EKONOMİ - 01 Aralık 2023 Cuma 10:24

Kültür harcamaları yüzde 88,1 arttı

A
A
A
Kültür harcamaları yüzde 88,1 arttı

Kültür harcamaları 2022 yılında 2021 yılına göre %88,1 artarak 149 milyar 620 milyon 769 bin TL oldu. Kültür harcamalarının, gayrisafi yurt içi hasılaya oranı 2022 yılında %1,0 olarak gerçekleşti.


Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) 2022 yılı itibarıyla Kültür Ekonomisi ve Kültürel İstihdam İstatistikleri verilerini açıkladı. Buna göre, geçtiğimiz sene kültür harcamalarındaki artış yüzde 88.1 oldu.


Genel devlet kültür harcamalarının payı %59,9 oldu


2022 yılında toplam kültür harcamaları içinde genel devlet harcamalarının payı %59,9 oldu. Genel devlet kültür harcamaları önceki yıla göre %115,0 artarak 89 milyar 658 milyon 436 bin TL olurken, harcamaların %70,0’i merkezi devlet bütçesinden gerçekleşti. Genel devlet kültür harcamalarında en yüksek pay %17,5 ile mimarlık alanında oldu.


Hanehalkı kültür harcamasının %23,5’i diğer kültür hizmetlerine yapıldı


Hanehalklarının 2022 yılında gerçekleştirdiği kültür harcamalarında; diğer kültür hizmetleri %23,5, televizyon ve ekipmanı %18,6 ve veri işlem ekipmanları %17,8 paya sahip oldu.


Kültürel sektörlerin faktör maliyetiyle katma değeri %100,9 arttı


Kültürel sektörlerde faaliyet gösteren girişimlerin faktör maliyetiyle katma değeri %100,9 artarak 55 milyar 761 milyon 289 bin TL oldu. Katma değerin %22,1’i kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması, %13,8’i sinema filmi, video ve televizyon programları yapımcılığı, ses kaydı ve müzik yayımlama faaliyetleri ve %11,9’u mücevher ve benzeri eşyaların imalatı alanında faaliyet gösteren girişimler tarafından üretildi.


Kültürel mal ihracatı %105,2 artarken, kültürel mal ithalatı %110,9 arttı


Kültürel mal ihracatı bir önceki yıla göre %105,2 artarak 178 milyar 596 milyon 215 bin TL olurken, kültürel mal ithalatı bir önceki yıla göre %110,9 artarak 79 milyar 774 milyon 071 bin TL oldu. Kültürel mal ihracatının toplam mal ihracatı içindeki payı 2022 yılında %4,2 olurken, kültürel mal ithalatının toplam mal ithalatı içindeki payı %1,3 oldu.


Kültürel istihdam %6,2 arttı


Kültürel istihdam 2022 yılında bir önceki yıla göre %6,2 artarak 682 bin kişi oldu. Kültürel istihdamda olanların %61,0’i 30-54 yaş grubunda, %29,2’si 15-29 yaş grubunda, %9,9’u ise 55 ve daha yukarı yaş grubunda yer aldı.


Kültürel istihdamda olanların %38,3’ünü yükseköğretim mezunları oluşturdu


Kültürel istihdamda olanların %38,3’ünü yükseköğretim mezunları, %35,9’unu lise altı eğitimliler, %25,8’ini ise lise ve dengi meslek okulu mezunu olanlar oluşturdu.


Kültürel istihdamın %60,6’sı ücretli, maaşlı veya yevmiyeli olarak çalıştı


Kültürel istihdamda olanların, %60,6’sı ücretli, maaşlı veya yevmiyeli çalışırken, %39,4’ü işveren, kendi hesabına veya ücretsiz aile işçisi olarak çalıştı. Kültürel istihdamda olanların %76,6’sı tam zamanlı çalışırken, %23,4’ü yarı zamanlı çalıştı. Kültürel istihdamda yer alan kişilerin haftalık ortalama normal çalışma süresi 38,7 saat oldu.


El sanatları çalışanlarının payı %40,4 oldu


Kültürel istihdamın %90,0’ını kültürel meslek alanlarında, %10,0’unu ise kültürel olmayan meslek alanlarında çalışanlar oluşturdu. Kültürel istihdamda olanların %40,4’ünü el sanatları çalışanları, %19,3’ünü mimar, planlamacı ve tasarımcılar, %9,7’sini sanatçılar ve sahne sanatçıları, %7,4’ünü ise sanat ve kültür ile ilgili yardımcı profesyonel meslek mensupları oluşturdu.


Mimarlık ve uzmanlaşmış tasarım faaliyetlerinin payı %9,5 oldu


Kültürel faaliyet alanlarına göre; mimarlık ve uzmanlaşmış tasarım faaliyetlerinde çalışanların toplam kültürel istihdam içindeki payı %9,5, sanatlar, gösteri sanatları ve eğlence faaliyetlerinde çalışanların payı %5,3, sinema filmi, video ve televizyon programları yapımcılığı, ses kaydı ve müzik yayımlama faaliyetlerinde çalışanların payı ise %4,1 oldu.


