Birbirlerinden binlerce kilometre uzakta yaşayan ve yıllardır böbrek nakli bekleyen iki hasta, çapraz nakil yöntemi sayesinde hayat buldu. Zonguldak’ta yaşayan 27 yaşındaki Kerim Aksoy, polikistik böbrek hastalığı nedeniyle 3 buçuk yıldır diyalize giriyordu. Baba Durmuş Aksoy oğluna böbreğini vermek istedi ancak doku uyuşmazlığı nedeniyle bu nakil gerçekleştirilemedi. Kadavradan bağış için sıra bekleyen Kerim’e babası çapraz nakil listesine yazılmaları önerisinde bulundu. Bunun üzerine çapraz nakil sırasına giren baba-oğula, yıllardır bekledikleri nakil umudu yurt dışından geldi. Yapılan tetkikler sonucu çapraz naklin uygun bulunması üzerine böbrek nakli bekleyen 47 yaşındaki Nur Jahan Begum isimli kadına baba Aksoy böbreğini verirken Begum’un oğlu 24 yaşındaki Md Monaım Hosan, Kerim Aksoy’a böbreğini verdi. Operasyonu gerçekleştiren Medicana International Hastanesi’nden Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Amil Huseynov ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Murathan Uyar, iki hafta önce gerçekleşen ameliyatların ardından hem alıcıların hem de vericilerin sağlık durumunun gayet iyi olduğunu belirtti.
Baba, uyuşmazlık nedeniyle oğluna böbreğini veremedi
Genel Cerrahi Uzmanı ve Organ Nakli Merkezi Sorumlusu Dr. Öğr. Üyesi Amil Huseynov, "Alıcı adayı oğul ve verici adayı babada normalde kan grubu uyumsuzluğu yoktu ve daha önce yapılmış tetkiklerde herhangi bir sorun teşkil etmiyordu. Daha sonra bizim yaptığımız testlerde verici adayına karşı alıcıda çok yüksek düzeyde immünolojik risk faktörleri belirledik ve çapraz nakil planlamasını yaptık. Yıllardır diyaliz hastası olan oğlu ailede uygun kan grubu olmadığı için uzun süredir bekleme listesinde. Biz bu hastaya öncelik tanıdık. Babası yabancı hastaya böbrek verdi ve yabancı hastanın oğlu da bu çocuğumuza böbrek vermiş oldu. 1 haftalık takip sonrasında hastalarımızı taburcu ettik" dedi.
"Türkiye’de 30 bine yakın böbrek bekleyen hasta var"
"Yabancı hastamızı ülkesine göndereceğiz. Türk hastamız da çok iyi durumda. Şu an çok iyiler, sonuçlarımız da gayet iyi, böbrek normal çalışıyor. Hasta diyalize girmiyor artık, herhangi bir ek tedavi almıyor. Sadece nakil için verdiğimiz ilaçları kullanıyor" diyen Dr. Öğr. Üyesi Huseynov, "Hastanelerde bütün nakil merkezlerinde hastalarımız çapraz nakil listesine kayıt yaptırabilir, onlar için de bir umut olabilir. Şu an Türkiye’de ortalama 30 bine yakın böbrek nakli bekleyen hasta var. Kalp nakli, karaciğer nakli, bağırsak nakli, pankreas nakli bekleyen hasta sayımız da keza fazla. Elimizden geldiği kadar bu hastalarımıza şifa olmaya çalışıyoruz ama organ nakli bilincinde olmak için 80’lerden bu yana yapılan Organ Bağışı Haftası, bu farkındalığı artırmak için büyük önem teşkil etmekte" ifadelerini kullandı.
"Nakiller son derece başarılı oldu"
Prof. Dr. Murathan Uyar ise, "Baba ve oğul, alıcı ve verici olarak bize nakil olmak üzere başvurdular. Ancak yaptığımız testler sonucunda alıcının vücudunun bu böbreği kabul etmeyeceğini öngördük. Bunun üzerine çapraz nakil dediğimiz alıcıların vericilerin değiş tokuş yapıldığı yöntemi uygulamaya karar verdik. Kendi listelerimizi kontrol ettiğimizde bu çift için uygun olan ve başka listede bekleyen bir çifte ulaştık. Yaptığımız testler sonucunda her iki çift için de uyumlu geldi. Biz de bunun üzerine nakli gerçekleştirdik. Son derece başarılı bir nakil oldu. Her iki hastamızı da sorunsuz takip ediyoruz" diye konuştu.
"Çapraz nakil hem risk, hem maliyet açısından avantaj sağlıyor"
Çapraz naklin avantajlarına değinen Prof. Dr. Uyar, "Çapraz nakil tüm dünyada uygulanan bir yöntem. Böyle bir yöntem olmasa biz bu hastanın vücudunu nakle uygun hale getirebilmek için son derece pahalı, uzun soluklu ve yan etki riski yüksek tedaviler uygulamak zorunda kalacaktık. Buna rağmen yine de hastanın nakli reddetme riski devam ediyor olacaktı. Çapraz nakil yaparak düşük riskli, düşük maliyetli, hem hasta için hem maliyet açısından daha avantajlı bir yöntemi kullanmış olduk" dedi.
"Şansın nereden çıkacağı belli olmuyor"
Böbrek nakli sayesinde sağlığına kavuşan 27 yaşındaki Kerim Aksoy, yaşadığı mutluluğu şu sözlerle dile getirdi: "3 buçuk yıldır diyalize giriyorum. Buraya geldiğimizde karşı vericilerle tanışma fırsatımız olduk. 8 bin 500 kilometre uzaktan gelmişler. Şansın nereden çıkacağı belli olmuyor. Çok mutluyum bunun için. 3 buçuk yıldır bekliyordum. Benim kan grubum 0 negatif. Kendim kadavraya yazıldım bir buçuk yıl kadar bekledim. Sonra babam çapraz nakle yazılmayı teklif etti. Şans çapraz nakilden çıktı. Çok önemli olan bir durum. Herkese tavsiye ederim. Şansın nereden geleceği belli olmuyor, ister yakın ister uzak hiç fark etmiyor. Biz tanımadığımız, herhangi bir insandan aldık."
"Herkes organ bağışı yapmalı"
Diyalize girdiği döneme göre kendisini çok iyi hissettiğini ifade eden Aksoy, "Şu an gayet iyiyim. Yorulmuyorum, halsizlik olmuyor, iştahım açıldı. Bir problemim yok şu an" dedi. Organ bağışının önemine de vurgu yapan genç adam, "Sonuçta canlı ya da cansız fark etmiyor. Herhangi bir insanın hayatını kurtarmak çok güzel bir şey. Babamın sayesinde ben hayat buldum, çünkü onun sayesinde nakil oldum. Herkes organ bağışı yapmalı" diye konuştu.
"Bağışçı olmanın hiçbir zorluğu yok"
53 yaşındaki baba Durmuş Aksoy ise, "Çok mutluyuz. Nakil için bizi aradıklarında çok mutlu olduk, hemen hastanemize geldik. Testlerimizi yaptılar, herhangi bir sıkıntı çıkmayınca işlemlere başladılar. Korkulacak hiçbir şey yok. Pazartesi ameliyat oldum, 2 gün sonra, çarşamba günü çıkışımı verdiler. Verici olanının hiçbir sıkıntısı yok. Herkes organ bağışçısı olabilir. Bu benim ikinci çocuğum. Diğeri kadavradan nakil oldu. 2014-19 arası diyalize bağlıydı. Herkesin organ bağışı yapması gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Elif Kızılçay
