SAĞLIK - 03 Nisan 2024 Çarşamba 13:44

Psikolog Tatlıdil: “Otizm erkeklerde 3-4 kat fazla görülüyor”

A
A
A
Psikolog Tatlıdil: “Otizm erkeklerde 3-4 kat fazla görülüyor”

Psikolog Ecem Özcan Tatlıdil, otizm spektrum bozukluğunun yaşamın ilk üç yılı içinde ortaya çıkan nörogelişimsel bir bozukluk olduğunu belirterek, “Otizm her coğrafyada ve her sosyoekonomik düzeyde görülebilmektedir. Erkeklerde kızlardan 3-4 kat daha fazla görüldüğü bilinmektedir” dedi.


Birleşmiş Milletler tarafından otizm konusunda farkındalık oluşturmak ve otizmle ilgili sorunlara çözüm bulmak amacıyla 2008 yılından beri “Dünya Otizm Farkındalık Günü”nün kutlandığını ifade eden Liv Hospital Ankara’dan Psikolog Tatlıdil, otizm spektrum bozukluğu hakkında bilgilendirmede bulundu. Otizmin çocukluk gelişiminde çok erken ortaya çıkan, şiddet derecesine göre değişen ve sosyal beceriler, iletişim sorunları ve tekrarlayan davranışlarla karakterize edilen bir durum olduğunu dile getiren Psikolog Tatlıdil, şunları söyledi:


“Otizm spektrum bozukluğu, yaşamın ilk üç yılı içinde ortaya çıkan nörogelişimsel bir bozukluktur. Her coğrafyada ve her sosyoekonomik düzeyde görülebilmektedir. Erkeklerde kızlardan 3-4 kat daha fazla görüldüğü bilinmektedir. Otizmin sebebi halen bilinmemekle birlikte tıbbi araştırmalar, genetik faktörler ile birlikte çevresel faktörlerin de rolü olabileceğini göstermektedir.”



“Damgalanma kaygıları tanı ve tedavide gecikme sebebi”


“Sessiz, içine kapanık, nasılsa konuşur” gibi bazı yanlış inanışlar ya da toplum tarafından damgalanma kaygılarının otizmli çocukların tanı ve tedavisinde gecikmelere yol açabildiğine dikkat çeken Psikolog Ecem Özcan Tatlıdil, “Unutulmamalıdır ki otizm, ne kadar erken yaşta tanınır ve uygun bir şekilde yönlendirilirse tedavisinde o kadar olumlu sonuçlar alınan bir bozukluktur. En ufak bir şüphe dahi varsa bir uzman görüşü almak faydalı olacaktır” şeklinde konuştu.



“İsmiyle çağrıldığında bakmıyor ve komut almıyorsa dikkat”


Psikolog Tatlıdil, “Otizme sahip bir çocukta ismiyle seslenince bakmama, yüzdeki ifadeleri anlamama, komut almama, kelimeyi veya cümleyi anlamama, bazen aynı sözün tekrarlanması, dönen nesneleri izleme ya da döndürme (araba tekerleği, çamaşır makinesi gibi), parmak ucu yürüme, sebepsiz yere gülme veya ağlama, rutine aşırı bağlılık ve tekrarlayıcı motor hareketler dediğimiz yani el çırpma, sallanma, etrafında dönme, sallanma gibi belirtiler de mevcuttur” dedi.



“Yüz ifadesi ve sözel olmayan iletişim hiç olmayabilir”


Otizmli çocuklarda genelde belirtilerin erken gelişim (0-3 yaş) döneminde başlamış olabileceğini vurgulayan Psikolog Ecem Özcan Tatlıdil, toplumsal iletişim ve etkileşimde sık görülen diğer belirtileri şu şekilde sıraladı:


“Toplumsal etkileşime girememe, değişik toplumsal ortamlara göre davranışlarını ayarlama güçlükleri, sözel ve sözel olmayan bütünsel iletişim yetersizliği, ilgilerini, duygularını paylaşamama, yüz ifadesinin ve sözel olmayan iletişimin hiç olmaması, göz iletişimi ve beden dilinde olağandışılıklar ya da el- kol hareketlerini anlama ve kullanma eksikliği, olağandışı toplumsal yaklaşım ve karşılıklı konuşamama, akranlarıyla etkileşim kurma, etkileşimlerini sürdürme ve ilişkilerini anlama eksiklikleri, hayali oyunu paylaşma ya da arkadaş edinme güçlükleri.”



“Küçük değişiklikler karşısında aşırı sıkıntı duyabilirler”


Psikolog Tatlıdil, otizmin kısıtlı ve yineleyici davranışları hakkında ise şu bilgilendirmede bulundu:


“Basmakalıp ya da yineleyici motor eylemler, nesne kullanımı ve konuşma (oyuncakları, nesneleri sıraya dizme, ekolali / yankılama, kendine özgü deyişler vb.), değişikliklere karşı esneklik göstermeme, törensel / ritüel sözel ve sözel olmayan davranışlar (küçük değişiklikler karşısında aşırı sıkıntı duyma, geçişlerde güçlükler yaşama, törensel selamlama davranışları, hep aynı yoldan gitme isteği ve aynı yemeği yemek isteme vb.), yoğunluğu ve odağı olağandışı olan, ileri derecede kısıtlı, değişiklik göstermeyen ilgi alanları (alışılmadık nesnelere aşırı bağlanma ya da bunlarla uğraşıp durma, ileri derecede sınırlı ya da saplantılı ilgi alanları vb.), duyusal girdilere karşı çok yüksek ya da düşük düzeyde tepki gösterme veya çevrenin duyusal yanlarına olağandışı bir ilgi gösterme.”