Bunlar Da İlginizi Çekebilir
İstanbul Nisan’da en çok doğalgaz ve ilgili abonelikler pahalandı Nisan ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla birlikte fiyatı en çok artan ve azalan ürünler belli oldu. Buna göre, geçen ay yüzde 44,47 fiyat artışı görülen doğalgaz ve ilgili abonelikler en fazla pahalanan ürün olurken, en fazla ucuzlayan ise yüzde 11,14 azalışla yumurta oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi verilerini açıkladı. Buna göre, TÜFE’deki değişim 2026 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 4,18 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 14,64 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32,37 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 32,43 artış olarak gerçekleşti. Nisan ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla söz konusu ayda fiyatı en çok artan ve azalan ürünler belli oldu. Nisan ayında en fazla fiyat artışı yüzde 44,47 ile doğalgaz ve ilgili abonelikler ile ilgili ürünlerde yaşandı. En çok ucuzlayan ise yüzde 11,14 ile yumurta oldu. En fazla fiyat artışı yaşanan bazı ürünler; hava yolu ile yurt içi yolcu taşımacılığı yüzde 19,32, elektrik yüzde 16,90, hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı yüzde 16,79, kişisel ulaşım araçları için diğer yakıtlar yüzde 15,46, hurma, incir ve tropikal meyveler yüzde 14,63 oldu. En çok ucuzlayan bazı ürünler; buz, dondurma ve buzlu şerbet (sorbe) yüzde 1,29, içecek hazırlamada kullanılan küçük aletler yüzde 1,21, birinci el motorlu taşıtlar yüzde 1,12, yiyecek pişirme ve işlemede kullanılan küçük aletler yüzde 0,96, bisikletler yüzde 0,93 olarak gerçekleşti.
Denizli Denizli’de kadın emeği ekonomiye dönüşüyor Denizli Büyükşehir Belediyesi’nin kadın girişimcileri desteklemek ve yerel üretimi canlandırmak amacıyla hayata geçirdiği "Büyükşehirle Üreten Kadınlar Festivali", 8-10 Mayıs tarihleri arasında Denizli Büyükşehir Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek. Denizli Büyükşehir Belediyesi Kent Konseyi tarafından organize edilen ve ilk halkası Şubat ayında büyük bir başarıyla tamamlanan festival, kadınların ekonomik bağımsızlıklarını güçlendirmek adına yeniden sahne alıyor. Üreten, emek veren ve hayallerini kazanca dönüştürmek isteyen kadınları odağına alan bu organizasyon; takıdan el sanatlarına, gıdadan hazır giyime, ev tekstilinden özgün tasarım ürünlerine kadar toplam altı farklı kategoride geniş bir yelpazeye ev sahipliği yapacak. Denizli Büyükşehir Kongre ve Kültür Merkezi’nde üç gün boyunca sürecek olan etkinlik, kadın emeğinin görünür kılındığı bir platform olma özelliği taşıyor. Büyükşehir’den ücretsiz stant desteği Kadın üreticilerin üzerindeki mali yükü hafifletmek amacıyla kurgulanan festivalde, katılımcılara toplam 258 stant tamamen ücretsiz olarak tahsis edildi. Geçtiğimiz yılın Kasım ayında resmi internet sitesi üzerinden alınan başvuruların ardından, 15 Aralık 2025 tarihinde Mehmet Gazi Salonu’nda gerçekleştirilen kura çekimi ile katılımcılar belirlenmişti. Kadın girişimciler, festival süresince doğrudan tüketiciyle buluşarak pazar ağlarını genişletme fırsatı yakalayacak. Festival coşkusu Tuğba Ger ile başlayacak Şehrin kültürel hayatına da canlılık getirecek olan festivalin açılış konuğu, Türk Halk Müziği’nin güçlü sesi Tuğba Ger olacak. 8 Mayıs Cuma günü saat 12.00’de usta sanatçının katılımıyla gerçekleşecek açılış töreniyle başlayacak olan üç günlük program; birbirinden eğitici atölyeler, ilham veren başarı hikayelerinin paylaşıldığı söyleşiler ve her yaş grubuna hitap eden çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapacak. Açılış töreninin ardından saat 14.00’te Tuğba Ger, 9 Mayıs Cumartesi günü saat 15.00’te Elif Buse Aşan, 10 Mayıs Pazar günü saat 17.00’de Aydanur’un da sahne alacağı festival, Denizlililerin buluşma noktası olacak. Festival alanı, üç gün boyunca saat 11.00-21.00 saatleri arasında ziyaretçilerini ağırlayacak. Başkan Çavuşoğlu’ndan davet Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı Bülent Nuri Çavuşoğlu, festivalin şehrin sosyal ve ekonomik dokusu için taşıdığı öneme dikkat çekerek tüm vatandaşları bu anlamlı buluşmaya davet etti. Başkan Çavuşoğlu demecinde şu ifadelere yer verdi: "Bizim önceliğimiz, bu şehrin her bir bireyinin, özellikle de kadınlarımızın hak ettiği değeri görmesi ve üretim güçlerinin desteklenmesidir. Kadının emeği, bir şehrin bereketidir. ‘Büyükşehirle Üreten Kadınlar Festivali’ ile kadınlarımızın sadece el emeklerini değil, aynı zamanda azimlerini ve başarılarını da kutluyoruz. Tüm hemşehrilerimi festivalimize katılmaya, kadınlarımızın el emeği göz nuru eserlerini görmeye ve onlara destek olmaya davet ediyorum."