20 yaş dişlerinin, insan türünün alt ve üst çenesinde bulunan azı dişleri arasında en arkada, üçüncü azı dişleri olduğunu belirten Diş Sağlığı Polikliniği Protez ve İmplantoloji Uzmanı İlker Arslan, 20’lik dişlerin çeneye zarar verdiğini söyledi.
Dent Suadiye Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği Protez ve İmplantoloji Uzmanı İlker Arslan, “Her bir çenenin iki köşesinde birer tane olmak üzere 4 tanedir. 20’nci yaş dişleri, 17-25 yaş arasında çıkmaya başlar ve genellikle sorun oluşturur. Hepimizin 20 yaş dişi hikayesi vardır. Duyarsınız mutlaka; kimisinin dişinin çıkamadığını, kimisinin dişinin cerrahi olarak çekildiğini, kimisinin ise hiç 20 yaş dişi olmadığını. Yıllarca insanlar bu dişlerin neden var olduğunu anlayamamış ve bir çeşit ’lanet’ olarak görmüşlerdir; ki bu dişin çıkarken oluşturduğu sıkıntıyı en iyi, bu dişleri sorunlu olarak çıkan kişiler bilir. Ancak Evrimsel Biyoloji’nin gelişimiyle birlikte, 20 yaş dişleri de insanda görülen körelmiş organ ve yapılardan birisi olduğu ortaya çıkmıştır” dedi.
Yani eskiden insan türünün çenesi çok daha geniş ve daha fazla dişi olduğunu ifade eden Arslan, “İşte 20 yaş dişleri bu zamanlarda otların daha güçlü bir şekilde, daha hızlı ve daha etkili parçalanmasını ve öğütülmesini sağlamaktaydı. Yavaş yavaş et tabanlı bir diyete geçişle önemli sonuçlar ortaya çıktı. Sindirim sistemimiz boyunca pek çok organın evrim geçirmesi gerekti. Ağızdaki en büyük değişim de çene yapımızın daralması ve 20 yaş dişi ihtiyacının ortadan kalkması oldu” diye konuştu.
“20’lik dişle ağrı yapıyorsa çekilmesi gerek”
20’lik dişin evrimle birlikte değişen çene yapısından dolayı sorun çıkardığını kaydeden İlker Arsan, “Zaten gelişimini geç tamamlayan bu diş bazen yer bulamıyor kendine. Ya doğru pozisyonda çıkamayarak diğer dişleri sıkıştırır, ya hiç çıkamayıp gömülü kalıp saatli bomba gibi patlayacağı zamanı bekler. Bazen de çıktığında diğer dişlere nazaran çürük oluşumuna yatkın olur. Çoğunlukla da iltihabi oluşum ve ağrıya sebep olur. Eğer 20 yaş dişi doğru pozisyonda ve şekilde çıkmışsa diğer dişler için sorun yaratmıyorsa dokunmaya gerek yok. Düzenli diş hekimi muayenesi ile kontrol altında tutulabilir. Fakat ağrı yaratıyor, iltihap oluşturuyor, diğer dişleri sıkıştırıyorsa, evet, deneyimli hekimler ve çene cerrahisi uzmanı tarafından çekilmesi gerekir” ifadelerini kullandı.
20 yaş dişi ameliyatı nasıl bir işlemdir?
İlker Arslan, “20 yaş dişi operasyonlarında ilgili bölge lokal anestezi ile uyuşturulur, dişin etrafındaki kemik uygun görülürse kaldırılır ve dişin çekimi yapılır. Çekim sonrası bölgeye dikiş atılır. Dikişler 7-10 gün arasında alınır. Hekim gerekli görürse operasyon sonrasında antibiyotik ve ağrı kesici ilaç reçete edebilir. Çekim sonrasında yerleştirilen tampon kanamayı durdurmak için 30 dakika süre ile ısırılmalı. İlk 2 gün ağrınız olabilir. İlk 24 saat tükürme ve çalkalama yapılmamalı. Sigara kullanıyor iseniz yaranın iyileşmesini olumsuz yönde etkileyip ciddi sorunlara yol açacağı için işlemden sonra 48 saat sigara içilmemeli. Operasyon sonrası bölgede ödeme bağlı şişlik ve morarma olabilir. Morluk oluşursa korkulmamalı komşu cilt altı dokulara kanın birikmesi sonucu cildinizde görülebilir. 7-10 gün içinde hafifleyerek kaybolacaktır. İlk 24 saat buz kompres yapılarak ödem kontrol altında tutulabilir. Asitli, acılı ve çok sıcak gıdalar tüketilmemelidir. Yoğurt, püre, muz, dondurma gibi tanesiz ve çorba gibi, yumuşak ve ılık yiyecekler ile beslenilmelidir. Hekim ilaç reçete etmiş ise ilaçlar düzenli kullanılmalıdır” şeklinde konuştu.
