SAĞLIK - 16 Kasım 2025 Pazar 11:15

Giresun’dan tıp literatürüne yeni bir yaklaşım: "Karadeniz PEG Kuralı"

A
A
A
Giresun’dan tıp literatürüne yeni bir yaklaşım: "Karadeniz PEG Kuralı"

Demans hastalarının beslenme tedavisinde tıp literatürüne giren yeni yöntem Giresun Eğitim Araştırma Hastanesinde geliştirildi. Geliştirilen bu yeni yöntemle demans tedavisinde güvenli beslenme imkanı sunuyor.


Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji ABD Başkanı Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger, demans hastaları için geliştirdikleri yeni tedavi yöntemini tıp liratatürne Karadeniz PEG kuralı olarak geçirdiklerini açıkladı.


Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Anabilim Dalı (ABD) Başkanı Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger, modern çağın en yaygın nörolojik hastalıklarından olan Alzheimer tipi demans ve diğer demans türlerinde hastaların en büyük problemlerinden birinin beslenememe, yutamama, yutmayı unutma veya aspirasyon riskine bağlı ölümcül komplikasyonlar olduğunu belirtti.


Demans hastalarının uzun dönem beslenme desteğinde kullanılan Perkütan Endoskopik Gastrostomi (PEG) işlemini yıllardır uyguladıklarını hatırlatan Dülger, dünyada eksikliği bulunan önemli bir klinik ihtiyaca yanıt verecek yeni bir değerlendirme sistemi geliştirdiklerini açıkladı.


Prof. Dr.Dülger, "PEG uygulanacak hastalarda nörolojik endikasyonların yanı sıra dahiliye ve gastroenteroloji açısından ek bir değerlendirme yapılabilir mi sorusundan yola çıktık. Bu doğrultuda, karaciğer yağlanmasının olmaması ve fibrozis skorunun düşük olması gibi iki temel ultrasonografik kriteri esas alan yeni bir skorlama sistemi oluşturduk.


Bu çalışmayı, ‘Karadeniz PEG Kuralı (Karadeniz PEG Rule)’ adıyla uluslararası bilimsel platformda sunduk ve bildiri kabul edildi. Yaklaşık 150 hasta üzerinde bir yıllık veri ile oluşturduğumuz bu sistemin sonuçları oldukça tutarlı. PEG uygulanan hastalarımızın hiçbirinde anlamlı karaciğer yağlanması veya yüksek fibrozis skoru bulunmadığını gördük.


Dahiliye ve gastroenteroloji uzmanları olarak, nöroloji ile konsültasyon yapıldıktan sonra hastaya PEG uygulanmasına yönelik daha bilimsel ve objektif bir karar mekanizması oluşturmuş olduk. Bu kriter zincirini artık bir klinik doktrin haline getirdik ve dünya tıbbına ilk kez entegre etmiş bulunuyoruz" dedi.


"Bulgularımız klinik açıdan doğru olduğunu gösterdi"


Gastroenteroloji uzmanı Dr. Gökhan Aydın, çalışmanın tek merkezli olmasına rağmen oldukça güçlü klinik veriye dayandığını vurguladı.


Demans ve Alzheimer hastalarının çoğunun uzun süreli yataklı bakım gerektirdiğini belirten Aydın, "Bu hastalara PEG endikasyonunu çoğunlukla nöroloji uzmanları koyuyor ve kararlar çoğu zaman refleks kaybı, geçirilmiş serebrovasküler olay veya belirgin nörolojik sekeller üzerine kuruluyordu.Ancak literatürde, bu hastalara PEG uygulanmasına yönelik net bir biyokimyasal veya radyolojik kriter seti bulunmuyordu. Biz de kendi hastalarımız üzerinden bir değerlendirme yaparak daha objektif ölçütler belirlemeyi amaçladık. Demans hastalarının çoğu kaşektik, yaşlı ve beslenme yetersizliği olan hastalar olduğu için ilk olarak karaciğer yağlanması ve fibrozis skorlarını inceledik. Hastalarımızın büyük çoğunluğunda karaciğer yağlanmasının olmadığını ve fibrozis skorlarının düşük olduğunu gördük. Bu nedenle ‘Karadeniz PEG Kuralı’ kapsamında bu iki parametreyi kullanarak PEG uygulanabilirliğini daha bilimsel bir zemine oturttuk. Bulgularımız, bu kriterlerin klinik açıdan anlamlı olduğunu gösteriyor" şeklinde konuştu.


"Sağlık hizmetinin yanı sıra bilimsel çalışmalara da imza atıyoruz"


Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Atilla Çıtlak, Gastroenteroloji kliniğinin bölgesel ölçekte yoğun hizmet veren bir birim olduğunu belirterek, yoğun iş yüküne rağmen böyle bilimsel bir çalışmaya imza atılmasını memnuniyetle karşıladığını ifade etti.


Çıtlak, "Hastanemiz bölgemizin en yoğun merkezlerinden biri. Buna rağmen hem klinik hizmetin hem de bilimsel üretimin aynı anda çok başarılı şekilde yürütülmesi bizim için gurur verici. "Karadeniz PEG Kuralı" gibi uluslararası düzeyde kabul gören yeni bir klinik yaklaşımın geliştirilmesi, hem kurumumuzu hem de ülkemizin bilimsel görünürlüğünü artıracaktır. Emeği geçen tüm ekip arkadaşlarıma teşekkür ediyorum" diye konuştu.

