SAĞLIK - 07 Temmuz 2021 Çarşamba 11:51

'Karaciğerinizde yağlanma olduğu nasıl anlaşılır'

A
A
A
'Karaciğerinizde yağlanma olduğu nasıl anlaşılır'

Prof. Dr. Onur Yaprak, “Basit karaciğer yağlanması olanlarda genelde belirti yoktur ve çoğunlukla rutin testlerde tespit edilir. Ancak yağlanma ilerleyip iltihap ve sonrasında siroza yol açarsa kişide önce yorgunluk ve halsizlik, sağ karın bölgesinde dolgunluk hissi ardından da belirgin siroz bulguları kendini gösterir” dedi.

Medipol Mega Üniversite Hastanesi Organ Nakli Bölümünden Prof. Dr. Onur Yaprak, son yıllarda görülme sıklığı artan karaciğer yağlanmasının belirtilerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Prof. Dr. Yaprak, karaciğer yağlanmasının her 3 kişiden 1’ini etkilediğine dikkat çekerek, “İşlenmiş ve birçok katkı maddesini içeren hazır besinlerin, glukoz şurubunun, früktozun yaygın kullanımı, fastfood, hareketsizlik, obezite modern çağın hastalığı olan karaciğerde yağlanmayı da beraberinde getirdi. Basit yağlanma olan kişilerde genellikle belirgin bir şikayet yoktur ve genellikle de yalnızca rutin kan testleri veya tesadüfen yapılan ultrasonografi, MR ya da bazı cerrahi işlemler sırasında tespit edilir” diye konuştu.

"Yorgunluk, halsizlik, dolgunluk hissi"
Karaciğerde yağlanmanın artmasıyla belirtilerin ortaya çıkabileceğini ifade eden Prof. Dr. Yaprak, “Yağlanma ilerleyip iltihap ve karaciğerde sertleşmeye yol açarsa kişide önce yorgunluk ve halsizlik, sağ karın bölgesinde dolgunluk hissi ardından da belirgin siroz bulguları kendini gösterir. Karaciğer yağlanmasının fazla geliştiği kişiler; obezite, hipertansiyon, yüksek kolesterol ve diyabet hastaları olup bu kişilerin neredeyse yüzde 80’inde karaciğer yağlanması vardır. Bu yüzden risk altındakilerin kan tahlili ve radyolojik yöntemlerle karaciğerde yağlanma kontrolünü yaptırmaları gerekir” değerlendirmesinde bulundu.

Prof. Dr. Yaprak, karaciğer yağlanmasının tespiti için hem kan tahlili hem de radyolojik görüntüleme yöntemlerine başvurulduğuna değinerek, şu bilgileri verdi: "Kan tahlili olarak; AST, ALT, GGT özellikle istediğimiz testlerdir. Ayrıca kişide yağlanmaya yol açan insülin direnci için HOMA-IR ve açlık kan şekeri, kolesterol ve trigliserid düzeylerinin kontrol edilmesi de gereklidir. Radyolojik görüntüleme açısından çabuk ve pratik uygulanan yöntem ultrasonografi olmakla beraber basit ultrason cihazlarındansa karaciğerin sertlik derecesini de ölçen elastografi veya fibroscan dediğimiz çok fonksiyonlu cihazlar karaciğeri değerlendirmek için daha etkilidir. Yağlanmanın derecesi açısından ise MR üzerinde bazı özel programlar veya tomografi son derece değerli bilgiler vermektedir".

"Akşam 7’den sonra yemek yememeli"
Prof. Dr. Yaprak, karaciğer yağlanmasına karşı yapılacakları ise şöyle değerlendirdi: "Karaciğerde yağlanma saptanan kişilerde vücut ağırlığının yüzde 10 kadarını verecek bir diyet ve egzersiz programı ile yağlanma giderilebilmektedir. Karbonhidrattan zengin gıdaları, fastfood ürünlerini, doymuş yağ içeren gıdaları azaltılıp Akdeniz tipi beslenmeye geçilmesi, akşam 7’den sonra yeme eylemine son verilmesi ve günde basitinden yarım saatlik yürüyüşler yapılması ile bu büyük oranda başarı sağlanabilir".

