Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinesinde başlatılan ve İstanbul’un tüm ilçelerini kapsayan Yarısı Bizden kampanyası kapsamında vatandaşlara ev ve iş yerlerinin dönüşümü için hibe, kredi ve taşınma yardımını kapsayan destek ödemeleri yapılıyor. 2023 yılında başlatılan kampanyadan riskli konut sahiplerinin tümü faydalanabiliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 23 Nisan’da meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki depremin ardından hasarlı tüm konut sahiplerinin de bu kampanya kapsamına alınacağını açıkladı.
1 konut için 1 milyon 875 bin lira destek
Kampanya kapsamında her bir konut için 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira taşınma desteği veriliyor. Bu şekilde Bakanlığın her bir konut için sağladığı 1 milyon 875 bin liralık finansman desteğinden faydalanan vatandaşlar evlerini yüklenici firmalarla yeniden inşa ettirebiliyor. Hak sahibinin diğer her bir konutu için ise 1 milyon 750 bin lira kredi imkanı sunuluyor. İlk yıl faiz uygulanmayan kredi geri ödemeleri, yapı ruhsatı alındıktan 2 yıl sonra başlıyor ve 10 yıl vadeye yayılıyor.
Büyük dönüşümlerde TOKİ ve Emlak Konut da devrede
Yine Yarısı Bizden kampanyası kapsamında alan bazlı büyük dönüşümlerde ise bir konut için 875 bin liralık hibe desteği sağlanıyor. İnşaatları TOKİ ya da Emlak Konut GYO üstlendi. Hibe tutarı bina maliyetinden düşürülüyor, arta kalan borç ise yine uzun vadeli uygun ödeme şartlarıyla taksitlendiriliyor.
İş yerlerine de destek sağlanıyor
Aynı şartlarda hak sahibinin bir dükkanı/iş yeri için 437 bin 500 lira hibe ve 437 bin 500 lira kredi desteği sağlanıyor. Hak sahibinin diğer her bir dükkanı için 875 bin lira kredi imkanı sunuluyor.
İstanbul’da 62 bin konut Yarısı Bizden ile dönüşüyor
İstanbul’da 21 bin ev ve iş yerinin Yarısı Bizden ile inşası sürüyor. 41 bin konut için de proje süreci devam ediyor. 2012 yılından bu yana İstanbul’da kentsel dönüşüm ile 923 bin bölüm yeniden inşa edildi. Yaklaşık 209 bin bağımsız bölümün dönüşüm süreci devam ediyor.
16 soruda İstanbul için Yarısı Bizden kampanyası
Kampanya kapsamındaki fiyatların arttırılmasının ardından Bakanlık tarafından hazırlanan tanıtım filmiyle akıllara takılan 16 soru ise şu şekilde cevaplandı:
1- Kimler faydalanabilir?
İstanbul’un 39 ilçesinde riskli yapı sahiplerinin tümü kampanyadan faydalanabilir.
2- Proje ön şartları nelerdir?
Yeni projedeki yapı (otopark ve sığınak hariç), eski yapının bir buçuk katı büyüklüğünü geçmemeli.
3- "Ev/iş yerimin riskli olup olmadığını nasıl öğrenebilirim?"
Bakanlığa bağlı lisanslı kuruluşlara karot örneği baktırılarak risk durumu tespit edilir.
4- Yarısı Bizden’e nasıl başvuru yapılır?
e-Devlet başvurusuna gerek duyulmaz. Kat irtifakı kurulduktan sonra hak sahibi tespiti yaptırmak üzere ilçe belediyesine başvurur. Bakanlıkça belirlenen randevu gününde hak sahibi ile hibe taahhütnamesi ve kredi sözleşmesi imzalanır.
5- TOKİ ve Emlak Konut inşaat desteği veriyor mu?
Bina yerine alan/ada bazlı site benzeri büyük dönüşümlerde tam uzlaşma sağlanması halinde Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, TOKİ ve Emlak Konut iş birliği ile destek sağlanır.
6- Alan bazlı büyük dönüşümde hangi kolaylıklar sağlanır?
875 bin TL’lik hibe, TOKİ ya da Emlak Konut ile de inşa desteği verilir.
7- Alan bazlı dönüşümde geri ödeme nasıl yapılır?
Hibe tutarı bina maliyetinden düşürülür arta kalan borç ise uzun vadeli uygun ödeme şartlarıyla taksitlendirilir.
8- Yüklenici firma ile dönüşümde her konut/iş yeri için ne kadar destek verilir?
Hak sahibinin bir konutu için 875 bin lira hibe ve 875 bin lira kredi, hak sahibinin bir dükkanı için 437 bin 500 lira hibe ve 437 bin 500 lira kredi.
9- İlk konut/iş yeri için Yarısı Bizden desteği alan vatandaşlar diğer ev/ iş yerleri için de kampanyadan faydalanabilir mi?
Hak sahipleri bir konut için verilen 1 milyon 875 bin liralık desteğin ardından diğer her bir konutu için 1 milyon 750 bin lira kredi imkanından faydalanabilir. Bir iş yeri için 1 milyon lira dönüşüm desteğini alan hak sahibi diğer her bir dükkanı için ise 875 bin lira kredi desteğinden yararlanabilir.
10- Ödeme hak sahibine mi yükleniciye mi yapılır?
Bina bazlı dönüşümde ödemeler hak sahipleri adına yükleniciye yapılır.
11- Ödeme ne zaman ve nasıl yapılır?
İş başlayınca yüzde 30, taşıyıcı sistemin bitiminde yüzde 30, sıva aşamasında yüzde 30, yapı kullanım izin belgesi alındığında yüzde 10 oranında ödemeler yapılır.
12- Tahliye/taşınma desteği ne kadar?
Tahliye desteği tek seferde 125 bin lira olarak ödenir.
13- Tahliye desteğinden kiracılar da faydalanabilir mi?
Daire/iş yerinde oturan kiracıysa kiracıya, değilse ev sahibine ödenir.
14- Otopark ve sığınak yapınca hak kaybı olur mu?
Otopark ve sığınak alanları inşaat alanı metrekaresinin dışında tutulur.
15- Kredi geri ödemeleri ne zaman başlar?
Yapı ruhsatının alınmasından 2 yıl sonra başlar. 10 yıla kadar vade uygulanır. Ödemenin başladığı ilk yıl faiz uygulanmaz. Sonraki yıllar Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranının yarısı kadar güncelleme yapılır.
16- Kredi için gelir şartı aranır mı?
Hak sahiplerine kredi verilirken gelir ve kredi puanına bakılmaz.
Fazlı Çolak - Bilal Sarıkavak