“Her çocukta farklı belirtiler görülebilir”


Otizm belirtilerine sahip ancak tanısı konacak kadar yeterli kriterleri sağlamayan çocuklara verilen tanıya ‘atipik otizm’ adı verildiğini söyleyen Psikolog Tatlıdil, bu tür otizmin varlığı tartışmalı olsa bile çocuklarda otizm belirtileri görüldüğü zaman mutlaka bir uzman doktora başvurulması gerektiğini belirtti. Otizmde tedavi yollarına da değinen Tatlıdil, “Her çocukta farklı belirtilerle görülebilir. Otizmin dereceleri vardır ve her çocuğun klinik görünümü, tedavisi ve ilerleyişi aynı olmaz. Otizme yönelik en etkili tedavi yöntemi özel eğitimdir. Bu süreçte başvurulacak bir psikolog, kişiye sorunlu davranışlarını ele almanın ve mümkünse bir çözüme ulaştırmanın yollarını önerebilir. Ancak unutulmamalıdır ki her çocuk aynı gelişim evresinden geçer fakat bu evrelerin gerçekleşme zamanı ve hızı birbirinden farklılık gösterebilir” ifadelerine yer verdi.


Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Sakarya Pandemiyle başladı, gelenek haline gelen kutlama 4 yıldır devam ediyor Sakarya’nın Adapazarı ilçesinde pandemiyle beraber gelenek haline gelen 23 Nisan kutlamalarında site sakinleri, çocuklar için çeşitli hediyeler vererek gönüllerince eğlenmelerini sağladı. Hazırlıklarının bir hafta önceden başladığı kutlamalara çevre sokaklarda ilgi gösterdi. Adapazarı ilçesi Yağcılar Mahallesi’nde bulunan bir sitede pandemi dönemiyle gelenek haline gelen 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlamalarında bu senede site sakinleri, çocuklar için çeşitli hediyeler vererek gönüllerince eğlenmelerini sağladı. Türk bayrakları, balonlarla donatılan site içinde çocuklar palyaço ve oyuncaklarla eğlendi. Meşale ve havai fişeklerle kutlanan 23 Nisan gününde Adapazarı Belediye Başkanı Mutlu Işıksu’da çocukların mutluluğuna ortak olarak hediye takdim etti. Pandemi döneminde yapmaya başladıkları kutlamayı gelenekselleştirdiklerini Belirten Büşra Baycan, çocukların mutlu olması için ellerinden gelenin en iyisini yapmaya çalıştıklarını belirtti. “Değerlerimizi öğretiyoruz aslında çocuklarımıza” Pandeminin bile kutlamaya engel olmadığı günü gelenekselleştirdiklerini belirten Büşra Baycan, “Biz her sene çok büyük özenle bugünü programlıyoruz. Hatta bir hafta öncesinde bunun hazırlıklarına başlıyoruz. Bütün site sakinleri olarak mutlaka herkes bir şeyler yapıyor. Çocuklarımızın, bugünleri unutmaması için bir de bu evde kalmışlığın vermiş olduğu bir sıkıntıyı dışarı atmak için bir hafta boyunca bu sitede çalışmalar yapıyoruz. Camları süslüyoruz, balonlar şişiriyoruz. Hatta geçtiğimiz yıllarda resim yarışması yapmıştık, hala onları saklıyoruz. Onlar da büyüyorlar bununla. Değerlerimizi öğretiyoruz aslında çocuklarımıza. Pandemi sürecinde çocuklarımızın, okullarda bile iptal olan bir tören süreçleri vardı. Biz bugünü yaşatmak istedik, çünkü çocuklarımız bunu unutsun istemedik. Pandemi sürecini ne kadar süreceğini de bilmiyorduk sonuç olarak. Çocuklarımızın üzerinde evde kalmış olmanın verdiği sıkıntılar vardı dolayısıyla birlikte toplandık ve bu organizasyonu yapmaya karar verdik, sitemizi süsledik. İlk olarak resim çizmeyle başladık, sonrasında görkemli törenlere dönüştürdük. İlk başta mesafeli olarak kutladığımız süreç şimdi sarılma ve kucaklaşma ile devam ediyor, çok mutluyuz” dedi. “Herkes katılım gösteriyor, site dışından da ilgi var” Site dışından da katılım olduğu söyleyen Baycan, "Pandemide doğan çocuklar var, hiçbir şey bilmeden devam edeceklerdi ama şimdi onları da bu sürece empoze etmiş durumdayız. Herkes katılım gösteriyor, site dışından da ilgi var. Yani yan sitelerden bile gelmek istiyorlar, bu bizim için gurur verici bir durum. Çocuklarımıza armağan edilen bu kutlu günü pandemi bile bozamadı, biz dört senedir her şeye rağmen kutlamaya ve çocuklarımıza bugünün değerini, kıymetini anlatmaya devam ediyoruz” diye konuştu. “Bir önceki yıl da kutlamalarda çok eğlenmiştik ve bu kutlama da çok eğlenceli geçiyor” Gönlünce eğlendiğini belirten 8 yaşındaki Esmanur Tahtakale, “Burada eğlenceli oyunlar oynuyoruz. Bir önceki yıl da kutlamalarda çok eğlenmiştik ve bu kutlama da çok eğlenceli geçiyor. Taç aldım, baloncuk aldım, bardak aldım, verdikleri hediye paketinin içerisinden ayıcık çıktı. Pamuk şeker aldım. Çok mutluyum” şeklinde konuştu.
