Aydın’ın 17 ilçesinde yapılan 2026 yılı leylek sayımlarında 447 yuvada 894 ak leylek tespit edilirken, geçen yıla göre 76 bireylik artış kaydedildi.
Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) tarafından Aydın’ın 17 ilçesime bağlı 104 köy ve kırsal alanda gerçekleştirilen 2026 yılı leylek sayımları tamamlandı. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, çalışmalara ilişkin yaptığı açıklamada bu yıl popülasyonda artış yaşandığını belirtti. Yapılan sayımlarda, geçmiş yıllarda 16 ilçede görülen leyleklerin bu yıl Kuşadası’nda da görülmesiyle birlikte ilk kez Aydın’ın tüm ilçelerinde kayıt altına alındığı belirtildi. Kent genelinde 447 yuvada toplam 894 ak leylek tespit edilirken, ayrıca 2 kara leylek yuvası da kayıtlara geçti. Geçtiğimiz yıla göre ak leylek sayısında 76 bireylik artış yaşanmasının ise sevindirici bir gelişme olduğunu ifade eden EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, leyleklerin en yoğun görüldüğü bölgeler arasında Kuyucak, Bozdoğan, Nazilli, Köşk, Yenipazar, İncirliova, Koçarlı ve Söke ilçelerinin öne çıktığını ve bu yıl en fazla leyleğin görüldüğü yerin de Azizabat Mahallesi olduğunu belirtti. Geçen yılın lideri olan Yamalak Mahallesi ise bu yıl ikinci sırada yer aldı. Geçmiş yıllara göre Çakırbeyli ve Ovakaraağaç mahallelerinde ciddi düşüş görüldüğünün altını çizen Sürücü; "Almanya’daki NABU biyologlarından Hans-Jürgen Stork tarafından 1969 yılında Germencik’e bağlı Ovakaraağaç’ta yapılan araştırmalarda 50’nin üzerinde yuva tespit edildiği biliniyor. Aynı bölgede Hans-Jürgen Stork ile birlikte 2013 yılında yaptığımız çalışmada 18 yuva belirlenmişti. Bu yıl ise yuva sayısının yalnızca 4’e düşmesi, kırsal ekosistemlerde bazı bölgelerde yaşanan değişimin ne kadar hızlı ilerlediğini açıkça ortaya koyuyor. Bu düşüşlerin nedenlerinin ortaya çıkarılması amacıyla bilim insanlarıyla birlikte yeni araştırmalar yapılması için girişimlerde bulunacağız. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş ve ekibiyle birlikte leylek halkalama çalışmalarının sürdürülmesi için yeni bir çalışma başlatılacak" şeklinde konuştu.
"Yuvalarda büyüyen her yavru, biyolojik çeşitliliğin geleceğini temsil ediyor"
Yuvaların büyük kısmının elektrik direklerine kurulduğunu ifade eden Sürücü, 240 yuvanın demir platformlar üzerinde, 165’inin platformsuz direklerde, 26’sının yüksek gerilim hatlarında, 4’ünün bacalarda ve 12’sinin cami kubbelerinde bulunduğu tespit ettiklerini söyledi. Elektrik hatları üzerinde bulunan riskli yuvalara demir platformlar yerleştirilerek leyleklerin güvenliğinin artırıldığını sözlerine ekleyen Sürücü; "Yuvalarda genellikle 3-5 yavru görülürken, kuluçka sürecinin tamamlanmasıyla birlikte yavru sayılarının daha da artması bekleniyor. Ancak yuvalarda görülen plastik, ip, kumaş ve benzeri insan kaynaklı atıklar yavrular için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Bu maddeler yavruların sakatlanmasına ve ölümlerine neden olabiliyor. İçinden elektrik telleri geçen ve ciddi tehdit oluşturan yuvalara demir platform takılarak leyleklerin güvenliği sağlandı. Sayım çalışmaları sırasında köylerde yaşayan vatandaşlarla leylekler üzerine uzun sohbetler edildi, eski hikayeler, hatıralar ve yaşanmışlıklar paylaşıldı. Köylüler, leylekleri adeta ailelerinden biri gibi gördüklerini, gün boyu onları izlemenin kendilerine huzur verdiğini anlattılar. Yavrularıyla birlikte göçe çıktıklarında ise köyün sessizleştiğini, içlerinde derin bir boşluk kaldığını söylediler. Leylekler, sulak alanlardan, tarım arazilerinden taşıdıkları kurbağa, balık, yılan ve çeşitli canlılarla yavrularını beslerken, çekirge ve danaburnu gibi tarımsal zararlıları tüketmeleri nedeniyle doğal yaşamın olduğu kadar tarımın da önemli destekçileri arasında yer alıyor. Bugünlerde yuvalarda büyüyen her yavru, aslında kırsal yaşamın, sulak alanların ve biyolojik çeşitliliğin geleceğini temsil ediyor. Leyleklerin gökyüzünden eksildiği bir coğrafyada, doğanın sesi de giderek azalacaktır. Yavruların büyüme aşamasında olduğu bugünlerde, çocuklu ailelerin leyleklerin bulunduğu köylere giderek çocuklarını doğayla buluşturması büyük önem taşıyor. Çocukların leyleklerin besin arayışlarını ve yavrularını nasıl büyüttüklerini gözlemlemeleri, doğayı tanımaları açısından unutulmaz bir deneyim olacak, doğayı tanıyan çocuklar, gelecekte onu koruyan bireylere dönüşecektir" dedi.