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Çanakkale Çanakkale’de FETÖ’den aranan 2 şüpheli yakalandı Çanakkale’de emniyet ekiplerince gerçekleştirilen huzur uygulamalarında FETÖ’den aranan 2 şüpheli yakalanarak, sevk edildikleri adli makamlarca tutuklandı. Çanakkale’de İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 18-25 Mayıs tarihleri arasında il merkezi ve ilçelerde huzur uygulamaları gerçekleştirildi. Uygulamalar çerçevesinde 9 bin 555 şahıs, 2 bin 926 araç incelendi. Farklı suçlardan aranması bulunan 18 şahıs yakalanırken 556 araç sürücüsüne idari trafik para cezası uygulandı. Kamu huzurunu bozacak şekilde davranışlarda bulunan 55 şüpheli hakkında ise ’Kabahatler Kanunu’ hükümlerince idari yaptırım uygulandı. Uygulamalar çerçevesinde toplamda; 60,75 gram narkotik madde, 20 adet uyuşturucu hap, ruhsatsız tabanca, 11 adet fişek, hassas terazi, bitki yetiştirmede kullanılan düzenekler ve 5 kök kenevir bitkisi ele geçirildi. Farklı suçlardan 53 şüpheliye adli işlem yapılırken ’Yasadışı Kenevir Ekimi’ suçundan yakalanan 2 şüpheli adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. FETÖ’den aranan 2 şüpheli tutuklandı Huzur uygulamaları çerçevesinde yapılan operasyonlarda ’FETÖ Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma’ suçu ile hakkında 6 yıl 3 Ay kesinleşmiş hapis cezası ile yakalama emri bulunan 1 şüpheli ve ’FETÖ Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma’ suçu ile hakkında 7 yıl 6 Ay kesinleşmiş hapis cezası ile yakalama emri bulunan 1 şüpheli yakalandı. Şüpheliler emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi. Şüpheliler çıkarıldıkları mahkemece tutuklanarak Çanakkale E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna teslim edildi.
Zonguldak Piyade Er Recep Demirci son yolculuğuna uğurlandı İzmir’de vatani görevini yaptığı sırada hayatını kaybeden 20 yaşındaki Piyade Er Recep Demirci, memleketi Zonguldak’ın Çaycuma ilçesine bağlı Perşembe beldesinde son yolculuğuna uğurlandı. Edinilen bilgilere göre, İzmir’de görev yaptığı sırada aniden rahatsızlanan Recep Demirci, sağlık ekipleri tarafından hastaneye kaldırıldı. Burada tedavi altına alınan genç asker, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti. Acı haberin ardından Demirci’nin Çaycuma ilçesi Filyos beldesindeki evinde büyük üzüntü yaşandı. Hisarönü Mahallesi Hisarkent Sitesi’nde bulunan baba ocağında asker mangasının da katılımıyla Kur’an-ı Kerim okunup helallik alındı. Recep Demirci için Perşembe beldesi Yazıbaşı Mahallesi Demirciler mevkisinde ikindi namazına müteakip cenaze töreni düzenlendi. Kılınan cenaze namazının ardından Demirci, aile mezarlığında toprağa verildi. Cenazede baba Özkan Demirci taziyeleri kabul ederken, babaannenin torununun tabutu başında ağıt yakması yürekleri dağladı. Acılı babaanne, "Biz seni terminalden davul zurnayla uğurladık. Seni burada bırakıp nasıl gideceğiz oğlum" sözleriyle gözyaşı döktü. Cenaze törenine AK Parti Zonguldak Milletvekili Ahmet Çolakoğlu, Çaycuma Kaymakamı Adem Kaya, Çaycuma Belediye Başkan Vekili Sezai Bilici, Perşembe Belediye Başkanı Turhan Okumuş, İlçe Jandarma Komutanı Binbaşı Ferhat Turunç, İlçe Emniyet Müdürü Uğur Duman, Zonguldak Sosyal Hizmetler Müdürü Mehmet Türkmen Köse, siyasi parti ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri, daire müdürleri, askeri erkan ve çok sayıda vatandaş katıldı.
