TPF tarafından 1200 tüketici ve 900 sektör çalışanı ile gerçekleştirilen çalışmada, toplumun geniş kesimlerinin bu konuda ortak bir noktada buluştuğu görüldü. Araştırmaya göre tüketicilerin yüzde 85,7’si, çalışanların ise yüzde 93,1’i Pazar günü marketlerin kapalı olması gerektiğini düşünüyor. 1200 tüketicinin 1028’i ve 900 çalışanın 838’i Pazar tatilini destekliyor. Araştırma, tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarının sanıldığından daha esnek olduğunu da ortaya koydu. Katılımcıların büyük bölümü, Pazar günü kapanma durumunda alışverişlerini Cumartesi gününe kaydırabileceklerini ya da hafta içine yayabileceklerini ifade etti. Bu durum, ekonomik aktivitenin ortadan kalkmayacağını, yalnızca günler arasında yeniden dağılım göstereceğini ortaya koyarken; sektör açısından ciddi bir gelir kaybı riski oluşmadığına işaret ediyor.
En yüksek destek 25-40 yaş araliğindan
Yaş gruplarına göre yapılan analizde, Pazar günü kapanmaya en güçlü destek 25-40 yaş grubundan geldi. Bu grubun hem aktif çalışan hem de aile sorumluluğu taşıyan bireylerden oluşması, sonucu belirleyen temel faktör olarak öne çıktı. Genç tüketiciler de yüksek oranda destek verirken, 40-60 yaş grubunda ise yaşam kalitesi ve düzenli dinlenme ihtiyacı belirleyici oldu.
Kadınlar daha güçlü destekliyor
Araştırma sonuçlarına göre kadın tüketiciler ve kadın çalışanlar, Pazar günü kapanma modeline erkeklere kıyasla bir miktar daha fazla destek veriyor. Bu durumun temel nedeni olarak, aile içi zaman yönetimi ve çocuklarla geçirilen sürenin artırılması beklentisi öne çıkıyor.
Çalışanlar için kritik: "Bu bir tercih değil ihtiyaç"
Araştırmanın en dikkat çeken sonuçlarından biri de çalışan tarafındaki güçlü destek oldu. Yüzde 93,1 gibi çok yüksek bir oranla çalışanlar Pazar günü tatilini desteklerken, bu durum mevcut çalışma düzeninin sürdürülebilirliği açısından önemli bir sinyal olarak değerlendiriliyor. Çalışanlar, düzenli bir hafta sonu tatilinin: verimliliği artıracağını, motivasyonu yükselteceğini, işe bağlılığı güçlendireceğini ifade ediyor.
Aile ve sosyal yaşam vurgusu öne çıktı
Araştırmada pazar günü kapanmayı destekleyenlerin en önemli gerekçesi olarak "aile ile zaman geçirmek" öne çıktı. Mevcut düzende hafta içi çocukların okulda, hafta sonu ise ebeveynlerin işte olması nedeniyle aile içi zamanın sınırlı kaldığına dikkat çekilirken, pazar tatilinin bu dengeyi yeniden kurabileceği ifade edildi. Özellikle kadın çalışanlar açısından bu durumun daha kritik olduğu vurgulandı.
"Bu sadece sektörel değil, toplumsal bir talep"
TPF Başkanı Ömer Düzgün, araştırma sonuçlarına ilişkin yaptığı değerlendirmede, ortaya çıkan tabloyun yalnızca sektörel değil, doğrudan toplumsal bir talebi yansıttığını vurguladı. Düzgün, "Bu araştırma bize şunu çok net gösteriyor: Pazar günü tatili artık sadece çalışanların değil, tüketicilerin de talep ettiği bir düzenleme haline gelmiştir. Bu kadar yüksek oranlı bir destek, toplumun bu dönüşüme hazır olduğunu açıkça ortaya koymaktadır" ifadelerini kullandı.
"1028 tüketici, 838 çalışan aynı noktada buluştu"
Araştırmanın en dikkat çekici yönlerinden birinin, hem tüketici hem çalışan tarafında güçlü bir uzlaşı oluşması olduğunu belirten Düzgün, şu değerlendirmede bulundu:
"Perakende sektöründe ilk kez bu kadar net bir tablo görüyoruz. 1.028 tüketici ve 838 çalışan aynı konuda ortak görüş bildiriyor. Bu sadece bir anket sonucu değil, aynı zamanda güçlü bir toplumsal mutabakatın göstergesidir."
