GÜNDEM - 31 Ocak 2015 Cumartesi 11:46

Seyit Onbaşı’nın sırtladığı top mermisi kaç kiloydu ?

A
A
A
Seyit Onbaşı’nın sırtladığı top mermisi kaç kiloydu ?

Çanakkale savaşının kahramanlarından Seyit Onbaşı'nın sırtladığı top mermisi elektronik teraziyle tartılarak, kaynaklardaki farklılık sona erdirildi.

Seyit Onbaşı, mekanizması bozulan topun mermisini sırtına alarak namluya sürmüş, ateşlediği topla İngiliz zırhlısını vurarak savaşın seyrini değiştirmişti. Ancak Seyit Onbaşı'nın tek başına kaldırdığı merminin ağırlığı, bu güne kadar farklı rakamlarla ifade edildi. Bir çok resmi kaynakta da yer alan yanlışlık defalarca dile getirilse de, buna son noktayı Çanakkale’de görev yapan 2 alan kılavuzu koydu.

18 Mart 1915'te müttefik donanması Çanakkale Boğazı'nı geçmek için saldırıya geçti. Bu sırada Seyit Onbaşı Rumeli Mecidiye Tabyası'nda görevliydi. Türk topçusunun yoğun karşı ateşi ve daha evvel Nusret mayın gemisinin döktüğü mayınlar bu saldırıyı püskürttü. Yapılan atışlar sebebiyle tabyada bulunan topun mermi kaldıran vinci parçalandı. Bunun üzerine Seyit Ali, 215 kilo ağırlığındaki top mermisini sırtlayarak kundağa yerleştirdi. Seyit Onbaşı'nın attığı mermi İngiliz zırhlısına isabet etti. İsabet alan Ocean, sürüklenerek, Nusrat mayın gemisinin yerleştirdiği mayınlara çarparak battı. Bu atış savaşın da seyrini değiştirdi. Müttefik donanması boğazı geçemeyeceklerini anlayarak geri çekildi. Seyit Onbaşı'nın kahramanlığı dilden dile dolaştı. Kasım 1915’de, Harp mecmuası, Seyit Onbaşı’yla ilgili habere yer verdi. Ancak bu haberde, merminin ağırlığı kilo yerine 215 kıyye olarak kayda geçirildi. Eskiden kullanılan ve 1282 grama tekabül eden kıyye kilograma çevrildiğinde Seyit Onbaşı'nın kaldırdığı merminin ağırlığı 276 kiloya (275,63 kilo) çıktı. Günümüze kadar aralarında resmi kaynakların da yer aldığı birçok belgede bu rakam kullanıldı. Mecidiye tabyasında sergilenen Seyit Onbaşı heykelinin kaidesinde de kaldırdığı top mermisinin 276 kilo olduğu yer alıyordu. Ancak daha sonra bu rakam tashih edildi. Çanakkale Valiliği'nin internet sitesinde, kültürel değerler sayfasının ‘Anıtlar ve heykeller’ bölümünde, halen Seyit Onbaşı'nın 276 kilo mermi kaldırdığı yazıyor. TSK'nın internet sitesinde ise merminin ağırlığının 215 kilo olduğu bildiriliyor. Bugüne kadar Çanakkale savaşları ile ilgili hazırlanan kitaplarda da merminin ağırlığı 215 ve 276 kilo olarak farklı farklı yer aldı. Zaman içerisinde bazı tarihçiler 215 kilonun yanlışlıkla kıyye olarak yazıldığını belirtti. Bu durum kafa karışıklığını daha da artırdı.

2 Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı alan kılavuzu, bunu düzeltmek için harekete geçti. Emekli Topçu Yüzbaşı Rıdvan Arı, Mecidiye tabyasında sergilenen Seyit Onbaşı heykelinin yanındaki top mermilerinin orijinal mermiler olduğunu belirledi. Ardından emekli öğretmen Zafer Aydoğan’la birlikte bu mermileri tartmaya karar verdi. 4 kişinin güçlükle taşıyıp tartıya koyduğu merminin ağırlığı 215 kilo çıktı. Rıdvan Arı, “Ben 25 senemi TSK’da geçirdim. Topçu yüzbaşı olarak emekli oldum. 2004 senesinden beri de alan kılavuzu olarak görev yapıyorum. Seyit Onbaşı'nın taşıdığı top mermisinin farklı rakamlarla ifade edilmesi dikkatimi çekti. Tarih kitaplarında birçok araştırma yaptım. Ancak net bir rakama ulaşamadım. Alan kılavuzu arkadaşım Zafer Aydoğan ile birlikte Mecidiye tabyasındaki top mermilerini tartarak doğru sonucu bulmaya karar verdim. Bu top mermilerinin orijinal olduğunu, 24 santimlik bu mermilerin Seyit Onbaşı'nın kullandığı topla aynı olduğunu biliyorum. Çanakkale’den emaneten dijital bir tartı alarak bunu Mecidiye tabyasına götürdük. Burada mermiyi bir battaniyenin üzerine koyup, 4 kişi güçlükle tartıya kadar taşıdık. Dijital tartı aleti ‘219 kilo’ gösterdi. Ardından mermiyi indirip darasını almak için bu kez battaniyeyi boş olarak tarttık. 5 kilo geldiğini gördük. Yaptığım incelemede merminin alt kısmında bulunan 1 kilo ağırlığındaki tapanın olmadığını gördüm. Bunu da ekleyince, merminin gerçekten 215 kilo ağırlığında olduğunu tespit ettik. Bunu fotoğraflarla belgeledik. Kafa karışıklığının bu sayede giderildiğini umuyorum” dedi. 

