Artvin’in Yusufeli ilçesine bağlı Cevizli köyündeki ardıç ağacından yapılan ahşap evler yıllara meydan okuyor.
Çoruh Nehri yamacına kurulan asırlık Artvin evleri, hem tarihi dokusu hem de özgün mimarisiyle dikkat çekiyor. Yıllar önce bölgede bulunan zeytin ağaçlarını toplamak ve sulamak için yılın belli aylarında kısa süreliğine yapılan evler, bugün bölgenin kültürel mirası arasında yer alıyor.
Ulaşımın yalnızca patika yollardan sağlandığı köyün Öteki bağlığı mahallesindeki evler, o dönem imkanlarıyla büyük bir emekle inşa edilmiş. Bölge halkı, taş blokları sırtlarında taşıyarak bu evleri kurmuş. Taş temeller üzerine inşa edilen yapılarda yalnızca ardıç ağacı kullanılmış. İki ya da üç kattan oluşan evlerin içinde ambar ve çardak bölümleri bulunuyor. Alt katlar genellikle hayvan barınağı olarak, üst katlar ise yaşam alanı ve ürünlerin saklandığı alan olarak düzenlenmiş.
Zamanla sürekli yaşam alanı olmaktan çıkan mahalle, günümüzde zeytin toplama ve sulama dönemlerinde kısa süreli konaklamalar için kullanılıyor. Yamaçtaki konumuyla karayolundan da görülebilen evler, son yıllarda fotoğraf tutkunlarının da ilgisini çekiyor. Tarihi taş ve ahşap yapılar, bölgeye gelen doğa ve fotoğraf meraklılarının uğrak noktalarından biri haline geldi.
Bölge halkından Uğur Çelik, yaptığı açıklamada "Burası Çoruh Nehri vadisi üzerinde, genellikle zeytin yetiştirmek için yıllar önce kurulan bir köy bağlığı. Bu evlere ulaşım sadece patika yollarla sağlanıyor. Burada görülen her şey insanların sırtlarıyla taşıyarak oluşturduğu yapılardır. Burası zeytiniyle meşhurdur. Buradaki evler genelde ardıç ağacından yapılmıştır. Taş evler, yıllar geçse de bu yörenin insanları ve çocukları tarafından atalarının toprakları korunarak nesilden nesile aktarılmıştır" dedi.
Bir diğer bölge sakini Kubulay Tan ise "Burası yüzyıllardır var. Burada insanlar zeytinleri toplar, Rusya’ya satarlardı. Eski kültür ve geleneklerle toplanan ve yağı yapılan zeytinler vardı. Bu bölge sadece zeytiniyle değil; incir, nar, ayva gibi meyveleriyle de bilinir. Özellikle incir küplerde, ambarlarda saklanır; daha sonra içine ceviz konularak kışın yenilirdi. Buradaki evler genelde taş blokların üzerine ardıç ağacından yapılan, içinde ambarı olan; alt katları hayvanlar için ahır olarak kullanılan iki ve üç katlı evlerdir. İnsanlar bu evlerde yaşar, ambarlarda yiyeceklerini saklarlardı" ifadelerini kullandı.