Bitlis Uzmanından Kurban Bayramı öncesi uyarılar Bitlis Eren Üniversitesi (BEÜ), Öğr. Gör. Veteriner Hekim Şevket Soylu, Kurban Bayramı öncesi kurban kesimlerinde insan sağlığı, hayvan sağlığı ve çevre temizliği konusunda vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu. Kurban Bayramı öncesi dikkat edilmesi gereken hususları 5 ana başlık altında değerlendiren Soylu, ilk olarak kurbanlık hayvan seçiminde yaş ve sağlık kriterlerine dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Büyükbaş hayvanların en az 2, küçükbaş hayvanların ise en az 1 yaşını doldurmuş olması gerektiğini ifade eden Soylu, kulak küpesiz ve hastalık belirtisi gösteren hayvanların tercih edilmemesi gerektiğini belirtti. Vatandaşların, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın "Tarım Cebimde" uygulaması üzerinden hayvanların küpe numarasıyla yaş, cinsiyet ve aşılama bilgilerini sorgulayabileceğini kaydetti. Kesim işlemlerinin mutlaka resmi kesim alanlarında ve veteriner hekim denetiminde yapılması gerektiğini vurgulayan Soylu, hijyen kurallarına uyulmamasının hem et kalitesini düşürdüğünü hem de toplum sağlığını tehdit ettiğini söyledi. Kurban Bayramı’nda kesilecek hayvan sayısının yıllık kesim miktarının yaklaşık üçte birine denk geldiğine dikkat çeken Soylu, kontrolsüz hayvan hareketleri ile denetimsiz kesimlerin ciddi riskler oluşturduğunu ifade etti. Hayvandan insana bulaşabilen zoonoz hastalıklara da değinen Soylu, insanlarda görülen hastalıkların yüzde 50’den fazlasının hayvansal kökenli olduğunu belirtti. Özellikle tüberküloz, brusella, şarbon ve kistik yapıların görüldüğü organların kesinlikle tüketilmemesi gerektiğini ifade eden Soylu, şüpheli durumlarda veteriner hekim görüşü alınmasının önemine işaret etti. Kesim sonrası oluşan kan, sakatat ve diğer hayvansal atıkların gelişi güzel çevreye bırakılmaması gerektiğini belirten Soylu, çevre hijyeninin toplum sağlığının ayrılmaz bir parçası olduğunu söyledi. Kurban derisinin ekonomik değerine de dikkat çeken Soylu, "Kurban derisi milli bir servettir" diyerek derilerin uygun şekilde yüzülmesi, tuzlanması ve muhafaza edilmesi gerektiğini hatırlattı. Etin dinlendirilmesi ve saklanması konusunda da uyarılarda bulunan Soylu, kesimden hemen sonra et tüketilmemesi gerektiğini belirtti. Etlerin serin ve temiz ortamda dinlendirilmesi gerektiğini ifade eden Soylu, sıcak etlerin hava almayan poşetlerde bekletilmesinin bozulmaya yol açabileceğini belirtti. Etlerin porsiyonlar halinde muhafaza edilmesi gerektiğini belirten Soylu, çözdürülen etlerin tekrar dondurulmaması gerektiğini kaydetti. Çocukların psikolojik sağlığının korunmasının da önemli olduğunu ifade eden Soylu, çocukların kesim alanlarından uzak tutulması gerektiğini ifade etti.
Erzurum Erzurum’da asırlık gelenek yaşatılıyor: Gelin adaylarına süslenmiş "Nişan Koçu" hediyesi Erzurum’da asırlardır devam eden ve kültürel mirasın en renkli ögelerinden biri olan "Nişan Koçu" geleneği, Kurban Bayramı öncesinde bu yıl da büyük bir coşkuyla yaşatılıyor. Kentte nişanlı çiftlerin aileleri arasında köprü oluşturan gelenek kapsamında, damat tarafı bayram öncesinde özenle seçtikleri kurbanlık koçu gelin evi için hazırlıyor. Günler öncesinden alınan koçlar, yıkanıp temizlendikten sonra süsleniyor. Boynuzlarına altın, bilezik ya da eşarp bağlanan, üzerine rengarenk kurdeleler ve boncuklar takılan koçlar, adeta bir gelin gibi süslenerek gelin adayının evine götürülüyor. Erzurum merkez ve ilçelerinde yoğun şekilde sürdürülen bu gelenek, sadece bir kurbanlık hediyesi olmaktan öte iki aile arasındaki bağı güçlendiriyor. Süslenen nişan koçları, damat yakınları tarafından kimi zaman davul, zurna ve dualar eşliğinde gelin evine taşınıyor. Mahalle sakinlerinin de yoğun ilgi gösterdiği bu görsel şölen, renkli görüntülere sahne oluyor. Gelin evi ise bu jest karşılığında damat tarafına özel ikramlarda bulunarak misafirlerini ağırlıyor. Asırlık adetleri yaşatmaktan mutlu olduklarını belirten vatandaşlar, "Erzurum’da nişanlı kıza kurbanlık koç götürmek atalarımızdan kalan çok güzel bir gelenek. Koçumuzu en güzel şekilde süsleyip, üzerine hediyesini bırakarak gelinimizin evine götürüyoruz. Amacımız hem bu güzel adeti yaşatmak hem de aileler arasındaki birliği ve sevgiyi pekiştirmek" ifadelerini kullandı. Kurban Bayramı yaklaşırken Erzurum’daki hayvan pazarlarında ve süsleme dükkanlarında "Nişan Koçu" mesaisi tüm hızıyla devam ediyor.