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Van Kardan dolayı mahsur kalanlara kumanya desteği Van genelinde etkili olan yoğun kar yağışı ve olumsuz hava şartları nedeniyle yollarda mahsur kalan vatandaşlara kumanya desteği yapıldı. Van genelinde etkili olan yoğun kar yağışı ve olumsuz hava şartları nedeniyle yollarda mahsur kalan vatandaşlara yönelik yardım çalışmalar, Van Afet ve Acil Durum (AFAD) İl Müdürlüğü koordinasyonunda aralıksız devam ediyor. Yoğun kar yağışı ve tipi nedeniyle ulaşımın aksadığı güzergâhlarda mahsur kalan araçlarda bulunan vatandaşlara, AFAD arama kurtarma ekipleri ile Hayrat Arama Kurtarma ekibi tarafından gıda ve sıcak içecekten oluşan kumanya yardımı ulaştırıldı. Vatandaşların mağduriyet yaşamaması ve temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla sahada görev yapan ekipler, ilgili kurumlarla koordineli şekilde çalışmalarını sürdürüyor. AFAD koordinesinde; emniyet, jandarma, karayolları, Kızılay, belediye ekipleri ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliği içerisinde yürütülen çalışmalarda, vatandaşların can güvenliği öncelikli tutuldu. Olumsuz hava şartlarının etkisini sürdürmesi nedeniyle ekipler 7-24 görevinin başında. Yetkiler tarafından yapılan açıklamada, "Vatandaşların zorunlu olmadıkça trafiğe çıkmamaları, yapılan meteorolojik ve resmi uyarıları dikkate almaları ve güncel yol durumunu takip etmeleri konusunda hassasiyet göstermelerini rica ediyoruz. Karla mücadele ve yardım çalışmalarımız hava şartları normale dönene kadar kesintisiz şekilde devam edecektir" denildi.
Bitlis Bitlis-Baykan yolu ulaşıma kapandı, 3 saat sonra kontrollü açıldı Bitlis’te etkili olan yoğun kar yağışı nedeniyle Bitlis-Baykan karayolunda bir tırın kayması sonucu yol ulaşıma kapandı. Kayan tır nedeniyle trafikte uzun araç kuyrukları oluşurken, yol 3 saatlik çalışma sonucu kontrollü açıldı. Bitlis’te etkili olan yoğun kar yağışı nedeniyle Bitlis-Baykan karayolu üzerinde bulunan Bitlis Çayı Viyadüğü’nde saat 19.30 sıralarında bir tırın kayması sonucu yol ulaşıma kapandı. Kayan tır nedeniyle trafikte uzun araç kuyrukları oluşurken, Karınca köyü mevkiinde çok sayıda vatandaş yolda mahsur kaldı. İhbar üzerine bölgeye karayolları ekipleri sevk edilirken, AFAD İl Müdürlüğü ile koordinasyon içerisinde Türk Kızılay Bitlis İl Merkezi Başkanlığı tarafından saat 19.30’da destek çalışması başlatıldı. Kızılay personeli ve gönüllülerinin katılımıyla yolda mahsur kalan vatandaşlara kek, meyve suyu ve su ikram edildi. Yaklaşık 3 saat süren çalışmaların ardından yol kontrollü şekilde trafiğe açılırken, zorlu hava şartları nedeniyle bölgede mağduriyet yaşayan vatandaşların temel ihtiyaçları karşılandı. Ulaşım ekiplerin yönlendirmesiyle sağlanıyor. Kızılay Bitlis Merkez Başkanı Ali Cengiz, "İlimizde etkili olan yoğun kar yağışı sonrası Karınca köyü mevkiinde yolda mahsur kalan yaklaşık 350 vatandaşa, Türk Kızılay Bitlis İl Merkezi Başkanlığı tarafından 19.30–21.00 saatleri arasında destek çalışması gerçekleştirildi. AFAD İl Müdürlüğü ile koordinasyon içerisinde yürütülen çalışmalarda, Türk Kızılay Bitlis İl Mekezi personelleri ve gönüllülerinin katılımıyla vatandaşlara 350 adet kek, 350 adet meyve suyu ve 210 adet su ikram edildi. Zorlu hava şartları nedeniyle bölgede mağduriyet yaşayan vatandaşların temel ihtiyaçları karşılandı" dedi.