TEKNOLOJİ - 06 Mayıs 2026 Çarşamba 15:46

TUSAŞ ile TEI arasında İHA motor tedarikine yönelik stratejik anlaşma sağlandı

A
A
A
TUSAŞ ile TEI arasında İHA motor tedarikine yönelik stratejik anlaşma sağlandı

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından millî imkanlarla geliştirilen ANKA Orta İrtifa-Uzun Havada Kalışlı İHA sistemi ile AKSUNGUR Yüksek Faydalı Yük Kapasiteli İHA için önemli bir karara imza atıldı. TUSAŞ tarafından geliştirilen İHA sistemleri için 100 adetlik TEI-PD170 Turbodizel motoru için tedarik sözleşmesi imzalandı.


Türkiye’nin İnsansız Hava Aracı ailesinde yer alan ve ihraç edilerek sınırlarımızın dışında da başarılarını kanıtlayan ANKA ve AKSUNGUR için stratejik bir işbirliğine imza atıldı. TUSAŞ, TEI ile ANKA ve AKSUNGUR programları kapsamında ihtiyaç duyulan 100 adet TEI-PD170 motorunun tedarikine yönelik sözleşme imzaladı. İmza töreni, sektörün en prestijli organizasyonlarından SAHA 2026’da gerçekleştirildi.


Daha önce gerçekleştirilen anlaşmalar doğrultusunda, bugüne kadar ANKA ve AKSUNGUR insansız hava araçları için 40 adet TEI-PD170 motoru teslim edilmişti. Yerli ve millî imkanlarla geliştirilen TEI-PD170 motorlarının entegre edildiği AKSUNGUR platformu ise ilk kez Aralık 2025’te envantere kazandırılmıştı. TEI-PD170 motoruna sahip platformların teslimat süreci ise planlanan takvim doğrultusunda kesintisiz şekilde devam ediyor.


TEI tarafından geliştirilen Türkiye’nin ilk millî turbodizel havacılık motoru TEI-PD170, sahip olduğu ileri teknik kabiliyetlerle öne çıkıyor. 3 bin 600 saatlik motor ömrünün yanı sıra, görev irtifasına daha hızlı tırmanma, daha yüksek irtifalara erişim kabiliyeti, yüksek elektrik üretim kapasitesi ve verimli yakıt tüketimi gibi avantajlar sunan motor, platform performansına doğrudan katkı sağlıyor. Motor, yerli kaynak ve iş gücü ile üretilebilmesi sayesinde dışa bağımlılığın azaltılması ve sürdürülebilir tedarik zincirinin oluşturulması açısından da stratejik önem taşıyor.


Bu iş birliği, Türkiye’nin havacılık motorları alanındaki yetkinliğini güçlendirirken, millî platformların yerlilik oranını artırma ve uluslararası pazardaki rekabet gücünü yükseltme hedeflerine önemli katkı sunacak.



