Deprem riski taşıyan mevcut binanın yerine aynı alanda yaklaşık 2,5 milyar lira maliyetle inşa edilecek yeni Antalya Arkeoloji Müzesi, 2026 yılı sonunda tamamlanacak. Müze, mevcut yerinde korunarak modern bir yapıya dönüştürülecek. Tasarımında Perge Antik Kenti’nden ilham alınan müze, kapalı, açık ve yarı açık alanlarıyla ziyaretçilere keşif odaklı bir deneyim sunacak.
Mevcut Antalya Arkeoloji Müzesi’nin yenilenerek, aynı konumunda daha modern bir yapıya dönüştürülmesi planlanıyor. Proje tanıtımı, Antalya Arkeoloji Müzesi Konferans Salonu’nda Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz ve Mimar Abdurrahman Çekim tarafından yapıldı.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, mevcut Antalya Arkeoloji Müzesi binasının 2020 yılında yapılan deprem performans analizlerinde riskli çıktığını ve bu nedenle yeni bir müzeye ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Bakan Mehmet Nuri Ersoy’un talimatlarıyla projenin tamamen döner sermaye gelirlerinden finansman sağlanarak gerçekleştirileceğini açıklayan İnceciköz, projenin tasarımını üstlenen Mimar Abdurrahman Çekim tarafından projenin bilabedel hazırlandığını ifade etti.
Müze aynı yerinde yenilenerek, mevcut konumunu koruyacak
Yeni müzede toplamda yaklaşık 20 bin metrekarelik kapalı alan olacağını belirten Birol İnceciköz, mevcut müzeye ait eserlerin Karayolları Genel Müdürlüğü’nün bahçesinde oluşturulacak geçici bir depolama alanına taşınacağını ve böylece taşıma maliyetinin minimize edileceğini vurguladı. Projenin inşaat maliyetinin yaklaşık 2- 2 buçuk milyar lirayı bulacağını aktaran İnceciköz, bu maliyetin tamamen Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın döner sermaye gelirlerinden karşılanacağını belirtti.
2026 yılı sonunda tamamlanması hedeflenen projede, Antalya Arkeoloji Müzesi’nin mevcut yeşil alanları ve ağaç dokusu korunacak. Çalışanların ve eserlerin inşaat süresince bir düzen içerisinde korunması amacıyla Hatay Arkeoloji Müzesi’nde uygulanan bir model esas alınarak geçici hangarlar kurulacak.
Müzenin yenileme sürecinde ziyaretçilere tamamen kapatılmayacağını belirten Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, Hatay Arkeoloji Müzesi’nde geliştirilen modelin burada da uygulanacağını açıkladı. İnceciköz, şöyle devam etti: "6 Şubat depremlerinden sonra Hatay Arkeoloji Müzesi’nde bir yıkıntı olmuştu. Orada bir model geliştirdik. Demontable, geçici hangar, hafif malzemeli yapmış olduğumuz kapalı alanlarla şu anda Hatay Arkeoloji Müzesi’nin hem çalışanlarını hem de eserlerini bir düzen şeklinde orada yeniden icra ettik. Tıpkı orada yaptığımız gibi burada da benzer bir modeli inşaat bitene kadar Karayolları Genel Müdürlüğü’müzün geçici olarak verdiği alanda yapacağız. Bu süreç içerisinde elbette ki yine müzemiz gezilebilir depo müze kapsamında ama tabii bu projesini sunduğumuz mahiyette ve tatta olmaz. Amacımız müzeyi iki yıl boyunca kapatmak değil."
Ayrıca, müzede çalışan ekiplerin ve laboratuvar birimlerinin de bu süreçten etkilenmeyeceğini belirten İnceciköz, özellikle Antalya Konservasyon ve Restorasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü’nün, yurt dışından getirilen ve restorasyona ihtiyaç duyan eserler üzerindeki çalışmalarına devam edeceğini ifade etti. Müzenin konumunun stratejik öneme sahip olduğunu belirten İnceciköz, yenileme çalışmalarının hızla tamamlanarak müzenin tekrar tam kapasiteyle ziyarete açılmasını hedeflediklerini söyledi.
’Müze, tarihi bir keşif alanı olacak’
Müzenin yeni tasarımını üstlenen Mimar Abdurrahman Çekim, projede temel ilhamın Perge Antik Kenti olduğunu belirtti. Mevcut alanın incelemesi sonucunda çok kıymetli bir ağaç dokusu olduğunu vurgulayan Çekim, tasarımın bu doğal yapıyı koruyacak şekilde hazırlandığını ifade etti. Çekim, yeni müzede, farklı dönemlere ait koleksiyonların belirli ağırlık merkezlerine göre konumlandırılacağını ve ziyaretçilere adeta bir zaman yolculuğu hissi yaşatılacağını söyledi.
Müze içindeki rotaların, ziyaretçilerin dinlenerek ve çevreyi gözlemleyerek ilerleyebileceği bir keşif süreci sunduğunu aktaran Çekim, tasarımın içinde mekansal olarak bilgi panolarının ve interaktif alanların da bulunacağını dile getirdi. Çekim, ayrıca Perge Antik Kenti’ndeki su yapılarından esinlenerek yeni müzenin belirli bölümlerinde su öğelerinin de yer alacağını ifade ederek, müzenin, ziyaretçilerin her bölümünü tek bir seferde değil, farklı zaman dilimlerinde keşfetmesine imkan tanıyacak bir yapıya sahip olacağını vurguladı.
Uluslararası düzeyde bir proje
Genel Müdür Birol İnceciköz, yeni Antalya Arkeoloji Müzesi’nin uluslararası mimarlık ödüllerine aday olacak bir proje olarak tasarlandığını belirtti. Tüm detayların titizlikle planlandığı projede, yeni nesil müzecilik anlayışının benimsendiğini ve dünyada örnek gösterilecek bir müzeye sahip olunacağını da sözlerine ekledi.
Mimar Çekim, tasarımın ziyaretçileri sadece eserleri izleyen değil, mekânı keşfeden ve deneyimleyen bir konsepte yönlendirdiğini vurguladı. Geçmişin izlerini taşıyan bir mimari anlayışla yeni nesil müzecilik deneyiminin buluşturulduğu projede, Perge Antik Kenti’ne yapılan göndermeler dikkat çekecek.
