Elazığ’ın tarihi Harput Mahallesi’nde Harput Kalesi yakınında bulunan Harput Ulu Camii'nin minaresinde sonradan oluşan eğrilik ziyarete gelenlerin dikkatini çekerken, İtalya'da bulunan Pisa Kulesi'ni de akıllara getiriyor. Caminin minaresinin 3 ile 7 derece arasında değişen eğikliğinin Pisa Kulesi'nden daha fazla olduğu öğrenildi. Büyük Selçukluların İran bölgesinde yapmış olduğu ulu camilerin, Anadolu'daki ilk örneklerinden birinin Harput Ulu Camii olduğunu belirten Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretim üyesi Doç Dr. İsmail Aytaç, "Son yıllarda Harput’la ilgili araştırmalarımızı yoğunlaştırdık. Harput iç kalesindeki kazılarımızı sürdürüyoruz. Diğer taraftan Harput’un içindeki yapılardan birisi olan Ulu Cami'nin etrafından bazı sondajlar da müzemiz tarafından gerçekleşti. Harput Ulu Camii ile ilgili araştırmalar sürdürürken, Malatya Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından da restorasyonlar için proje hazırlama aşamasına gelindi" dedi.
MİNARENİN EĞİKLİĞİ, PİSA KULESİNDEN DAHA FAZLA
Malatya Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından bir ölçüm yapıldığını ifade eden Doç. Dr. Aytaç, "Arkadaşlarımızla görüşmelerimizde Ulu Cami minaresinin 3 ile 7 derece açı farkıyla eğim içerisinde olduğunun belirlendiği bildirildi. Bu açılar Pisa Kulesi'nden daha fazla. Biliyoruz ki Harput Ulu Camii minaresi şu anki şerefenin üst kısmı, en az mevcut olduğu kadar daha vardı. Restorasyon ile en azından mevcut halinin korunmaya çalışıldığı biliyoruz. Bu eğiklik hala yapıyı ayakta tutması bakımından önemlidir" şeklinde konuştu.
SIĞSIZ TUĞLALAR KULLANILMIŞ
Tarihi Ulu Cami ve minare hakkında bilgiler de veren Aytaç şöyle konuştu: "Yapıda sığsız tuğlalar, hem inşaat hem de dekorasyon olarak kullanılmış. Minarede bazı çatlamalar söz konusu olmakla beraber esnemesinden dolayı da herhangi bir statik denge sorunu bulunmamaktadır. Bilindiği üzere Harput, Çubukoğulları zamanında fethedilmişti. Bundan kısa bir süre sonra yapının bin 157 yılında Fahrettin Karaaslan tarafından inşa ettirildiğini görüyoruz. Hem İran Selçuklularının, İran bölgesine yaptığı ulu camilerin Anadolu’ya bir yansıması bakımından hem de içindeki orijinal minberinin sağlamlığı bakımından önemli bir eserimizdir. Harput’un da kültür hayatında önemli bir yapıdır."
Harput Ulu Camii'nin etrafında o döneme ait birçok binaların olduğunu bildiklerini ve son sondajlarda da bunların temelleri çıktığını da vurgulayan Aytaç, önümüzdeki günlerde Harput Ulu Camii'nin restorasyonunun gündemde olduğunu, buradaki ana amacın da minaredeki mevcut eğriliğini herhangi bir müdahale yapmadan yapıyı gelecek nesillere aktarmak olacağını sözlerine ekledi.
HALİL İBRAHİM VARLI - SERVET YILDIZTEPE
