Termal kameralar ile görüntülenen Anadolu Parsı ile ilgili açıklamalarda bulunan Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölümü Öğretim üyesi Prof. Dr. Şağdan Başkaya, Parsın hep dağlarda olduğunu ve hiçbir zaman neslinin tükenmediğini söyledi.
Görüntünün ne zaman ve nerede çekildiği ile ilgili bilgi vermekten kaçınan Prof. Dr. Şağdan Başkaya, bugün ülkemizde, Trakya Bölgesi haricinde bütün bölgelerimizde Parsın yaşadığına dair kanıtlar elde ettiklerini belirtti.
Başkaya, Pars popülasyonlarının giderek daha da iyileştiğini gözlemlediklerini, bugün, Doğu, Güneydoğu, Karadeniz ve Akdeniz bölgelerine ilaveten, Güney Marmara, İç Ege ve İç Anadolu’nun birçok yerinde de Pars’ın yaşadığına dair iz, belirti, fotoğraf ve filmler elde ettiklerini söyledi.
Yaklaşık 30 yıldır Parsın ülkemizde yaşadığına dair basın açıklamaları yapan Prof. Dr. Başkaya, 2004 yılında yayınlanan bilimsel makalesinde Parsın Doğu Karadeniz Dağlarında yayılış gösterdiğini ayak izlerinden ortaya koyduklarını belirtti. Prof. Dr. Başkaya, “Bugün ise ülkemizin Trakya Bölgesi haricinde hemen her bölgesinde Parsa rastlayabilirsiniz” dedi.
“Parsla ilgili iki doktora tezi yapıldı”
Pars popülasyonları üzerine, Kuzeydoğu Anadolu’daki Giresun, Trabzon, Rize, Gümüşhane, Bayburt, Artvin, Ardahan, Kars, Erzurum, Sivas, Erzincan ve Bingöl yörelerinde, iki adet Doktora tez çalışmasının, KTÜ’de, 2018 yılında tamamlandığını belirten Başkaya, “Tek sorun, kamuoyunun Pars ile ilgili olarak yeterince bilgilendirilememiş olmasıdır” diye konuştu.
“Gizli ve güçlü bir yırtıcı”
Başkaya, “Pars kendini çok iyi saklayabilen, aslan kükremesi gibi uzaktan duyulan bir ses çıkarmadan tek başına avlanarak yaşayan bir yırtıcıdır. Birçok yerde insan yerleşim alanlarına yakın yaşamalarına rağmen çok fazla görüntü vermezler. Issız yerlerde gündüz de hareket etseler, genellikle geceleyin faaldirler. Erkekleri, çiftleşme döneminde dişi ile buluşurken diğer dönemlerde yalnız yaşar. Dişileri ise, yavruları tek başına büyüttüğü için, eğer varsa, yavrularıyla birlikte yaşamaktadır. Yani, Pars’lar, kurtlar gibi grup veya sürü oluşturmazlar. Parsın besinini oluşturan türlerden; Kızıl keçi, Kara keçi, Karaca, Geyik, Yaban domuzu ve Yaban tavşanı gibi türlerin popülasyonlarında yaşanan iyileşme, Pars popülasyonlarının da iyileşmesini sağlamaktadır. Geçmişte batı bölgelerimizde birçok yerde yok olan veya iyice azalan popülasyonlarının da, bugün tekrar artış eğiliminde olduğu gözlenmektedir” şeklinde konuştu.
“Parsın korunması planlı yönetimle olur”
Anadolu Parsı türünün korunması ile ilgili olarak ise Başkaya “Parsın korunması için dar alanların kesin koruma alanı ilan edilmesi yerine, büyük alanlarda, birbirine bağlı ekosistemlerde yapılacak olan bütün türleri dikkate alan planlı ormancılık, planlı hayvancılık, planlı yaban hayatı yönetimi ve planlı avcılık yönetimi önem arz etmektedir” ifadelerini kullandı.
Ozan Köse - Bekir Koca