Araştırma, tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarının esnek olduğunu da ortaya koydu. Katılımcıların büyük bölümü, Pazar günü kapanma durumunda alışverişlerini Cumartesi gününe kaydırabileceklerini veya hafta içine yayabileceklerini ifade etti. Bu durumun ekonomik kayıp oluşturmayacağını belirten Düzgün, "Tüketici davranışı ortadan kalkmıyor, sadece gün değiştiriyor. Bu nedenle sektör açısından ekonomik bir risk söz konusu değil" dedi.
"Bu model çalışanı mutlu eder, sektörü güçlendirir"
Çalışan tarafındaki yüzde 93’lük destek oranına dikkat çeken Düzgün, Pazar günü tatilinin yalnızca sosyal değil, ekonomik sonuçları da olacağını ifade etti.
"Mutlu çalışan daha verimli çalışır. Pazar günü tatili, çalışanların motivasyonunu artıracak, iş bağlılığını güçlendirecek ve hizmet kalitesini doğrudan yukarı taşıyacaktır" diyen Düzgün, bu modelin sektörün genel performansına olumlu katkı sağlayacağını vurguladı.
"Aile dengesi için kritik"
Özellikle kadın çalışanlar açısından Pazar günü tatilinin kritik bir ihtiyaç olduğunu belirten Düzgün, mevcut sistemin aile yapısını zorladığını ifade etti.
"Bugün birçok ailede hafta içi çocuklar okulda, hafta sonu ise anne-baba işte oluyor. Bu sürdürülebilir bir yapı değil. Pazar günü tatili, ailelerin birlikte zaman geçirmesi açısından çok önemli bir denge unsuru olacaktır" dedi.
"Perakende geçici iş olmaktan çıkmalı"
Düzgün, Pazar günü kapanma modelinin sektörde yapısal bir dönüşüm oluşturacağını da belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Biz perakendeyi geçici bir iş olmaktan çıkarmak istiyoruz. Bu sektörün bir meslek olarak görülmesi gerekiyor. Pazar günü tatili ile birlikte perakende daha tercih edilebilir hale gelecek, nitelikli ve kalıcı istihdam sağlanacaktır."
"Dünyada örnekleri var"
Düzgün, Avrupa’da birçok ülkede benzer uygulamaların başarıyla yürütüldüğünü hatırlatarak Türkiye için de uygulanabilir bir model olduğunu belirtti. Düzgün, "Bu model dünyada uygulanıyor ve başarılı sonuçlar veriyor. Bizim önerdiğimiz sistem de hem çalışanı koruyan hem tüketiciyi mağdur etmeyen dengeli bir modeldir" dedi.
"Yeni dönemin kapısı aralanıyor"
TPF Başkanı Ömer Düzgün, açıklamasının sonunda Pazar günü kapanma modelinin artık ertelenmemesi gerektiğini vurgulayarak, "Ortada çok net bir veri var. Tüketici de çalışan da aynı şeyi söylüyor. Bu nedenle Pazar günü kapanma modeli artık bir seçenek değil, sektörün sürdürülebilirliği açısından stratejik bir gerekliliktir. Artık yeni dönemin kapısı aralanıyor. Sektörün aktörleri olan bizler ve toplumun tüm paydaşları aynı talepte buluşuyor. Gereğinin yapılmasını arzu ediyoruz" diye konuştu
Sektörde köklü dönüşüm beklentisi
TPF’nin araştırmasına göre Pazar günü tatili, perakende sektöründe yalnızca çalışma saatlerini değil, sektörün genel yapısını da değiştirebilecek bir potansiyele sahip. Araştırma, bu uygulamanın, perakendeyi geçici iş olmaktan çıkararak meslek haline getireceğini, personel bulma sorununu azaltacağını, çalışan sirkülasyonunu düşüreceğini, hizmet kalitesini artıracağını ortaya koyuyor.
Oğuzhan Halil Özbek