Aydın Kuşadası’nda uzun namlulu silahlarla ateş açılan işletme mühürlendi Kuşadası ilçesinde, iddiaya göre hesap yüzünden çıkan tartışmada, 6 kişilik gurup tarafından uzun namlulu silahlarla ateş açılan restoran, Kuşadası Kaymakamlığı’nın aldığı kararla 30 gün süreyle ticari faaliyetten men edildi. Kuşadası Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ekipleri, kararı uygulayarak restoranı mühürledi. Kuşadası’na bağlı Türkmen Mahallesi Atatürk Bulvarı üzerinde bulunan bir restoranda 19 Nisan gecesi, iddiaya göre, 3 kadın ve 3 erkekten oluşan bir grup, alkol aldıktan sonra işletme çalışanları ve yetkilileriyle hesap yüzünden tartıştı. Tartışmanın ardından restorandan ayrılan grup, daha sonra geri gelerek, yanlarında getirdikleri uzun namlulu silahlarla restorana ve havaya ateş açtı. İhbar üzerine olay yerine çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Ölen ya da yaralananın olmadığı olayda, Ö.K., B.S., T.K., Z.S., C.K. ve D.İ., polis ekipleri tarafından yakalanarak gözaltına alındı. Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen 6 şüpheliden T.K., Z.S., C.K. ve D.İ. adli kontrol şartıyla serbest bırakılırken, Ö.K. ve B.S. ise çıkarıldıkları mahkemece tutuklandı. İçişleri Bakanı Yerlikaya açıklama yapmıştı İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Kuşadası’nda 19 Nisan’da yaşanan silahlı kavga olayıyla ilgili önemli bir açıklama yapmıştı. Bakan Yerlikaya, sosyal medya hesabından, olaya ilişkin bilgi ve görüntüleri paylaşarak, "Masum insanların hayatını riske atanlara, halkımızın huzurunu kaçıranlara asla izin vermeyeceğiz" mesajını vermişti. Olaydan sonra harekete geçen Kuşadası Kaymakamlığı, işletmeyi 30 gün süreyle ticari faaliyetten men etme kararı aldı. Yapılan tebligatın ardından bugün akşam saatlerinde Kuşadası Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ekipleri işletmeye giderek mühürleme işlemini gerçekleştirdi.
Ankara CHP Genel Başkanı Özel, eski Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’i ziyaret etti CHP Genel Başkanı Özgür Özel, eski Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’i Gölbaşı’ndaki konutunda ziyaret etti. Görüşme yaklaşık 1,5 saat sürdü. CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in, 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’i ziyareti yaklaşık 1,5 saat sürdü. Basına kapalı gerçekleşen görüşmenin ardından Özel ve Sezer kapıda basın mensuplarına poz verdi. Gazetecilerin "Görüşmenizde anayasa değişikliği gündeme geldi mi" sorusuna Sezer, "Hayır. Nazik ziyareti için teşekkür ediyorum Sayın Başkan’a. Görevinde başarılar diliyorum. Zor bir görev yüklendi. Mutlaka başarılı olacaktır, umudum o" cevabını verdi. Özgür Özel de ziyarete ilişkin, "Biz Sayın Cumhurbaşkanımıza daha önce de nezaket ziyaretlerinde bulunmuştuk. Ben Genel Başkan seçildikten sonra kendisi bir tebrik telefonu açmıştı. Ben de bu tebrik telefonuna teşekkür için bir ziyarette bulunmayı istedim. Kendisinin engin devlet tecrübelerinden yararlanıyoruz, kendisinin tavsiyelerini alıyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımız Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde çok önemli bir dönemde çok başarılı ve halen daha Türkiye’deki herkesin o süreci imrenerek hatırladığı bir cumhurbaşkanlığı dönemi geçirmişti. Bizim haddimize değil tabii ki bu takdir ifadelerini söylemek. Kendisinin tavsiyelerini aldık. Bundan sonraki süreçlerde de kendileri uygun gördükçe Sayın Cumhurbaşkanımızı düzenli aralıklarla ziyaret edeceğiz” şeklinde konuştu.