KÜRTÇE TARİH BELGESELİ TAMAMLANDI

Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgelerinin tarihini ve kültürel değerlerini Kürtçe olarak belgeleyen "Demek Ji Dema" (Geçmişe Doğru) adlı belgesel film, çekimlerin başladığı 2011 yılının Nisan ayından 8 ay sonra gösterime hazır duruma geldi.
Prof. Dr. Sedat Cereci’nin 9 kişilik bir ekiple yaptığı çekimler sırasında, 20. yüzyılın başlarında doğan 89 yaşındaki Halil Zengin, 80 yaşındaki Hamza Yıldırım ve Nasibe Özdemir’le yapılan görüşmelerde, yaklaşık 80 yıl önce Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin koşulları, ekonomik yapı, insan ilişkileri, kültürel ortam, başkentte yaşananların yöreye yansımaları, Türkiye’deki gelişmelerin değerlendirmesi, yaşlı kuşakların gençlere bakışı dile getirildi. Batman’ın Hasankeyf, Gercüş ve Siirt’in Kurtalan
ilçelerinde yaşayan canlı kaynaklarla yapılan Kürtçe sözlü tarih görüşmelerinin filme kaydedilmesiyle yöre tarihinde yaşananlar, resmi tarihe kaydedilmeyen bilgiler ve bilinmeyenler belgelendi.
Koordinatörlüğünü öğretim görevlileri Orhan Zengin ve Ali Kemal Ceylan’ın üstlendiği belgesel filmde; Tarkan Demir kameraman ve kurgu operatörü, Nuri Abaşlıoğlu teknik yönetmen, Emine Polat, Nuray Yılmaz ve Halit Kavak ise teknik düzenleme sorumlusu olarak görev yaptı. Uluslararası üne sahip Kürt müzisyen Aram Tigran’ın müzikleriyle kurgulanan film, yurt dışındaki festivaller için İngilizce altyazıyla da hazırlandı.
Kürt kökenli vatandaşlarla yapılan görüşmelerde, Türkiye’de yaşanan siyasi değişimlerle kültürel yapının da değiştiğine, insanların yaşama ve dünyaya bakışlarından beklentilerine kadar hemen hemen tüm alanlarda dönüşüm yaşandığına, teknolojik olanaklar gelişirken insancıl değerlerin azaldığına ve çatışmaların arttığına dikkat çekildi. Modern pek çok olanağın yokluğuna, yoksulluğa, ulaşım ve haberleşme konularındaki sıkıntılara rağmen geçmiş dönemlerde insanların büyük bir huzursuzluk içinde olmadığının
vurgulandığı sözlü tarih görüşmelerinde, manevi duyguların ve geleneksel insan ilişkilerinin toplumsal yapıyı diri ve sağlam tutmada büyük rol oynadığı belirtildi.
20. yüzyılda yaşanan savaşlara, ekonomik bunalımlara, yokluklara rağmen insanların eskiden birbirlerine yardımcı olduklarını, birbirlerini koruduklarını, birbirlerinin sıkıntılarını gidermek için çabaladıklarını belirten canlı tarih kaynaklarının, o dönemlerde toplumun samimi insan ilişkileri ve manevi değerlerle sürekliliğini koruyabildiğini anlattıkları bildirildi. Katırlarla yapılan seyahatlerden, büyük ailelerin bir arada oturduğu akşamlarda anlatılan efsanelerden, yaşlıların kendi aralarında
yaptıkları samimi şakalardan, zorlu hac yolculuklarından söz edilen film çekimlerinde, samimiyete dayalı insan ilişkilerinin ön plana çıkarıldığı öğrenildi.
Öte yandan sözlü tarih çalışmalarını 2010 yılından bu yana filmle belgeleyen Prof. Dr. Sedat Cereci’nin; Van’ın son 60 yıllık tarihini konu edinen "Yolsuz Yolun Yolcusu", Batman’da petrolün bulunması üzerine Batman kentinin kuruluşunu konu edinen "Yola Çıktım Mardin’den", Hatay’ın Fransız işgalinden kurtulması ve Atatürk’ün İskenderun’a gelişini konu edinen "Geçmişe Doğru" adlı filmleri çektiği bildirildi. Çektiği belgesel filmlerle uluslararası festivallere katılan Prof. Dr. Sedat Cereci; 2007 yılında
tandır ekmeğinin yapılışını konu edinen "Fiery Mysterious Hole" (Ağzı Açık Alamet) adlı filmle, 2009 yılında Van’daki Hıdırellez geleneğini konu edinen "Silent Wish" (Sessiz Dilek) adlı filmle, 2010 yılında Kürt kültüründe Nevruz kutlamalarını konu edinen "Adam’s Festival" (İnsanın Bayramı) adlı filmle, 2011 yılında Van’da yaşayan Küresinliler adlı topluluğun İran’dan Van’a göçünü konu edinen "Yestikan’dan Van’a" adlı filmle uluslararası festivallerde yer aldı.