Adnan Menderes Üniversitesi, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç.Dr.Ceren Günel, burun estetiği konusunda merak edilenleri cevapladı.
Burun estetiğinin Türkiye’de yapılan estetik ameliyatlar arasında ilk sırada geldiğini, günümüzde yapılan burun ameliyatlarının diğer bir adının Rinopilasti ameliyatı olduğunu belirten Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç Dr. Ceren Günel burun estetiği konusunda merak edilenleri yanıtladı.
Burun estetiği(Rinoplasti) nedir, nasıl yapılır?
Günel, Rinoplasti’nin burnun dış görünümünün düzeltilmesi ve nefes almadaki zorlukların giderilmesi amacıyla başvurulan, günümüzde en sık gerçekleştirilen estetik ameliyatı olduğunu belirterek, “Ameliyatta yapılan işlem temel olarak burnun iskeletini oluşturan kemik ve kıkırdak yapının şekillendirilmesidir. Estetik amaçlı burun ameliyatlarında, mevcut estetik sorunlarının özelliklerine, hastanın doku özelliklerine, beraber müdahale gerektiren deviasyon, burun eti büyümesi, sinüzit gibi rahatsızlıkların olup olmamasına ve bazı durumlarda hastanın tercihine göre değişik cerrahi teknikler kullanılabilmektedir.
Ameliyat süresi ise yapılacak cerrahinin tekniği ve içeriğine bağlı olarak değişmekle birlikte çoğunlukla 1,5 - 2 saat civarında olmaktadır. Ancak bilhassa daha önce estetik veya fonksiyonel amaçla burun ameliyatı geçirmiş hastalarda ve ameliyat esnasında kulak, kaburga gibi farklı bölgelerden doku alınmasını gerektiren özel durumların varlığında bu süre daha uzun olabilmektedir” dedi.
Burun ameliyatlarında açık ve kapalı tür olarak iki teknik var. Bu tekniklerden hangisi daha iyi sonuç vermektedir?
Burun estetiği ameliyatının açık ve kapalı olarak adlandırılan iki teknikle gerçekleştirildiğini açıklayan Güne, “Kapalı teknikte tüm kesiler burnun içinden yapılır. Dışarıdan görülen herhangi bir cilt kesi izi yoktur. Ameliyat süresi açık tekniğe göre daha kısadır. Bununla birlikte; ameliyat sahasının hiçbir bir bütün olarak görülememesi, görüş kısıtlılığı, buna bağlı olarak burun içi deformitelerin ameliyat içinde tam olarak değerlendirilememesi ve düzeltici tekniklerin uygulama zorlukları ana dezavantajlarıdır. Açık teknikte burnun iki deliği arasındaki kolumella dediğimiz bölgeden yarım santimlik küçük bir cilt kesisi yapılır. Cilt kaldırılarak kıkırdak ve iskelet yapısı tamamen ortaya konulur. Sayısız avantajları mevcuttur. Direk görüş altında burunun her bölümüne ve her alanına kolaylıkla ulaşılabilmekte ve istenen her türlü ameliyat tekniği rahatlıkla yapılmaktadır. Yine en büyük avantajı burun içi deformitelerinin daha iyi öğrenilmesi, anlaşılması ve çözüm yollarının daha kolay uygulanmasıdır” dedi.
Ameliyat sonrasında nefes alma güçlüğü olur mu?
Günel, ameliyat sonrası gelişen nefes darlığı çoğu kere ihmal edilen ama üzerinde önemle durulması gereken yaygın bir sorun olduğunu ifade ederek, “Ameliyattan sonraki erken dönemde şişliklere bağlı görülen nefes darlığı doğal ve geçicidir ama uzun dönemde, şişlikler geçtikten sonra da devam ederse sorun vardır. Rinoplasti doğası gereği hava yollarını daraltan bir ameliyattır. Bu yüzden ameliyattan önce nefes darlığına yol açmayan, gizli kalmış, hafif dereceli septaldeviasyon eğer cerrah tarafından fark edilerek düzeltilmezse ameliyattan sonra hastada nefes darlığına yol açabilir. Bu sebeple, nefes alma güçlüğü olsun veya olmasın tüm hastaların septumdeviasyonu veya konkahipertrofisi dediğimiz nefes alma güçlüğü yaratabilecek olası problemlerinin ameliyatta dikkatle değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması gerekir. Bu şartlar yerine getirildiği taktirderinoplasti ameliyatı sonrası nefes alma problemiyle karşılaşılmaz” diye konuştu.
