımızla; 2024 yılında istihdamda ve iş gücüne katılımda görülen artış eğilimi 2025 yılında da devam etmiş olup; uygulamış olduğumuz kararlı politikalar sayesinde istihdamımız 2025 yılı Eylül ayında tarihin en yüksek seviyelerine ulaşmıştır. Eylül ayı itibarıyla son bir yılda; İş gücümüz 35,6 milyon, istihdamımız 32,5 milyon, işsiz sayımız 3,1 milyon ve işsizlik oranımız yüzde 8,6 olmuştur. Bu oran, OVP hedeflerimiz ile uyumlu bir şekilde son 29 aydır tek hanelerde seyretmektedir. Önümüzdeki üç yıllık süreçte, istihdamı yıllık ortalama 600 bin kişi artırmayı ve iş gücüne katılım oranlarında öngörülen artışa rağmen işsizlik oranını tek haneli seviyelere kalıcı olarak düşürmeyi hedefliyoruz" bilgilendirmesinde bulundu.
"Genç ve Mesleki Yeterlilik Belgesi Olanların İstihdamını Teşvik eden uygulamamıza devam ediyoruz"
Işıkhan, TÜİK verilerine göre 15-24 yaş aralığındaki genç işsizlik oranının, son 6 yılda 11 puan azalarak Eylül ayı itibarıyla yüzde 14,9’a gerilediği bilgisini paylaşan Işıkhan, "İŞKUR tarafından 2025 yılının Ocak-Ekim döneminde, 1 milyon 286 bin 822 kişinin özel sektörde istihdamına aracılık edilmiştir. Kamu ve özel sektörde 2002 ile 2025 Ekim döneminde toplamda 16,3 milyon işe yerleştirme yapılmıştır. Aynı tarihlerde 5,5 milyon kadının, 558 bin engellinin ve yaklaşık 5,5 milyon gencin işe yerleşmesine aracılık edilmiştir. Yine aynı dönemde yaklaşık 1,9 milyon kişi mesleki eğitim kurslarına katılmış ve işbaşı eğitim programlarından da 2,6 milyon kişi faydalanmıştır. İstihdam artışını sağlamak amacıyla Kadın, Genç ve Mesleki Yeterlilik Belgesi Olanların İstihdamını Teşvik eden uygulamamıza devam ediyoruz" açıklamasında bulundu.
"SGK gelirlerinin SGK giderlerini karşılama oranının, yılı sonu yüzde 95,3 olarak gerçekleşmesi öngörülmektedir"
Sosyal güvenlik sisteminin, sosyal devlet ilkesine uygun olarak; daha kapsayıcı, sürekli gelişen ve vatandaşlara daha kaliteli ve etkin hizmet sunan yapıda olması için çalışmalarını sürdürdüklerini aktaran Işıkhan, sözlerine şu şekilde devam etti:
"2002 yılında, yüzde 71,5 olan SGK gelirlerinin SGK giderlerini karşılama oranının, 2025 yılı sonu itibariyle yüzde 95,3 olarak gerçekleşmesi öngörülmektedir. Diğer yandan, 2002 yılında yüzde 60,9 olan prim gelirlerinin emekli aylıklarını ve sağlık giderlerini karşılama oranının; 2025 yılı sonunda yüzde 75,1 olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. 2002 yılında SGK açığının Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya oranı ise, yüzde 2,2 seviyesinde iken, 2025 yılsonunda yüzde 0,42 seviyesinde gerçekleşmesi öngörülmektedir. Uyguladığımız prim teşviki, destek ve indirimlerle 1 Ocak 2023 ile 31 Ağustos 2025 tarihleri arasında; 2 milyon iş yerine yaklaşık 13 milyon 228 bin sigortalıdan dolayı 853 milyar lira destek sağladık. 2002 yılında aktif sigortalı sayısı 12 milyon iken, 2025 yılı Ağustos ayı itibarıyla yüzde 115 artışla yaklaşık 26 milyona ulaşmıştır."
