GÜNDEM - 07 Şubat 2018 Çarşamba 10:30

GTÜ yapay deri üretecek

A
A
A
GTÜ yapay deri üretecek

GTÜ tarafından üç boyutlu biyoyazıcılarda yapay deri üretilecek. Geliştirilecek deri çipi ile kişisel tıp uygulamalarına olanak sağlanırken, deneylerde hayvan kullanımı ortadan kaldırılacak.

Bilim dünyasında yeni olarak başlayan deri çipi çalışmaları Türkiye’de ilk defa Gebze Teknik Üniversitesi’nde (GTÜ) proje olarak ele alınacak. GTÜ Biyomühendislik Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ali Akpek’in TÜBİTAK destekli 'Çok katmanlı deri dokularının 3D biyoyazıcılar ile üretilmesi, mikroakışkan biyoreaktörler ile geliştirilmesi, çip üzerine deri uygulamaları için değerlendirilmesi ve biyonik kol uygulamaları için olası kullanımlarının araştırılması' projesi adı altında GTÜ Biyoyazıcılar ve Organ Çipleri Laboratuvarı’nda yapay deri çalışmaları yapılacak.

Türkiye’de ilk kez gerçekleştirileceği belirtilen organ çipi (deri çipi) çalışmaları sayesinde kozmetik ve sağlık sektöründe birçok soruna çözüm üretilmesi hedefleniyor. Çalışmalarının odak noktasında olan deri çipi ile ilgili açıklama yapan Akpek, çip ile kişiselleştirilmiş sağlık uygulamaları için önemi bir gelişme sağlanacağını söyledi. Akpek, kozmetik ürün ve ilaç geliştirilmesinde uygulanan hayvan deneylerinin bu sayede ortadan kalkacağını ekledi.

Hayvan deneyleri son bulacak

Projede geliştirilecek çalışma ile 3D biyoyazıcılarla üretilen çok katmanlı deri dokusunu deri çipi olarak kullanılarak deriye yönelik ilaç geliştirilmesi sağlanırken, biyonik kollara eklemlenerek daha gerçekçi protezler üretilmesini gerçekleştirilecek. Akpek çalışma ile ilgili, "Kozmetik amaçlı bir ürün üretildiği zaman hayvan deneyleri kullanılarak ürün geliştiriliyor. Hayvanlara büyük eziyetlere neden olabiliyor. Bizim yapacağımız deri çipi ile hayvan deneyine gerek kalmadan, sadece bir çip ortamında bir ilaca veya kimyasal ürüne deri ne reaksiyon verecekse deri çipimiz de aynı şekilde reaksiyonu verecek. Bu konu dünyada çok yeni bir konu 2014 yılında Amerika’da başlatıldı, ilk kez Türkiye’de GTÜ'de bu çalışmayı uygulayacağız. Çip, ilaç etkinliği testlerinin süresini hızlandırıp kısa sürede sonuç alınmasını sağlayacak. Çiple hastaya göre kişiselleştirilmiş tıp uygulamalarının yapılması daha yaygın ve sonuçlarının alınması hız kazanacak" dedi.

Protezler üzerinde çalışılacak

Üç boyutlu deri üretiminin kısmen Türkiye’de daha önce yapıldığını belirten Akpek, projeyi diğer çalışmalardan ayıran farkın deriyi çok katmanlı üretecek olmalarından kaynakladığını söyledi. Derinin vereceği reaksiyonların tümünü elde edebilmek için deriyi tam olarak üretmeleri gerektiğini vurgulayan Yrd. Doç. Dr. Ali Akpek, projenin bir diğer boyutunu ise protezlerde kullanılabilecek bir yapı oluşturmak olarak açıklayarak, "Üreteceğimiz deriyi, elektronik kollarda da kullanacağız. Elektromekanik bir sistemin üzerine organik bir kaplama gerçekleştireceğiz daha gerçek bir yapay kol üretmiş olacağız. Yapay deriler biyoreaktör ortamı dışında uzun süreler hayatta kalamıyor. Bazı çözümlerle bu süreyi uzatmaya çalışacağız. Protez üzerine insanın orta ve uzun vadede kendi hücrelerinden elde edilmiş olan hücrelerini ekleyeceğiz kendi hücrelerinden oluşturulmuş bir yapay kol üretebileceğiz. Özellikle uzvu olmayan çocuklarda aidiyet hissi oluşturacak, kendisini eksik hissetmesini önleyecek, bu durumdan kaynaklı psikolojik hastalıkların da önüne geçilebilecek" ifadelerini kullandı. 

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
İstanbul Arnavutköy’de mevlit yemeğinde onlarca kişi zehirlendi Arnavutköy’de asker mevlidinde dağıtılan yemeği yiyen çok sayıda vatandaş zehirlendi. Rahatsızlanan vatandaşlar, ambulansla Arnavutköy Devlet hastanesine kaldırıldı. Olay, akşam saatlerinde Arnavutköy Durusu Mahallesi Uğuralp Sokak’ta meydana geldi. İddiaya göre öğle saatlerinde oğlu askere gidecek olan bir vatandaş, komşularını mevlit yemeğine davet etti. Mevlide gelip dağıtılan yemekten yiyen vatandaşlardan bazıları birkaç saat sonra rahatsızlanmaya başladı. İhbar üzerine olay yerine çok sayıda sağlık ekibi sevk edildi. Zehirlenen vatandaşlar, ambulanslarla Arnavutköy Devlet Hastanesine götürüldü. Aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu yaklaşık 50 kişinin ambulansla hastaneye götürüldüğü öğrenildi. Konu ile ilgili konuşan mahalle sakini Tarkan Yalçın, ”Yeğenimin asker gecesini yapıyorduk. Mevlit okuttuk. Burada bir yemek verdik. Bu yemekten dolayı zehirlenme olmuş. Şu an hastanedeyiz. Tüm yaralılar şu an iyi. Sadece mide bulantısı ve kusma oldu. Hepsinde etki göstermemiş. Bünyesi zayıf olan kişilerde etki göstermiş. Doktorlar ile konuştuk. Şu an da herhangi bir sıkıntı yok” dedi. Yemekten sonra rahatsızlanan Bahar Çayır ise, “Biz de komşuyuz. Komşumuzun asker mevlidine gittik. Ben bir de mide ameliyatlıyım. Yemeği 2-3 kaşık yedim ama zehirlenmişim. Çok şükür şimdi iyiyiz. Yemekte tavuklu pilav ve helva vardı” diye konuştu. Olayı anlatan bir başka mahalleli Ahmet Hundi, “Aşağı yukarı 50 kişi rahatsızlandı. Mevlidi yapan teyzem, pilavı kendilerinin yaptığını ama tavuğu cuma günü aldıklarını söyledi. Dolaba koyduktan sonra kaynatıp pilavın üstüne koymuşlar. 16.00 sıralarında yediler. Akşam saatlerinde belirtiler başladı. Kusma, ishal gibi belirtiler oldu. Çoğunda fazla bir şey yok ama durumu ağır olanlar da var. Doktorlarımız ilgileniyor. Allah razı olsun” dedi.