TUSAŞ ile TEI arasında İHA motor tedarikine yönelik stratejik anlaşma sağlandı

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Diyarbakır Akdeniz anemisi, erken tanı ve doğru takiple kontrol altına alınıyor Memorial Diyarbakır Hastanesi Hematoloji Bölümünden Prof. Dr. Vekfi Gürhan Kadıköylü, Akdeniz anemisinin doğru tanı, düzenli takip ve uygun tedavi ile hastaların yaşam kalitesinin önemli ölçüde artırılabileceğini söyledi. Genetik geçişli bir hastalık olan talasemide taşıyıcılığın erken dönemde tespit edilmesi büyük önem taşıyor. Memorial Diyarbakır Hastanesi Hematoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Vekfi Gürhan Kadıköylü, doğru tanı, düzenli takip ve uygun tedavi ile hastaların yaşam kalitesinin önemli ölçüde artırılabileceğini vurguladı. Talasemilerin, otozomal resesif geçiş gösteren, eritrosit (kırmızı kan hücrelerine) kırmızı rengini veren protein yapısındaki hemoglobin zincirlerinden birinin veya bir kaçının hatalı sentezi sonucu ortaya çıkan hipokrom mikrositer anemi ile karakterize bir grup hastalık olduğunu belirten Prof. Kadıköylü, "Talasemi, alfa, beta, gama, delta olarak tanımlanan hemoglobin zincirinin veya zincirlerinin az sayıda veya hiç yapılamaması ile oluşur. Alfa zincir yapımı azlığı alfa talasemiye, beta zincir yapım azlığı beta talasemiye neden olmaktadır. Dünya nüfusunun yüzde 3’ü beta talasemi taşıyıcısı, Güneybatı Asya’da nüfusun yüzde 5-10’u alfa talasemi taşıyıcısıdır. Ülkemizde Çukurova, Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde talasemi taşıyıcılığı çok sıktır" dedi. "Sessiz taşıyıcı hematolojik olarak normal iken talasemi minörda (taşıyıcı, heterozigot) hafif hipokrom mikrositer anemi görülür" diyen Kadıköylü, "Talasemi taşıyıcılığında herhangi bir yakınma olmaz iken tedaviye gerek yoktur. Genetik danışmanlık mutlaka verilmeli ve hasta anne, baba ve kardeşleri taşıyıcılık yönünden taranmalıdır. Talasemi intermediada (hasta, homozigot) kan transfüzyonu ihtiyacı çok değildir ancak orta derecede bir anemi mevcut olup anemiye bağlı halsizlik, çabuk yorulma, çarpıntı ve efora toleranssızlık ortaya çıkabilir. Hemoglobin düzeyi 6-10 g/dl arasında olup enfeksiyon, cerrahi gibi durumlarında kan transfüzyonu gerekir. Sarılık, dalak büyüklüğü, idrar renginde koyulaşma, yüzdeki ve uzun kemiklerdeki değişiklikler, demir emiliminin artışı ve sık kan transfüzyonuna bağlı olarak kalp, karaciğerde ve diğer organlarda demir birikimi nedeniyle çeşitli bulgular görülür" diye konuştu. Talaseminin majorda klinik bulguların genellikle 6 ay-2 yaş arasında ortaya çıktığını aktaran Kadıköylü, "İlk 4-6 ayda anemiye bağlı bulgular görülür. Solukluk, kısa boy, yüz kemikleri çıkık görünümlü, baş büyüktür, büyüme geriliği, karında şişlik, sarılık, karaciğer ve dalak büyüklüğü, kemik kırıkları tespit edilir. Bu hastalar küçük yaşlardan itibaren kan transfüzyonlarına bağımlıdır. Talasemi tanısında rutin hemogram (hemoglobin ve hematokrit düşüklüğü, bunlarla uyumsuz olarak eritrosit sayısında yükseklik, hipersplenizm gelişirse lökosit ve trombosit sayısında düşüklük), periferik yayma (hipokromi, mikrositoz, bazofilik noktalanma, eritrosit öncül hücrelerinin görülmesi), demir parametreleri (demir ve demir doygunluğunda normallik/artış, normal/yüksek ferritin düzeyleri) yardımcıdır. Ancak tanı hemoglobin elektroforezinde hemoglobin yapımına bağlı olarak HbA azalması, HbA2 ve HbF artışı tespit edilir. Genetik olarak mutasyonlar tespit edilebilirir" şeklinde konuştu. Talasemili hastalarda kan transfüzyonun amacının doku oksijenlenmesini sağlamak olduğunu kaydeden Prof. Kadıköylü, "Büyümeyi engellemeyecek, kemik iliğindeki yetersiz kan yapımını baskılayabilecek hemoglobin düzeyinin sağlanmasıdır. Hemoglobin düzeyinin 9-10 g/dl’nin altına düşürmemek için taze eritrosit süspansiyonları verilmelidir. Talasemide demir şelasyon tedavisi vücutta demir birikiminin önlenmesi, mevcut demir birikiminin azaltılması ve böylece artmış vücut demir birikimine bağlı gelişen kalp (en sık ölüm nedenidir, göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, ritm bozukluğu), karaciğer (siroz ve kanser), endokrin (gelişme-büyüme geriliği, kemik gelişimde zayıflık, kırıklar, ergenlikte gecikme, hipogonadizm, tiroid ve paratiroid bezinde yetersiz çalışma, diyabetes mellitus), enfeksiyonlara yatkınlık gibi komplikasyonların önlenmesidir. Demir birikiminin