"Kayıt dışı istihdam ikinci çeyrek verilerine göre yüzde 25,9 olarak gerçekleşmiştir"
Işıkhan, kayıt dışı istihdama ilişkin de bilgilendirmelerde bulunarak, "2002 yılında yüzde 52 olan kayıt dışı istihdam oranı yıllar itibariyle düşüş eğilimine girmiş ve 2025 yılı ikinci çeyrek verilerine göre yüzde 25,9 olarak gerçekleşmiştir. 2025 yılı içerisinde kayıt dışı istihdamın azaltılmasına yönelik olarak yoğun denetim faaliyetleri yürütülmüş, yılın ilk dokuz ayında kayıt dışı işçi çalıştıran iş yerlerine 2,3 milyar lira idari para cezası uygulanmıştır" diye koştu. En düşük emekli aylıklarının 2025 yılı Ocak ayında 14 bin 469 liraya ve Temmuz ayında ise 16 bin 881 liraya yükseltildiğini söyleyen Işıkhan, 2002 yılından bu yana en düşük emekli aylıklarında, bayram ikramiyeleriyle birlikte reel olarak yüzde 70 ile yüzde 630 oranında artış sağlandığını dile getirdi. Işıkhan, sosyal güvenlik kapsamının yüzde 99 seviyesine ulaştığını hatırlatarak, Temmuz ayı itibarıyla 5,7 milyon kişinin GSS priminin karşılandığını ve 2025 yılı sonunda toplam ödemenin 128,7 milyar lira olmasının öngörüldüğünü açıkladı.
Geri ödeme kapsamına alınan ilaçlara ilişkin konuşan Işıkhan, "2025 yılı içerisinde 353 adet ilaç geri ödeme kapsamına alınmış olup, bunun 50 adedi kanser tedavisinde kullanılan ilaçlardır. 18 yaş altındaki Tip 1 Diyabet hastası evlatlarımız için sürekli cilt altı glukoz izlem cihazlarını Sosyal Güvenlik Kurumumuz aracılığıyla geri ödeme kapsamına aldık. Sağlık hizmetleri basamaklarının doğru ve verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla teşvik mekanizmalarını geliştireceğiz" dedi.
Bakanlığının 2026 yılı toplam bütçe teklifinin 447 milyar 903 milyon 261 bin lira olduğunu söyleyen Işıkhan, bütçeye ilişkin şu ifadelere yer verdi:
"Bakanlık merkez ve yurtdışı teşkilatı harcamaları için 5 milyar 772 milyon 98 bin lira bütçe teklif edilmiştir. Bütçemizden; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına 305 milyar 35 milyon 369 bin lira; Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne 137 milyar 95 milyon 794 bin lira olmak üzere, 2026 yılında toplam 442 milyar 131 milyon 163 bin lira kaynak aktarılması öngörülmektedir. Merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan ve Bakanlığımızın ilgili kuruluşu olan Mesleki Yeterlilik Kurumu Başkanlığının bütçe büyüklüğü ise; Gider Bütçesi 280 milyon 439 bin lira, Gelir Bütçesi 278 milyon 439 bin lira Net Finansman 2 milyon liradır" şeklinde konuştu.
"Terörsüz Türkiye hedefiyle birlikte, iş ve yatırım fırsatları artacak"
Terörsüz Türkiye sürecinin istihdam ve yatırım fırsatları üzerindeki etkisine de değinen Işıkhan, "Terörün uzun yıllar, ülkemize çok büyük sosyal ve ekonomik maliyetleri olmuştur. Terörsüz Türkiye hedefine emin adımlarla ilerlerken, ülkemizin birliği, beraberliği, kardeşliği de güçlenecektir. Bununla birlikte, iş ve yatırım fırsatları artacak, ülkemizin ekonomisine büyük katkılar sağlanacaktır" dedi. Komisyon görüşmeleri Bakan Işıkhan’ın konuşmasının ardından milletvekillerinin konuşmasıyla devam etti.
Kemal Diri - İbrahim Berat Yılmaz