Burun kemikleri kırılıyor mu, yoksa traşlanıyor mu?
Hasta adaylarının bu konuda haklı bir hassasiyetleri olduğunu ifade eden, Doç. Dr. Günel, “ ‘Kırmak’ kulağa hoş gelmiyor. Bunun yerine özel keskilerin kullanılmasıyla burun kemiklerinin kesilmesi tabirini kullanmak belki daha doğru olacaktır. Aslında ameliyatta kemik yapının şekillendirilmesi için ne gerekliyse yapılır. Bu esnada kullanılan aletler ve yöntemlerin Rinoplasti adayını ilgilendirmemesi gerekir. Bu konudaki tereddütlerin yaygınlık kazanması daha çok reklam amaçlı yapılan, gerçeklerle ilgisi olmayan dezenformasyonlara bağlıdır” dedi
Burun ameliyatlarında tampon kullanımı nasıl ve tamponlar alınırken hasta acı duyuyor mu?
Tamponun kullanım amacı burun içindeki septoplasti yapılan bölgede kan birikmesini önlemek olduğunu belirten Günel, “Bu amaçla başvurulabilecek diğer bir yöntem içeriye (septum bölgesine) birkaç dikiş koymaktır. Bu işlem ameliyat süresini biraz uzatabilir ama tampon ihtiyacı ortadan kalkar. Burun ameliyatlarında tampon kullanımı ameliyata gore değişmekle birlikte genellikle ameliyat sonrası 2-3 gün boyunca kullanılmaktadır.En sık silicon tamponları kullanmaktayız.Tampon burun içinde durduğu sürece alerji haplarını kullanmayı tercih ediyoruz.Tamponları alırken hastaya göre değişmekle beraber rahatsızlık duyabilir” dedi.
Burun estetiğinin faydaları nelerdir?
Burna yapılan küçük bir değişikliğin bile insanların görüntüsünde büyük değişiklik yarattığını, çoğunlukla burun estetiği ameliyatı olmuş pek çok hastanın ameliyatının sonucundan memnun kaldığını belirten Günel, “Açık konuşmak gerekirse burun estetiğinin kişiye sağladığı en büyük fayda kişinin görüntüsünden dolayı kendine güvenini yeniden kazanmış olmasıdır. Yerleşik kanıya göre yüz simetrisi eşit olan kişiler daha güzel ve yakışıklıdırlar. Evet, yüze simetrik ve uyumlu bir burna sahip olmak kişinin daha güzel görünmesini sağlıyor. Burun estetiği ameliyatı ile burun düzeltilip yüzdeki simetrik denge yapılandırılıyor. Burun estetiği ameliyatının dış görünüşte sağladığı faydaların yanı sıra çok önemli fonksiyonel faydaları da var. Burun şekline bağlı olarak nefes almakta güçlük çeken hastaların ameliyat sırasında burun kanallarının açılması daha rahat nefes almalarını sağlayacak ve burun fonksiyonları doğru şekilde çalışmaya başlayacaktır. Aynı zamanda kıkırdak deviasyonu ya da burun asimetrisi gibi doğuştan getirilen bir takım rahatsızlıkların ortadan kalkmasına da yardımcı olacaktır” dedi.
Burun estetiğinin riskleri nelerdir?
Burun estetiğinin bazı risklerinden de söz eden Doç. Dr. Günel, “Burun estetiği ameliyatı çoğunlukla burun kemiğinin uygun şekilde kesilmesiyle gerçekleştirildiği için oldukça komplike bir estetik operasyondur. Anesteziye ilişkin birtakım risklerin yanı sıra, burun operasyonunda kanama, enfeksiyon, akıntı, nefes alma güçlüğü ve nadiren koku almada geçici bir kayıp olabilmektedir. Bazı durumlarda hasta iyileşmesi ve benzeri bazı nedenlerden dolayı ya da hastanın istediği ikincil değişiklikler nedeniyle ikinci bir operasyona ihtiyaç duyulabilmektedir. Bu ikinci operasyon asıl ameliyatta elde edilen sonuçları daha da mükemmel hale getirmek amacıyla gerçekleştirilmektedir. İkinci bir operasyon için 6 ila 12 ay arasında değişen bir bekleme süresi olmalıdır” diye konuştu.