önlenmesi ve takip için serum ferritin düzeyi (1000 ng/ml’nin altında tutulmalı) izlenmelidir. Karaciğer ve kalpte demir birikiminin tespit edilmesi için magnetik rezonans (MR) incelemesi gereklidir. Demir şelasyonu için desferrioksamine (pompa ile kullanılmaktadır, günümüzde çok tercih edilmemektedir), deferiprone (ağızdan kullanılır, kan değerlerinde kısmi düşüklük yapabilir) ve deferasiroks (ağızdan kullanılır, en çok tercih edilen ilaçtır, böbrek fonksiyonları izlenmelidir) gibi ilaçlar kullanılmaktadır" dedi. Splenektominin çocuklarda ölümcül enfeksiyon riski nedeniyle erken çocukluk çağında önerilmemekte olduğunu söyleyen Kadıköylü, "5 yaşından sonra yapılmalıdır. Splenektomiden 3-6 hafta önce pnömokok, hemofilus influenza, meningokok aşıları yapılmalı, splenektomi sonrasında antibiotik proflaksisi kullanılmalıdır. Kemik iliği (kök hücre) nakli talasemide tek kesin tedavi şeklidir. Bütün talasemi majör hastalarına tanı sonrası sağlıklı kardeşi varsa doku grupları (HLA) araştırılmalı, donörü olma ihtimali değerlendirilmelidir. HLA uygun kardeşten donör bulma şansı yaklaşık %25’tir. Kök hücre nakli kemik iliği, periferik kan, göbek kordon kanından yapılabilir. Karaciğer büyüklüğü ve biyopsi fibrozis varlığı, şelasyon tedavisine uyuma göre hastalar kök hücre nakli açısından sınıflandırılarak risk değerlendirilmesi yapılır. Talasemide en önemli nokta koruyucu/önleyici tıptır. Eğitimler okul çağında başlanmalı ve evlilik öncesi taramalar yapılmalıdır. Talasemi taşıyıcısı olan anne-babalara genetik danışmanlık verilmelidir. Prenatal tanı için fetal kan örnekleri 19-20. haftada, amniyosentez 16-20. haftalarda, koryon-villus örnekleri 10-11. haftada DNA analizi yapılır" ifadelerini kullandı.
Edirne Edirne’de çeltiğin geleceği masaya yatırılıyor Edirne’de, Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğü öncülüğünde düzenlenen uluslararası çeltik çalıştayı başladı. Üç gün sürecek organizasyonda çeltik üretimindeki güncel gelişmeler ve karşılaşılan sorunlar ele alınıyor. Edirne Ticaret Borsası’nda gerçekleştirilen ve "Çeltik Üretiminde Güncel Gelişmeler ve Zorluklar" başlığını taşıyan çalıştay, sektör temsilcileri, akademisyenler ve üreticileri bir araya getirdi. Açılış programı saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı, sinevizyon gösterimi ve protokol konuşmalarıyla devam etti. Katılımcılar stantları gezerek sektördeki yenilikleri inceleme fırsatı buldu. Toplantılarda Türkiye’deki çeltik üretiminin önemli bölümünün Edirne’de gerçekleştirildiğine dikkat çekildi. Özellikle İpsala Ovası’nın üretimdeki yüksek payı vurgulandı. Açılışta konuşan Vali Yunus Sezer, Türkiye’de üretilen çeltiğin yaklaşık yüzde 43’ünün Edirne’de üretildiğini, bunun yüzde 25’inin ise İpsala’dan karşılandığını belirtti. Edirne’nin çeltiğin başkenti olduğunu vurgulayan Sezer, yaklaşık 500 bin dekarda üretim yapıldığını ifade etti. Küresel ölçekte yaşanan iklim krizine de değinen Sezer, belirsizliklerin tarımı doğrudan etkilediğini söyledi. Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Şerafettin Çakal, bitkisel üretimde toprak, su ve tohumun hayati önem taşıdığını belirterek, çeltiğin dünya beslenmesinde önemli bir yer tuttuğunu ifade etti. Çakal, Türkiye’nin çeltik üretiminde dünyada 5. sırada yer aldığını, üretimin büyük bölümünün Edirne ve çevresinde yoğunlaştığını söyledi. Dayanıklı ve verimli çeşitlerin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti. Edirne İl Tarım ve Orman Müdürü İslam Köse, tarımın yalnızca üretim değil aynı zamanda stratejik bir güç olduğunu belirterek, çeltiğin ekonomik değerinin yanı sıra gıda güvenliği açısından kritik rol oynadığını vurguladı. Köse, Edirne’nin Türkiye çeltik üretiminin yaklaşık yüzde 40’ını karşıladığını ifade etti. Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Adnan Tülek de Türkiye’nin çeltik veriminde dünya sıralamasında 5’inci olduğunu belirterek, ortalama verimin 800 kilogram seviyesinde olduğunu söyledi. Tülek, yeni çeşitler ve teknolojik gelişmelerle verimin arttığını, enstitü bünyesinde 85 çeşidin tescil edildiğini kaydetti. Konuşmaların ardından oluşturulan alanlar gezilerek çalışmalarla ilgili yetkililerden bilgi alındı. Çalıştay çerçevesinde teknik sunumlar sürerken oluşturulan alanlarda çeltik çeşitleri de sergilendi. Edirne Ticaret Borsası’nda gerçekleştirilen program 8 Mayıs’a kadar devam edecek.