ABD merkezli Bloomberg News, ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Yardımcısı Yuri Uşakov arasında 14 Ekim’de gerçekleştirilen telefon görüşmesini yayınladı. Görüşmede, Uşakov, Witkoff’un son dönemde bölgede yürüttüğü çalışmaları överek, Rusya’nın bu çabalara destek verdiğini belirtti. Uşakov, görüşmede, "Biliyorsun, bu yüzden ilk Rus-Arap zirvesinin düzenlenmesini askıya aldık, çünkü senin bu bölgede gerçek bir iş yaptığını düşünüyoruz" ifadelerini kullandı. Witkoff ise Rusya’nın açık desteği için teşekkür etti ve iki ülke arasında yürüyen barış temaslarının yeni bir aşamaya girdiğini aktardı.
"Benim adamım her zaman hazır"
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın da ele alındığı görüşmede Uşakov, savaşın çözülmesi halinde bölgenin büyük ölçüde rahatlayacağını belirtti. Witkoff ise, "Bence, Rusya-Ukrayna meselesini çözebilirsek, herkes sevinçten havaya uçacak. Bunu nasıl çözebiliriz?" ifadelerini kullandı. Bunun üzerine Uşakov, iki ülke liderinin doğrudan telefonla görüşmesinin doğru zamanlamayla büyük fayda sağlayabileceğini belirtti. Witkoff, Trump’ın böyle bir görüşmeye her an hazır olduğunu belirterek, "Bence sen önerirsen, benim adamım her zaman hazır" dedi.
"Trump'ın gerçek bir barış adamı olduğunu falan söyleyecek"
Witkoff, daha sonra Uşakov’a Putin’in Trump’la yapacağı telefon görüşmesinin içeriğine ilişkin öneride bulunarak, Putin’in Trump’ı "başarısından dolayı tebrik ettiği, onu desteklediği ve Trump’ı barışçı bir lider" olarak gördüğü mesajlarını iletmesinin diplomatik süreci hızlandıracağını söyledi.
Witkoff, "Ben olsam, telefonu açar ve bu başarıdan dolayı başkanı tebrik ettiğimi, onu desteklediğimi, barışçı bir adam olduğunu saygı duyduğumu ve bunun gerçekleşmesinden gerçekten çok memnun olduğumu tekrarlardım. Ben olsam böyle derdim. Bence bu çok iyi bir görüşme olur. Çünkü sana Başkan’a ne söylediğimi anlatayım. Başkan’a, senin Rusya’nın her zaman bir barış anlaşması istediğini söyledim. Benim inancım bu. Başkan’a buna inandığımı söyledim. Ve bence sorun şu ki, uzlaşmaya varmakta zorlanan iki ülke var ve uzlaştığımızda, bir barış anlaşması olacak. Hatta Gazze'de yaptığımız gibi 20 maddelik bir barış önerisi hazırlayabiliriz diye düşünüyorum. Barış için 20 maddelik bir Trump planı hazırladık ve sizinle de aynısını yapabiliriz diye düşünüyorum" ifadelerini kullandı.
Uşakov, "Tamam dostum. Bence liderlerimiz bu konuyu tartışabilirler. Steve, sana katılıyorum, o tebrik edecek, Trump'ın gerçek bir barış adamı olduğunu falan söyleyecek. Öyle diyecek. Bunu patronumla görüşüp sana geri döneceğim" dedi.
Witkoff’tan Uşakov’a Ukrayna konusunda Gazze Planı’na benzer bir plan önerisi
Görüşmede Witkoff, Uşakov’a Trump’ın Gazze için geliştirdiği 20 maddelik barış planının Ukrayna’ya da uygulanabileceğini söyleyerek, "Sadece şunu söylemeni istiyorum, bunu Başkan Putin'e söyle, çünkü biliyorsun, Başkan Putin'e büyük saygı duyuyorum. Belki Başkan Trump'a şöyle der, Steve ve Yuri, barış için çok benzer bir 20 maddelik plan tartıştılar ve bu biraz ilerleme sağlayabileceğini düşündüğümüz bir şey olabilir, bu tür şeylere açığız, barış anlaşmasını gerçekleştirmek için neyin gerekli olduğunu araştırmak için" dedi.
"Donetsk ve belki bir yerlerde toprak takası"
Görüşmede, Witkoff’un Ukrayna-Rusya arasında barış için "toprak takası"nı gündeme getirdiği görüldü. Witkoff, "Şimdi, size şunu söyleyeyim, barış anlaşması yapmak için neyin gerekli olduğunu biliyorum: Donetsk ve belki bir yerlerde toprak takası. Ama ben, böyle konuşmak yerine, daha umutlu konuşalım diyorum, çünkü bence burada bir anlaşmaya varacağız. Ve bence Yuri, Başkan bana anlaşmaya varmak için çok fazla alan ve takdir hakkı verecek. Yani, bundan sonra konuşup bir görüşme yaparsak, bunun büyük sonuçlar doğurabileceğini düşünüyorum" ifadelerini kullandı. Witkoff'un bu tavsiyesi üzerine ise Uşakov, "Tamam, kulağa iyi geliyor" cevabını verdi.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin Beyaz Saray ziyareti öncesi Putin ile Trump arasında bir görüşme önerisinde bulunan Witkoff, "O toplantıya katılacağım, ama mümkünse Zelenskiy gelmeden önce patronunuzla görüşelim" ifadelerini kullandı. Uşakov, ise Witkoff’un bu talebini Putin’e ileteceğini belirterek görüşmeyi sonlandırdı.
Rusya’dan görüşmenin sızdırılmasına sert tepki
Uşakov, görüşmenin yayımlanmasının ardından duruma sert tepki göstererek, sızıntının ABD-Rusya diplomatik kanallarını kesmeyi hedeflediğini ve bunun arkasında üçüncü tarafların olabileceğini söyledi. Ukrayna barış anlaşmasına ilişkin "görüşmeleri engelleme girişimi" olduğunu belirten Uşakov, bazı görüşmelerinin şifreli devlet hatları üzerinden yapıldığını, WhatsApp gibi platformların ise dinlemeye açık olduğunu belirtti.
"Bu hibrit savaş, Avrupa’nın yönlendirdiği bir operasyon"
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov ise bazı medya kuruluşlarının "Avrupa ülkelerinin yönlendirdiği bir karma bilgi savaşının parçası" olarak hareket ettiğini söyleyerek, hedefin "Washington ile Moskova arasındaki güveni yok etmek" olduğunu belirtti.
"Steve Witkoff’u kim tuzağa düşürdü?"
Kremlin’e yakın Kommersant gazetesi, gelişmeyi, "Steve Witkoff’u kim tuzağa düşürdü?" başlığıyla duyurdu. Haberde sızıntının iki tarafın birinden değil, diplomatik hattı hedef alan üçüncü bir yapı tarafından yapılmış olabileceği öne sürüldü.
Bloomberg sessizliğini koruyor
Bloomberg, Rusya’nın sert açıklamalarına ve kaynağın kim olduğu yönündeki sorulara yanıt vermezken, görüşme kaydının nasıl elde edildiğini açıklamadı.
Dilek Kaya