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Nevşehir Kapadokya’da microlight hava aracı zorunlu iniş yaptı: 2 yaralı Nevşehir’in Kapadokya bölgesinde gün batımı uçuşu sırasında motor arızası meydana gelen microlight hava aracı, pilotun soğukkanlı müdahalesiyle zorunlu iniş yaptı. Olayda pilot ve yolcu hafif şekilde yaralandı. Olay, akşam saatlerinde Kapadokya bölgesinde meydana geldi. Avanos ilçesine bağlı Paşabağları bölgesindeki kalkış alanından havalanan microlight hava aracı, yaklaşık 10 dakikalık uçuşun ardından motor arızası verdi. Uçuş sırasında durumu fark eden 53 yaşındaki pilot Ş.Ş., acil durum prosedürlerini uygulayarak zorunlu iniş kararı aldı. Pilot, hava aracını Uçhisar beldesindeki Güvercinlik Vadisi sınırlarında yer alan boş bir alana indirmek istedi. Yaklaşık 150 metrelik sahaya iniş yaklaşması yapan pilot, son anda bölgedeki çukuru fark etti. Hava aracının çukura düşmesini önlemek için yeniden kısa süreli havalanan pilot, kontrollü şekilde ilerleyerek daha güvenli bir noktaya iniş gerçekleştirdi. Kazada microlight pilotu Ş.Ş. ile 28 yaşındaki yolcu Ö.C. hafif yaralandı. İhbar üzerine olay yerine sağlık, jandarma ve AFAD ekipleri sevk edildi. Yaralılar, ambulanslarla Nevşehir Devlet Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı. Zorunlu iniş yapan hava aracının bölgeden kaldırılması için çalışma başlatılırken olayla ilgili sivil havacılık birimleri, jandarma ve ilgili kurumlar tarafından inceleme başlatıldı. İşletme yetkilileri, olayın tüm resmi prosedürler çerçevesinde takip edildiğini ve gerekli raporlamaların yapıldığını bildirdi.
İstanbul UEFA Konferans Ligi’nde şampiyon Crystal Palace UEFA Konferans Ligi finalinde İngiliz ekibi Crystal Palace, İspanyol temsilcisi Rayo Vallecano’yu 1-0 mağlup ederek kupanın sahibi oldu. Maçtan dakikalar 25. dakikada sol kanattan hareketlenen Chavarria, topu ceza sahasına ortaladı. Penaltı noktası yakınında Alemao’nun yaptığı vuruşta meşin yuvarlak yakın köşeden dışarı gitti. 40. dakikada Frutos pasını Lopez’e aktardı. Lopez’in vuruşunda meşin yuvarlak direk dibinden auta çıktı. 45+2. dakikada rakip yarı alanın sağında topla buluşan Wharton, ceza sahasına kavisli bir orta yaptı. Arka direkte Mitchell’ın müsait pozisyonda yaptığı kafa vuruşunda top yandan dışarı gitti. 51. dakikada topla birlikte rakip yarı alana hareketlenen Wharton, ceza sahası dışı sol çaprazından kaleye sert bir şut gönderdi. Kaleci Batalla’dan seken topu önünde bulan Mateta, meşin yuvarlağı boş kaleye gönderdi. 1-0 56. dakikada ceza yayının sol çaprazından kullanılan serbest vuruşta topun başına Pino geçti. Bu oyuncunun doğrudan kaleye yaptığı sert vuruşta top önce yakın direğe ardından da uzak direğe çarparak oyun alanına geri geldi. Pozisyonun devamında ceza sahası içi sol çaprazında Mateta’nın vuruşunda top tekrar direğe çarparak dışarı gitti. 57. dakikada sol taraftan Munoz, ceza sahasına girerek topu içeri çevirdi. Mateta’nın vuruşunda kaleci Batalla, ayaklarıyla topu kornere çeldi. Stat: Leipzig Hakemler: Maurizio Mariani, Daniele Bindoni, Alberto Tegoni Crystal Palace: Dean Henderson, Chadi Riad, Maxence Lacroix, Jaydee Canvot, Daniel Munoz, Adam Wharton, Daichi Kamada, Tyrick Mitchell, Ismaila Sarr, Yeremy Pino (Evann Guessand dk. 80), Jean-Philippe Mateta (Jorgen Strand Larsen dk. 76) Yedekler: Remi Matthews, Walter Benitez, Jefferson Lerma, Brennan Johnson, Nathaniel Clyne, Will Hughes, Borna Sosa, Chris Richards, Justin Devenny, Rio Cardines Teknik Direktör: Oliver Glasner Rayo Vallecano: Augusto Batalla, Andrei Ratiu, Florian Lejeune, Pathe Ciss, Pep Chavarria, Oscar Valentin (Nobel Mendy dk. 63), Unai Lopez (Pedro Diaz dk. 62), Jorge de Frutos (Sergio Camello dk. 70), Isaac Palazon (Ilias Akhomach dk. 77), Alvaro Garcia (Alfonso Espino dk. 70), Alemao Yedekler: Daniel Cardenas, Juanpe, Oscar Trejo, Gerard Gumbau, Ivan Balliu Teknik Direktör: Inigo Perez Gol: Jean-Philippe Mateta (dk. 51) (Crystal Palace) Sarı kartlar: Adam Wharton, Yeremy Pino, Chadi Riad (Crystal Palace), Pathe Ciss, Isaac Palazon, Unai Lopez, Alvaro Garcia, Nobel Mendy, Alfonso Espino (Rayo Vallecano)