Yaş sınırı nedir?
Bayanların ergenlik dönemini erkeklere göre daha erken tamamladıkları için minimum 17 yaşını, erkeklerin ise minimum 18 yaşını doldurmuş olması gerektiğinin altını çizen Günel, “Ancak hastanın ciddi nefes alamama sıkıntılarının olduğu, görüntüsünü psikolojik bir sorun haline getirip günlük hayatına yansıttığı istisna durumlarda daha erken yaşta ameliyat yapılabilmektedir. Eğer operasyonda kemik ve kıkırdağa müdahale edilmeden hastanın şikâyetleri giderilebilir durumda ise yine daha erken yaşta ameliyat yapmak mümkündür. Yarık damak ve dudak denilen doğumsal sorunlar ve ciddi travmalar sonucu fonksiyon kaybı yaşayan vakalarda estetik burun ameliyatı erken yaşta uygulanabilmektedir” dedi.
Hastalar burun estetiği sonrası nelere dikkat etmeli?
Burun ameliyatı olan hastaların, 2 gün süreyle, başını yüksekte tutmak amacıyla en az 2 yastıkla yatmaları gerektiğini açıklayan Doç. Dr. Günel, “Yan tarafa dönük şekilde yatılırsa burun ve göz kapağının altında kalan bölgede şişme oluşacaktır. Bu nedenle 1 hafta baş yukarıda olacak şekilde sırt üstü yatmak en doğrusudur. Hastaların ilk gece göz etrafına ve atelin çevresine soğuk buz uygulaması yapması gerekir. Bu morlukları ve şişlikleri azaltabilir. İlk zamanlarda burundan pembemsi bir akıntının gelmesi olağandır. Burun altına yerleştirilmiş olan gazlı bezin belli aralıklarla değiştirilmesi gerekir. Hastaların yürüyüş yapmasında sakınca yoktur. Ancak ağır egzersiz yapmamaları gerekir. İlk haftanın içinde en fazla 10 kg ağırlık taşınabilir. Baş öne doğru eğilmemeli ve kendilerini zorlayacak eylemler yapılmamalıdır. İlk haftada cinsel ilişki bile sınırlıdır. İlk haftadan sonra hastalar normal aktivitelerini yapabilecek düzeyde iyileşme gösterir.Ameliyattan sonra hastalar sulu yemeklerle beslenmesine başlayabilir. Burun tıkanıklığı olursa katı besinler daha zor yutulabilir. İlk haftayla birlikte koku alma düzeni yerine gelir. Hastanın daha hızlı toparlanması için bol su içmesi gerekir. Ödemi azaltacak maydanoz, yeşil çay gibi yiyeceklerde tavsiye edilir. Hastalara taburculuk sonrası antibiyotik, ağrı kesici, alerji hapı, burun yıkama solüsyonları ve burun ucu için merhem reçete edilmektedir. Hastaların bu ilaçları düzenli olarak kullanması gerekmektedir. Ameliyattan sonraki gün doktor hastanın durumunu değerlendirir. Sorun bulunmuyorsa, hasta taburcu edilir. Bundan sonra tamponların çıkarılacağı 3-4 gün sonra ve burun sırtına yerleştirilen atelin çıkarılacağı 5-7 gün sonra doktora gidilmesi gerekir. Hastaların sonraki doktor ziyareti ameliyattan bir ay sonra olur. Bu ziyaretlere hastalar mutlaka uymalıdır. Yüzdeki ve burundaki şişlikler zaman içinde kaybolur. Burundan plastik atel alındıktan sonra şişliklerdeki iyileşme daha hızlı gerçekleşir. Üst dudak ve yanakların şişliği 2 haftada etkisini azaltır. Burun ucundaki şişlik kapalı teknikle yapılmış olan ameliyatlarda hızlı iyileşir. Burun çevresinde, yanaklarda ve göz kapaklarındaki morarma normal sonuçtur. Bunlar 2 haftada azalır. Çalışan hastalar bunları kozmetik ürünlerle örtebilirler. Burun temizliği yapıldıktan sonra hastaların daha iyi nefes alması onları rahatlatır” diye konuştu.
